UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozgniewać się

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

ogsł. *orz-gněvati sę

z psł. *gněvati sę

Zob. gniew

Definicja

okazać w sposób gwałtowny uczucie niezadowolenia lub wzburzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  osrożyć się, zagniewać się, zbiesić się

Połączenia

  • bosman, Bóg, ojciec rozgniewał się; matka, żona rozgniewała się
  • rozgniewać się na córkę, na dzieci, na ludzi, na podwładnych, na syna, na żołnierzy, na żonę
  • rozgniewać się o czyjąś głupotę
  • rozgniewać się za brak wiedzy, za czyjś postępek, za czyjeś wybryki, za czyjeś zachowanie
  • rozgniewać się na dobre, nie na żarty
  • rozgniewać się i przekląć kogoś, rozgniewać się i uderzyć

Cytaty

Miała nadzieję, że Dominika nie rozgniewa się na nią za ten brak wyobraźni.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Skarb w glinianym naczyniu, 2008

Jakub rozgniewał się na teścia, że tak zapalczywie go ścigał i przeprowadzając rewizję upokorzył.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Stalin się rozgniewał i dalsze wybryki Żukowa były mu już nie na rękę.

źródło: NKJP: Torańska Teresa: Oni, 1985

- Jak ty do mnie mówisz!? - rozgniewał się królewicz.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód, 2003

Rozgniewał się na siebie i na swoje głupie przejęzyczenie.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Dżuma w Breslau, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgniewam się
rozgniewamy się
2 os. rozgniewasz się
rozgniewacie się
3 os. rozgniewa się
rozgniewają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgniewałem się
+(e)m się rozgniewał
rozgniewałam się
+(e)m się rozgniewała
rozgniewałom się
+(e)m się rozgniewało
rozgniewaliśmy się
+(e)śmy się rozgniewali
rozgniewałyśmy się
+(e)śmy się rozgniewały
2 os. rozgniewałeś się
+(e)ś się rozgniewał
rozgniewałaś się
+(e)ś się rozgniewała
rozgniewałoś się
+(e)ś się rozgniewało
rozgniewaliście się
+(e)ście się rozgniewali
rozgniewałyście się
+(e)ście się rozgniewały
3 os. rozgniewał się
rozgniewała się
rozgniewało się
rozgniewali się
rozgniewały się

bezosobnik: rozgniewano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgniewajmy się
2 os. rozgniewaj się
rozgniewajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgniewałbym się
bym się rozgniewał
rozgniewałabym się
bym się rozgniewała
rozgniewałobym się
bym się rozgniewało
rozgniewalibyśmy się
byśmy się rozgniewali
rozgniewałybyśmy się
byśmy się rozgniewały
2 os. rozgniewałbyś się
byś się rozgniewał
rozgniewałabyś się
byś się rozgniewała
rozgniewałobyś się
byś się rozgniewało
rozgniewalibyście się
byście się rozgniewali
rozgniewałybyście się
byście się rozgniewały
3 os. rozgniewałby się
by się rozgniewał
rozgniewałaby się
by się rozgniewała
rozgniewałoby się
by się rozgniewało
rozgniewaliby się
by się rozgniewali
rozgniewałyby się
by się rozgniewały

bezosobnik: rozgniewano by się

bezokolicznik: rozgniewać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgniewawszy się

gerundium: rozgniewanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgniewanie się
rozgniewania się
D. rozgniewania się
rozgniewań się
C. rozgniewaniu się
rozgniewaniom się
B. rozgniewanie się
rozgniewania się
N. rozgniewaniem się
rozgniewaniami się
Ms. rozgniewaniu się
rozgniewaniach się
W. rozgniewanie się
rozgniewania się

Składnia

Rzosobowy + rozgniewać się +
na KOGO + o CO | za CO
Rzosobowy + rozgniewać się +
na KOGO + że ZDANIE
Rzosobowy + rozgniewać się +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 01.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json