UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ustalić

Chronologizacja

1612, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ustalę
 ustalimy
2 os. ustalisz
 ustalicie
3 os. ustali
 ustalą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ustaliłem
+(e)m ustalił
 ustaliłam
+(e)m ustaliła
 ustaliłom
+(e)m ustaliło
 ustaliliśmy
+(e)śmy ustalili
 ustaliłyśmy
+(e)śmy ustaliły
2 os. ustaliłeś
+(e)ś ustalił
 ustaliłaś
+(e)ś ustaliła
 ustaliłoś
+(e)ś ustaliło
 ustaliliście
+(e)ście ustalili
 ustaliłyście
+(e)ście ustaliły
3 os. ustalił
 ustaliła
 ustaliło
 ustalili
 ustaliły

bezosobnik: ustalono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ustalmy
2 os. ustal
 ustalcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ustaliłbym
bym ustalił
 ustaliłabym
bym ustaliła
 ustaliłobym
bym ustaliło
 ustalilibyśmy
byśmy ustalili
 ustaliłybyśmy
byśmy ustaliły
2 os. ustaliłbyś
byś ustalił
 ustaliłabyś
byś ustaliła
 ustaliłobyś
byś ustaliło
 ustalilibyście
byście ustalili
 ustaliłybyście
byście ustaliły
3 os. ustaliłby
by ustalił
 ustaliłaby
by ustaliła
 ustaliłoby
by ustaliło
 ustaliliby
by ustalili
 ustaliłyby
by ustaliły

bezosobnik: ustalono by

bezokolicznik: ustalić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

ustaliwszy

gerundium: ustalenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: ustalony

odpowiednik aspektowy: ustalać

Pochodzenie

Zob. stały

1. plan działania

Definicja

po dyskusji z innymi osobami zadecydować, co ma być lub jakie ma być, i zakomunikować to

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • ustalić cenę, datę, harmonogram prac, hasło, listę gości, kryteria, menu, normy, pisownię, plan działania, prawidła, priorytety, procedury, prowizję, reguły, termin, warunki, strategię, szczegóły, trasę przejazdu
  • ustalić na naradzie, na zebraniu
  • ustalić w rozmowie
  • ustalić z pracodawcą, z pracownikiem, z przyjaciółmi, z mężem, z żoną
  • ustalić wcześniej, wstępnie, z góry; wspólnie
  • chcieć, (nie) móc, nie sposób, próbować; trzeba ustalić

Cytaty

Następnego dnia Jakub umówił się z dziekanem, żeby ustalić harmonogram kolejnych zajęć.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996

Matka listownie ustaliła z Lachowiczami termin i cenę pokoju.

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996

Przyszła w umówione miejsce o ustalonej godzinie i cierpliwie siedziała, obserwując korytarz.

źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008

Po kolejnej dyskusji rodzina ustaliła, że mam się specjalizować w fizyce.

źródło: NKJP: Janusz Miliszkiewicz: Przygoda bycia Polakiem, 2007

[...] musimy zastanowić się nad przyszłością dzieci Elizabeth, trzeba ustalić, kto podejmie się opieki nad nimi.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Dwie Miłości, 2008

Składnia

Rzosobowy + ustalić +
CO
Rzosobowy + ustalić +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. fakty

Definicja

książk. 
stwierdzić istnienie pewnego stanu rzeczy po uprzednim zbadaniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • ekspert, śledczy ustalił; policja ustaliła; naukowcy ustalili
  • ustalić chronologię zdarzeń, liczbę ofiar, motywy, prawdę, fakty, ojcostwo, przyczyny, rozmiar strat, tożsamość, winę
  • ustalić podczas sekcji
  • ustalić w trakcie śledztwa
  • łatwo, trudno ustalić
  • chcieć, (nie) móc, nie sposób, pomóc, próbować, zamierzać; trzeba ustalić
  • wstępne ustalenia

Cytaty

Najpierw musimy ustalić tożsamość ofiary.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Szyper z grubsza ustalił nasze położenie za pomocą busoli, a gdy zapadła noc, upewnił się, patrząc w gwiazdy.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Ze wstępnych ustaleń policji wynika, że przyczyną wypadku mogła być nadmierna prędkość.

źródło: NKJP: BB: Spłonął za kierownicą, Gazeta Poznańska, 2003-03-18

Wiadomo, że pewne formy prymitywnych lamp znane były już trzydzieści, czterdzieści tysięcy lat przed narodzeniem Chrystusa. [...] Francuscy uczeni ustalili, że palony w nich tłuszcz mógł pochodzić od ośmiu różnych zwierząt,

źródło: NKJP: Janusz Miliszkiewicz: Przygoda bycia Polakiem, 2007

Trudno obecnie ustalić, kto oprócz Zborowskich i ich siostrzeńca Ossolińskiego należał do wyznawców Izydy, ponieważ związki z kultem utrzymywane były w ścisłej tajemnicy.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Składnia

Rzosobowy + ustalić +
CO
Rzosobowy + ustalić +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

3. przewagę

Definicja

uczynić trwałym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • ustalić porządek, swoją pozycję, przewagę

Cytaty

Istnieje kilka sposobów ustalenia swojej pozycji w grupie. Można zaczynać od spodu i stopniowo poprawiać swój ranking, albo od góry, narażając się na kilka porażek.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Niektórzy [...] próbują ustalić jakiś porządek w chaosie [...], inni znajdują radość w czynieniu chaosu [...], jeszcze inni pragną jedynie świętego spokoju.

źródło: NKJP: Michał Foerster: Aperitif dla wyobraźni, Esensja, 2007, nr 7

W perspektywie Moskwy Polska musi być satelicka w takiej czy innej formie. Historia uczy Rosjan, że Polska prawdziwie niepodległa sięgała zawsze po Wilno i Kijów i usiłowała ustalić swoją przewagę na [tych] obszarach.

źródło: NKJP: Mieroszewski: Juliusz Finał klasycznej Europy, 1997

Składnia

Rzosobowy + ustalić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 23.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN