Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. żegnać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
Połączenia
- przeżegnać się szerokim krzyżem, znakiem krzyża
- przeżegnać się przed krzyżem; przed jedzeniem, przed podróżą
- przeżegnać się nabożnie, odruchowo, pobożnie, pokornie, szybko, trwożliwie, trzykrotnie, ukradkiem, zabobonnie, zamaszyście
Cytaty
|
Krzyczała tak głośno, że zatrzęsły się ściany zwalonego domu i spłoszyły się ptaki, a ludzie grabiący siano na łąkach podnieśli głowy i przeżegnali się. źródło: KWSJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996 |
|
|
W ręku trzymała starą i pożółkłą książeczkę do nabożeństwa. Przeżegnała się. źródło: KWSJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959 |
|
|
- W imię Ojca i Syna - przeżegnała się swoim zwyczajem Genowefcia. źródło: KWSJP: Maria Krüger: Godzina pąsowej róży, 1960 |
|
|
Stary chłop przeżegnał się zabobonnie i skulony w kącie za piecem patrzył na nas przerażony. źródło: KWSJP: Tadeusz Kwiatkowski: Bohater do wynajęcia, 1956 |
|
|
Dopadli koni i krzyżem świętym się przeżegnawszy, ruszyli na wroga. źródło: KWSJP: Zygmunt Rola: Tajemnice Ostrowa Tumskiego, 2000 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przeżegnam się |
przeżegnamy się |
|||
| 2 os. |
przeżegnasz się |
przeżegnacie się |
|||
| 3 os. |
przeżegna się |
przeżegnają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przeżegnałem się +(e)m się przeżegnał |
przeżegnałam się +(e)m się przeżegnała |
przeżegnałom się +(e)m się przeżegnało |
przeżegnaliśmy się +(e)śmy się przeżegnali |
przeżegnałyśmy się +(e)śmy się przeżegnały |
| 2 os. |
przeżegnałeś się +(e)ś się przeżegnał |
przeżegnałaś się +(e)ś się przeżegnała |
przeżegnałoś się +(e)ś się przeżegnało |
przeżegnaliście się +(e)ście się przeżegnali |
przeżegnałyście się +(e)ście się przeżegnały |
| 3 os. |
przeżegnał się |
przeżegnała się |
przeżegnało się |
przeżegnali się |
przeżegnały się |
bezosobnik: przeżegnano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przeżegnajmy się |
|
| 2 os. |
przeżegnaj się |
przeżegnajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przeżegnałbym się bym się przeżegnał |
przeżegnałabym się bym się przeżegnała |
przeżegnałobym się bym się przeżegnało |
przeżegnalibyśmy się byśmy się przeżegnali |
przeżegnałybyśmy się byśmy się przeżegnały |
| 2 os. |
przeżegnałbyś się byś się przeżegnał |
przeżegnałabyś się byś się przeżegnała |
przeżegnałobyś się byś się przeżegnało |
przeżegnalibyście się byście się przeżegnali |
przeżegnałybyście się byście się przeżegnały |
| 3 os. |
przeżegnałby się by się przeżegnał |
przeżegnałaby się by się przeżegnała |
przeżegnałoby się by się przeżegnało |
przeżegnaliby się by się przeżegnali |
przeżegnałyby się by się przeżegnały |
bezosobnik: przeżegnano by się
bezokolicznik: przeżegnać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przeżegnawszy się
gerundium: przeżegnanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przeżegnanie się |
przeżegnania się |
| D. | przeżegnania się |
przeżegnań się |
| C. | przeżegnaniu się |
przeżegnaniom się |
| B. | przeżegnanie się |
przeżegnania się |
| N. | przeżegnaniem się |
przeżegnaniami się |
| Ms. | przeżegnaniu się |
przeżegnaniach się |
| W. | przeżegnanie się |
przeżegnania się |
odpowiednik aspektowy: żegnać się
Składnia
| Rzosobowy | + | przeżegnać się | + |
|