UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

lichy

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp
Inne znaczenie: 'niesprawiedliwy, niegodziwy'

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	lichy	lichy	lichy	liche	licha
D.	lichego	lichego	lichego	lichego	lichej
C.	lichemu	lichemu	lichemu	lichemu	lichej
B.	lichego	lichego	lichy	liche	lichą
N.	lichym	lichym	lichym	lichym	lichą
Ms.	lichym	lichym	lichym	lichym	lichej
W.	lichy	lichy	lichy	liche	licha

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	lisi	lisi	liche	liche
D.	lichych	lichych	lichych	lichych
C.	lichym	lichym	lichym	lichym
B.	lichych	lichych	lichych	liche
N.	lichymi	lichymi	lichymi	lichymi
Ms.	lichych	lichych	lichych	lichych
W.	lisi	lisi	liche	liche

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	lichszy	lichszy	lichszy	lichsze	lichsza
D.	lichszego	lichszego	lichszego	lichszego	lichszej
C.	lichszemu	lichszemu	lichszemu	lichszemu	lichszej
B.	lichszego	lichszego	lichszy	lichsze	lichszą
N.	lichszym	lichszym	lichszym	lichszym	lichszą
Ms.	lichszym	lichszym	lichszym	lichszym	lichszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	lichsi	lichsi	lichsze	lichsze
D.	lichszych	lichszych	lichszych	lichszych
C.	lichszym	lichszym	lichszym	lichszym
B.	lichszych	lichszych	lichszych	lichsze
N.	lichszymi	lichszymi	lichszymi	lichszymi
Ms.	lichszych	lichszych	lichszych	lichszych

Pochodzenie

psł. *lichъ 'stanowiący resztę, pozostały, zbyteczny, bezużyteczny; niewiele wart, marny, nędzny'

1. płaszcz

Definicja

taki, który jest złej jakości, w złym gatunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	dziadowski, marny
	hiperonimy:	kiepski

Połączenia

lichy dom; papier; garnitur, płaszcz; licha chałupa, stodoła; konstrukcja; liche odzienie
bardzo lichy

Cytaty

	Chłopiec ma na sobie liche ubranie i buty bez sznurowadeł. źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Asystent śmierci. Powieść o karykaturach Mahometa, o miłości i nienawiści w Europie, 2007
	W ciągu kilku dni z salonów i sypialń zniknęły rzadkie i cenne meble, zegary, rzeźby i obrazy, które chłopi przenieśli albo przewieźli do swoich nędznych chat, lichych stodół, walących się gumien. źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008
	Książka jest drukowana na przeraźliwie lichym papierze, ma brzydką i nietrwałą okładkę, nakład 30 000 został zapewne rozkupiony w ciągu pół dnia. źródło: NKJP: Stanisław Barańczak: Poezja i duch uogólnienia, 1996
	Rosły na nim przeważnie krzywe bądź rozdarte sosny, sporo chwastów oraz - miejscami - liche ziemniaki i jeszcze lichsze żyto. źródło: NKJP: Barbara Matoga: Wojna piasku z zabytkami, Dziennik Polski, 2005-03-11
	A na południe od Rokicin ciągnęły się pola, a potem liche ziemie, których nikt nie uprawiał, bo rodziły tylko kamienie i proch. źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

2. wzrost

Definicja

mający bardzo małe rozmiary

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	nikczemny
	antonimy:	słuszny

Połączenia

lichy wzrost, licha postać, postura

Cytaty

	Zdarzyło się ongiś w naszej parafii, że dworskiej stajni pilnował krewniak mój daleki, też Jakub, człek lichego wzrostu, od szczepu dwuletniego nie większy. Przezwano go też starym zwyczajem Ociupiną. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976
	Chłopak jak świeca z niego wyrósł, a jeszcze w piątej, pamiętam, takie to było liche i zapyziałe, zawsze go kuksali w szatni, a on się mazał. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976
	Wziął Marian na plecy towarzysza i poszli. Lichej postury Marian, a na nim całkiem duży, półnagi Aureliusz. źródło: NKJP: Piotr Rowicki: Przed górami, przed lasami, 2005
	Krew zabitej zwierzyny, zmieszana z wodą, zwabiła masę ryb drapieżnego gatunku, niezbyt wielkich, znacznie mniejszych niż stopa, przecież pomimo lichej postaci niepomiernie żarłocznych. źródło: NKJP:Arkady Fiedler title:Orinoko 1957

3. zarobek

Definicja

taki, którego ilość lub wielkość jest zbyt mała w stosunku do oczekiwań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	marny
	hiperonimy:	kiepski

Połączenia

licha emerytura, pensja; liche pieniądze

Cytaty

	Hazardem dorabiali do lichych honorariów. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006
	[...] co najmniej 3/4 mieszkańców ma problem z przeżyciem do pierwszego, gdyż z lichej pensji, z zasiłku dla bezrobotnych, renty czy emerytury nie zawsze wystarcza. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 09.10.1992
	W publicznym ZOZ-ie (do niego należy przychodnia) tłumaczyli się lichszymi pieniędzmi z kasy chorych, która zakontraktowała mniej porad niż wcześniej [...]. źródło: Internet
	Wynagrodzenie nauczycielstwa było liche, a w większości przypadków warunki mieszkaniowe bardzo prymitywne. źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Requiem dla ziemiaństwa 2003

4. aktor

Definicja

odznaczający się niskim poziomem artystycznym, intelektualnym, moralnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	marny
	hiperonimy:	kiepski

Połączenia

lichy aktor; film; licha powieść

Cytaty

	[...] babie lato na przykład, zamiast plątać się między gałęziami złoto-czerwonych drzew, dziś zaprząta tylko wyobraźnię lichych poetów. źródło: NKJP: Jan Nowicki: Suma, Gazeta Krakowska, 2004-11-26
	(...) jest już też późniejsza pasja demaskatorska, bunt przeciw egoizmowi lichych arystokratów, głupich szlachetków i przewrotnych demagogów. źródło: NKJP: Wiesław Wodecki: Czego się trzymać? Gazeta Wrocławska published 2001-06-29
	Większość książek na rynku to pozycje liche. źródło: NKJP:Aleksandra Wysocka-Zańko: Coaching czyli miłość w biznesie, Gazeta Ubezpieczeniowa 2008-05-20
	Liche powieści dotyczące zimnej wojny przeminęły i kiepską literaturę terrorystyczną czeka ten sam los. źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Zrywam ze szpiegiem, Polityka, 2001-11-24
	Zwątpienie w możliwość oddziaływania słowa drukowanego powiększa się w drugiej połowie XVII stulecia. Ówcześni pisarze narzekają na „zalew lichych publikacji, zawiść i złośliwość miernych wierszokletów, obojętność czytelników”. źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

5. parobek

Definicja

książk.

zajmujący najniższą pozycję społeczną i mający małe znaczenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Niewiele brakowało, a ludzie ci myśleliby teraz z taką samą pogardą o swych oficerach, z jaką ja myślałem o wczorajszych przywódcach narodu. Z jakichś niewytłumaczonych przyczyn czułem na sobie cień hańby, jakby granica odpowiedzialności obejmowała jeszcze i mnie, lichego podchorążego.

źródło: NKJP:Jan Józef Szczepański: Polska jesień 1955

Wszystkich wolnych Franków, od najbardziej wpływowych i zamożnych aż po najlichszych chudopachołków, określano tym samym terminem: ingenui (liberi).

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa 2004

Przeciętny członek tego stanu święcie wierzył, iż góruje nad innymi warstwami narodu. Polacy, utożsamiani z dawnymi Sarmatami, przodują wśród narodów Europy, ta zaś jest najprzedniejszą częścią świata. Nic więc dziwnego, iż najlichszy nawet szlachciura czuł się usytuowany na samym szczycie jakiejś ogromnej drabiny, sięgającej wierzchołkiem do samego Nieba (...)

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2023