UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przeżegnać się

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. żegnać

Definicja

ręką wykonać na sobie znak krzyża

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

  • przeżegnać się szerokim krzyżem, znakiem krzyża
  • przeżegnać się przed krzyżem; przed jedzeniem, przed podróżą
  • przeżegnać się nabożnie, odruchowo, pobożnie, pokornie, szybko, trwożliwie, trzykrotnie, ukradkiem, zabobonnie, zamaszyście

Cytaty

Krzyczała tak głośno, że zatrzęsły się ściany zwalonego domu i spłoszyły się ptaki, a ludzie grabiący siano na łąkach podnieśli głowy i przeżegnali się.

źródło: KWSJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

W ręku trzymała starą i pożółkłą książeczkę do nabożeństwa. Przeżegnała się.

źródło: KWSJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

- W imię Ojca i Syna - przeżegnała się swoim zwyczajem Genowefcia.

źródło: KWSJP: Maria Krüger: Godzina pąsowej róży, 1960

Stary chłop przeżegnał się zabobonnie i skulony w kącie za piecem patrzył na nas przerażony.

źródło: KWSJP: Tadeusz Kwiatkowski: Bohater do wynajęcia, 1956

Dopadli koni i krzyżem świętym się przeżegnawszy, ruszyli na wroga.

źródło: KWSJP: Zygmunt Rola: Tajemnice Ostrowa Tumskiego, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przeżegnam się
przeżegnamy się
2 os. przeżegnasz się
przeżegnacie się
3 os. przeżegna się
przeżegnają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przeżegnałem się
+(e)m się przeżegnał
przeżegnałam się
+(e)m się przeżegnała
przeżegnałom się
+(e)m się przeżegnało
przeżegnaliśmy się
+(e)śmy się przeżegnali
przeżegnałyśmy się
+(e)śmy się przeżegnały
2 os. przeżegnałeś się
+(e)ś się przeżegnał
przeżegnałaś się
+(e)ś się przeżegnała
przeżegnałoś się
+(e)ś się przeżegnało
przeżegnaliście się
+(e)ście się przeżegnali
przeżegnałyście się
+(e)ście się przeżegnały
3 os. przeżegnał się
przeżegnała się
przeżegnało się
przeżegnali się
przeżegnały się

bezosobnik: przeżegnano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przeżegnajmy się
2 os. przeżegnaj się
przeżegnajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przeżegnałbym się
bym się przeżegnał
przeżegnałabym się
bym się przeżegnała
przeżegnałobym się
bym się przeżegnało
przeżegnalibyśmy się
byśmy się przeżegnali
przeżegnałybyśmy się
byśmy się przeżegnały
2 os. przeżegnałbyś się
byś się przeżegnał
przeżegnałabyś się
byś się przeżegnała
przeżegnałobyś się
byś się przeżegnało
przeżegnalibyście się
byście się przeżegnali
przeżegnałybyście się
byście się przeżegnały
3 os. przeżegnałby się
by się przeżegnał
przeżegnałaby się
by się przeżegnała
przeżegnałoby się
by się przeżegnało
przeżegnaliby się
by się przeżegnali
przeżegnałyby się
by się przeżegnały

bezosobnik: przeżegnano by się

bezokolicznik: przeżegnać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przeżegnawszy się

gerundium: przeżegnanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przeżegnanie się
przeżegnania się
D. przeżegnania się
przeżegnań się
C. przeżegnaniu się
przeżegnaniom się
B. przeżegnanie się
przeżegnania się
N. przeżegnaniem się
przeżegnaniami się
Ms. przeżegnaniu się
przeżegnaniach się
W. przeżegnanie się
przeżegnania się

odpowiednik aspektowy: żegnać się

Składnia

Rzosobowy + przeżegnać się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 05.10.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json