Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. gniewać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ emocje i uczucia
Połączenia
- gniewać się bez powodu
- gniewać się na córkę, na dziecko, na syna, na matkę, na męża, na przyjaciółkę, na siostrę, na żonę; na chorobę, na świat, na życie
- gniewać się o błahostki, o byle co, o drobnostki, o wszystko
- gniewać się za awanturę, za list, za nagłe najście, za obudzenie, za samowolę, za jakieś uwagi
Cytaty
|
Niech Pani nie gniewa się na mnie za ten list i wyznanie. źródło: NKJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005 |
|
|
On już taki jest. Gniewa się na życie, gniewa się na chorobę profesora. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996 |
|
|
- Wypraszam sobie grymasy przy stole - gniewa się ojciec. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976 |
|
|
Łącznik wrócił, powiada, że dowódca straży odmówił pomocy - gniewa się z dowódcą odcinka. źródło: NKJP: U nas, na Hożej, Gazeta Wyborcza, 1994-08-17 |
|
|
Może byś odwiedził Stopę. Jego gospodarz był usprawiedliwić go, że jest chory, zobacz, co tam z nim. Batura zaczerwienił się. - Proszę pana, ja nie mogę. - Gniewacie się? - Wyrzuciliśmy go z komitetu redakcyjnego i... Batura spuścił głowę. źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gniewam się |
gniewamy się |
|||
| 2 os. |
gniewasz się |
gniewacie się |
|||
| 3 os. |
gniewa się |
gniewają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gniewałem się +(e)m się gniewał |
gniewałam się +(e)m się gniewała |
gniewałom się +(e)m się gniewało |
gniewaliśmy się +(e)śmy się gniewali |
gniewałyśmy się +(e)śmy się gniewały |
| 2 os. |
gniewałeś się +(e)ś się gniewał |
gniewałaś się +(e)ś się gniewała |
gniewałoś się +(e)ś się gniewało |
gniewaliście się +(e)ście się gniewali |
gniewałyście się +(e)ście się gniewały |
| 3 os. |
gniewał się |
gniewała się |
gniewało się |
gniewali się |
gniewały się |
bezosobnik: gniewano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się gniewał będę się gniewać |
będę się gniewała będę się gniewać |
będę się gniewało będę się gniewać |
będziemy się gniewali będziemy się gniewać |
będziemy się gniewały będziemy się gniewać |
| 2 os. |
będziesz się gniewał będziesz się gniewać |
będziesz się gniewała będziesz się gniewać |
będziesz się gniewało będziesz się gniewać |
będziecie się gniewali będziecie się gniewać |
będziecie się gniewały będziecie się gniewać |
| 3 os. |
będzie się gniewał będzie się gniewać |
będzie się gniewała będzie się gniewać |
będzie się gniewało będzie się gniewać |
będą się gniewali będą się gniewać |
będą się gniewały będą się gniewać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gniewajmy się |
|
| 2 os. |
gniewaj się |
gniewajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gniewałbym się bym się gniewał |
gniewałabym się bym się gniewała |
gniewałobym się bym się gniewało |
gniewalibyśmy się byśmy się gniewali |
gniewałybyśmy się byśmy się gniewały |
| 2 os. |
gniewałbyś się byś się gniewał |
gniewałabyś się byś się gniewała |
gniewałobyś się byś się gniewało |
gniewalibyście się byście się gniewali |
gniewałybyście się byście się gniewały |
| 3 os. |
gniewałby się by się gniewał |
gniewałaby się by się gniewała |
gniewałoby się by się gniewało |
gniewaliby się by się gniewali |
gniewałyby się by się gniewały |
bezosobnik: gniewano by się
bezokolicznik: gniewać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gniewając się
gerundium: gniewanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gniewanie się |
gniewania się |
| D. | gniewania się |
gniewań się |
| C. | gniewaniu się |
gniewaniom się |
| B. | gniewanie się |
gniewania się |
| N. | gniewaniem się |
gniewaniami się |
| Ms. | gniewaniu się |
gniewaniach się |
| W. | gniewanie się |
gniewania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gniewający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gniewający się |
gniewający się |
gniewający się |
gniewające się |
gniewająca się |
| D. | gniewającego się |
gniewającego się |
gniewającego się |
gniewającego się |
gniewającej się |
| C. | gniewającemu się |
gniewającemu się |
gniewającemu się |
gniewającemu się |
gniewającej się |
| B. | gniewającego się |
gniewającego się |
gniewający się |
gniewające się |
gniewającą się |
| N. | gniewającym się |
gniewającym się |
gniewającym się |
gniewającym się |
gniewającą się |
| Ms. | gniewającym się |
gniewającym się |
gniewającym się |
gniewającym się |
gniewającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gniewający się |
gniewający się |
gniewające się |
gniewające się |
| D. | gniewających się |
gniewających się |
gniewających się |
gniewających się |
| C. | gniewającym się |
gniewającym się |
gniewającym się |
gniewającym się |
| B. | gniewających się |
gniewających się |
gniewających się |
gniewające się |
| N. | gniewającymi się |
gniewającymi się |
gniewającymi się |
gniewającymi się |
| Ms. | gniewających się |
gniewających się |
gniewających się |
gniewających się |
odpowiednik aspektowy: pogniewać się
Składnia
| Rzosobowy | + | gniewać się | + |
na KOGO/CO +
o CO | za CO
|
| Rzosobowy | + | gniewać się | + |
(na KOGO) +
że ZDANIE
|
| Rzosobowy | + | gniewać się | + |
MOWA WPROST
|
| Rzosobowy | + | gniewać się | + |
z KIM
|
| Rzosobowy; pl | + | gniewać się | + |
|