UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jadalny

Chronologizacja

1579, SPXVI

Pochodzenie

Zob. jadać

1. grzyb

Definicja

nadający się do jedzenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • jadalny grzyb; ziemniak; gatunek (rośliny); olej; tłuszcz; jadalna roślina; część, odmiana (rośliny); jadalne bulwy, owoce

Cytaty

Tylko osoby posiadające certyfikat Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej mogą sprzedawać na targowych stoiskach grzyby jadalne z lasu.

źródło: NKJP: (MPA): Grzyby niepewne, Dziennik Polski, 2002-07-26

Ani grosza z tego tytułu nie otrzymają bowiem rolnicy posiadający sady owocowe, uprawiający warzywa, rośliny wieloletnie [...], zajmujący się produkcją ziemniaków jadalnych i paszowych, upraw paszowych czy buraków cukrowych.

źródło: NKJP: Kwadratura dopłat, Dziennik Polski, 2003-02-05

Ludy żyjące w bogatszych ekosystemach wykorzystują 300 a nawet więcej gatunków roślin do celów spożywczych. Owoce, orzechy, jadalne korzenie, jagody, młode pędy, kora, liście, wszystko to nadawało się do wypełnienia żołądka i zapomnienia o głodzie.

źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Mądrość Prawieków O czym przypominają nam pradawni, 2009

Swoje morskie fascynacje wyraził z kolei Jerzy Żarnowski, najlepszy według jury szef kuchni, pracujący w restauracji „U Ziyada”. Na jego stole królowała karoca zaprzężona w „cug”, czyli sześć pstrągów. - Karoca jest jadalna - zapewniał szef kuchni. - Została wykonana z prasowanego ciasta.

źródło: NKJP: (WT): Koń z pstrąga, pionki z przepiórek, Dziennik Polski, 2002-10-19

W Ogrodzie Botanicznym do kupienia była m.in. winorośl odporna na mrozy i przystosowana do polskiego klimatu, dająca duże żółte, jadalne owoce.

źródło: NKJP: Metasekwoje do ogrodu, Dziennik Polski, 2002-07-01

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jadalny
jadalny
jadalny
jadalne
jadalna
D. jadalnego
jadalnego
jadalnego
jadalnego
jadalnej
C. jadalnemu
jadalnemu
jadalnemu
jadalnemu
jadalnej
B. jadalnego
jadalnego
jadalny
jadalne
jadalną
N. jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalną
Ms. jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalnej
W. jadalny
jadalny
jadalny
jadalne
jadalna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jadalni
jadalni
jadalne
jadalne
D. jadalnych
jadalnych
jadalnych
jadalnych
C. jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalnym
B. jadalnych
jadalnych
jadalnych
jadalne
N. jadalnymi
jadalnymi
jadalnymi
jadalnymi
Ms. jadalnych
jadalnych
jadalnych
jadalnych
W. jadalni
jadalni
jadalne
jadalne

2. pokój

Definicja

przeznaczony do przygotowywania lub spożywania posiłków

Noty o użyciu

Wyraz używany często w znaczeniu 'pokój jadalny'.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Najbliższe środowisko życia człowieka ➔ dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Połączenia

  • jadalny aneks, kącik, kąt, namiot, pokój; stół; jadalna izba, sala, strefa; jadalne miejsce

Cytaty

W kredensie znajdowały się także duże stoły, na których doprawiano i dekorowano potrawy przed wniesieniem do sali jadalnej.

źródło: NKJP: Bogaty kredens u Zamoyskich, Dziennik Polski, 2001-04-09

Właścicielka chce za fundusze UE rozbudować bazę noclegową o 5 pokoi z łazienkami i aneksem jadalnym.

źródło: NKJP: S.Żagiel: Dziś ściernisko, jutro lotnisko?, Tygodnik Ciechanowski, 2006-08-22

Na niewielkiej powierzchni pokoju właścicielka zgrabnie połączyła w spójną całość trzy kąciki: jadalny, sypialny i wypoczynkowy.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

[...] jeden pokój zajmowaliby mama i papa, drugi – nas troje, Renek, Sara i ja, a trzeci – największy, z fortepianem – byłby to salon i pokój jadalny [...].

źródło: NKJP: Andrzej Czcibor-Piotrowski: Cud w Esfahanie, 2001

Bardziej wystawny posiłek kończą więc prawdziwe „wina i frukta” z dodatkiem serów, jeśli ktoś lubi. Po nich wstaje się od stołu jadalnego i przechodzi do saloniku, jeśli ktoś takowy posiada, a jeśli nie - to do tzw. posiedziska, czyli tam, gdzie nie stoją krzesła, lecz fotele wokół niskiego stoliczka.

źródło: NKJP: Brat Chama: Biesiadny savoir-vivre, Dziennik Polski, 2001-06-02

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jadalny
jadalny
jadalny
jadalne
jadalna
D. jadalnego
jadalnego
jadalnego
jadalnego
jadalnej
C. jadalnemu
jadalnemu
jadalnemu
jadalnemu
jadalnej
B. jadalnego
jadalnego
jadalny
jadalne
jadalną
N. jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalną
Ms. jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalnej
W. jadalny
jadalny
jadalny
jadalne
jadalna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jadalni
jadalni
jadalne
jadalne
D. jadalnych
jadalnych
jadalnych
jadalnych
C. jadalnym
jadalnym
jadalnym
jadalnym
B. jadalnych
jadalnych
jadalnych
jadalne
N. jadalnymi
jadalnymi
jadalnymi
jadalnymi
Ms. jadalnych
jadalnych
jadalnych
jadalnych
W. jadalni
jadalni
jadalne
jadalne

Frazeologizmy

pieprznik jadalny
Data ostatniej modyfikacji: 27.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json