UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dokuczyć

Chronologizacja

1566, SPXVI

Pochodzenie

płn. psł. *dokučiti 'naprzykrzyć się, podrażnić kogoś'

1. słabszemu

Definicja

sprawić komuś przykrość, mówiąc lub robiąc coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dojeść, dopiec, ukłuć, zakłuć

Połączenia

  • chcieć dokuczyć
  • chęć dokuczenia

Cytaty

Kiedy koledzy chcieli mi dokuczyć, to mówili, że mieszkam na ulicy Lenina.

źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008

Kto w celu dokuczenia innej osobie złośliwie wprowadza ją w błąd lub w inny sposób złośliwie niepokoi, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1500 złotych albo karze nagany.

źródło: NKJP: Sejm RP: Kodeks wykroczeń, 1971

Obrażał się o byle głupstwo i wpadał w złość. Prowokowało to rodzeństwo do żartów, przeważnie niewinnych. Ale on nie potrafił rozróżnić, czy chodzi po prostu o zwykły dowcip, czy też o zamierzoną chęć dokuczenia i ośmieszenia.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokuczę
dokuczymy
2 os. dokuczysz
dokuczycie
3 os. dokuczy
dokuczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokuczyłem
+(e)m dokuczył
dokuczyłam
+(e)m dokuczyła
dokuczyłom
+(e)m dokuczyło
dokuczyliśmy
+(e)śmy dokuczyli
dokuczyłyśmy
+(e)śmy dokuczyły
2 os. dokuczyłeś
+(e)ś dokuczył
dokuczyłaś
+(e)ś dokuczyła
dokuczyłoś
+(e)ś dokuczyło
dokuczyliście
+(e)ście dokuczyli
dokuczyłyście
+(e)ście dokuczyły
3 os. dokuczył
dokuczyła
dokuczyło
dokuczyli
dokuczyły

bezosobnik: dokuczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokuczmy
2 os. dokucz
dokuczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokuczyłbym
bym dokuczył
dokuczyłabym
bym dokuczyła
dokuczyłobym
bym dokuczyło
dokuczylibyśmy
byśmy dokuczyli
dokuczyłybyśmy
byśmy dokuczyły
2 os. dokuczyłbyś
byś dokuczył
dokuczyłabyś
byś dokuczyła
dokuczyłobyś
byś dokuczyło
dokuczylibyście
byście dokuczyli
dokuczyłybyście
byście dokuczyły
3 os. dokuczyłby
by dokuczył
dokuczyłaby
by dokuczyła
dokuczyłoby
by dokuczyło
dokuczyliby
by dokuczyli
dokuczyłyby
by dokuczyły

bezosobnik: dokuczono by

bezokolicznik: dokuczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dokuczywszy

gerundium: dokuczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dokuczenie
dokuczenia
D. dokuczenia
dokuczeń
C. dokuczeniu
dokuczeniom
B. dokuczenie
dokuczenia
N. dokuczeniem
dokuczeniami
Ms. dokuczeniu
dokuczeniach
W. dokuczenie
dokuczenia

odpowiednik aspektowy: dokuczać

Składnia

Rzosobowy + dokuczyć +
KOMU

2. o głodzie

Definicja

stać się dla kogoś przykrym i uciążliwym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dogryźć

Połączenia

  • głód dokuczył

Cytaty

Często podczas wędrówek po mieście, gdy chłód dokuczył nam zbytnio, wstępowaliśmy do kawiarni na doskonałą kawę i europejskie (czytaj: polskie) ciastka.

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985

W niedzielę, jeśli dokuczy nam upał, będziemy mogli schronić się w kościele uniwersyteckim. Tam trwa Wrocławskie Lato Organowe.

źródło: NKJP: Małgorzata Matuszewska: Lato bez ogórków, Słowo Polskie, 2006-07-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokuczę
dokuczymy
2 os. dokuczysz
dokuczycie
3 os. dokuczy
dokuczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokuczyłem
+(e)m dokuczył
dokuczyłam
+(e)m dokuczyła
dokuczyłom
+(e)m dokuczyło
dokuczyliśmy
+(e)śmy dokuczyli
dokuczyłyśmy
+(e)śmy dokuczyły
2 os. dokuczyłeś
+(e)ś dokuczył
dokuczyłaś
+(e)ś dokuczyła
dokuczyłoś
+(e)ś dokuczyło
dokuczyliście
+(e)ście dokuczyli
dokuczyłyście
+(e)ście dokuczyły
3 os. dokuczył
dokuczyła
dokuczyło
dokuczyli
dokuczyły

bezosobnik: dokuczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dokuczmy
2 os. dokucz
dokuczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dokuczyłbym
bym dokuczył
dokuczyłabym
bym dokuczyła
dokuczyłobym
bym dokuczyło
dokuczylibyśmy
byśmy dokuczyli
dokuczyłybyśmy
byśmy dokuczyły
2 os. dokuczyłbyś
byś dokuczył
dokuczyłabyś
byś dokuczyła
dokuczyłobyś
byś dokuczyło
dokuczylibyście
byście dokuczyli
dokuczyłybyście
byście dokuczyły
3 os. dokuczyłby
by dokuczył
dokuczyłaby
by dokuczyła
dokuczyłoby
by dokuczyło
dokuczyliby
by dokuczyli
dokuczyłyby
by dokuczyły

bezosobnik: dokuczono by

bezokolicznik: dokuczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dokuczywszy

gerundium: dokuczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dokuczenie
dokuczenia
D. dokuczenia
dokuczeń
C. dokuczeniu
dokuczeniom
B. dokuczenie
dokuczenia
N. dokuczeniem
dokuczeniami
Ms. dokuczeniu
dokuczeniach
W. dokuczenie
dokuczenia

odpowiednik aspektowy: dokuczać

Składnia

Rznieosobowy + dokuczyć +
KOMU
Data ostatniej modyfikacji: 08.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json