UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kiełbasa

Chronologizacja

1473, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kiełbasa
kiełbasy
D. kiełbasy
kiełbas
C. kiełbasie
kiełbasom
B. kiełbasę
kiełbasy
N. kiełbasą
kiełbasami
Ms. kiełbasie
kiełbasach
W. kiełbaso
kiełbasy

Pochodzenie

psł. *kl̥basa, *kolbasa

Definicja

wędlina o podłużnym kształcie, w osłonce z jelita zwierzęcego lub sztucznej, zrobiona z rozdrobnionego mięsa, z dodatkiem tłuszczu i przypraw

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wędlina

Połączenia

  • gruba; gorąca; pachnąca; grillowana, sucha, wędzona; biała kiełbasa; kiełbasa drobiowa, wieprzowa; głogowska, jałowcowa, krakowska, lisiecka, myśliwska, parówkowa, śląska, tuchowska, wiejska, zwyczajna, żywiecka
  • kiełbasa z ogniska; z grilla, z rożna, z rusztu, z wody
  • kiełbasa z cebulą, z chlebem, z musztardą
  • smak, zapach; produkcja; cena; gatunek; kawał, kawałek, pęto, plasterek, porcja kiełbasy
  • kolejka po kiełbasę
  • stoisko; bułka, kanapki; jajecznica; bigos, grochówka, zupa fasolowa, żurek z kiełbasą
  • kiełbasy skwierczą
  • kupować, sprzedawać; gotować, przygotowywać; usmażyć/smażyć; pokroić; zjeść/jeść kiełbasę; pieczenie kiełbasy
  • częstować kiełbasą

Cytaty

Potem odbędzie się ognisko, pieczenie kiełbasy, muzyka, śpiew i rozdanie nagród.

źródło: NKJP: Świętojańskie zwyki, Dziennik Polski, 2000-06-10

Ponieważ Wielkanoc kończy 40-dniowy okres Wielkiego Postu, do naszej święconki możemy z czystym sumieniem włożyć wędlinę. Może to być kawałek kiełbasy zwyczajnej [...], a dla wybrednych smakowita szyneczka.

źródło: NKJP: MP: Ile kosztują święta?, Dziennik Polski, 2005-03-24

Czarny wykorzystał jego ożywienie i tak niby w roztargnieniu ściągnął ze stołu kawał kiełbasy, spojrzał niepewnie na Kazika i zaczął jeść żarłocznie.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Gdzie jest droga na walne?, 2007

Po oficjalnej części odbył się festyn rodzinny, na którym można było skosztować oryginalnej wojskowej grochówki, zjeść kiełbasę z grilla oraz napić się piwa.

źródło: NKJP: Krzysztof Wyczółkowski: Festyn z okazji święta Wojska Polskiego, Mazowieckie To i Owo, 2007-08-19

O tej porze było tam prawie pusto, tylko przy stoliku pod ścianą kobieta w kraciastej chustce smarowała kromki chleba i kładąc na nie krążki grubej kiełbasy.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Powrót do Breitenheide, 1998

Frazeologizmy

kiełbasa serdelowa
kiełbasa wyborcza

Przysłowia

Nie dla psa kiełbasa
Nie dla psa kiełbasa, nie dla kota spyrka
Data ostatniej modyfikacji: 20.03.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj