UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmarły

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. mrzeć

Definicja

taki, który nie żyje

Noty o użyciu

Wyraz używany często w znaczeniu rzeczownikowym: 'zmarły człowiek'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nieobecny, umarły, zgasły

Połączenia

  • zmarły brat, dziadek, kolega, krewny, małżonek, mąż, ojciec, przodek, przyjaciel, rodzic, stryj, współmałżonek; biskup, ksiądz, papież, proboszcz; dawca, najemca; działacz, król, książę, polityk, prezydent; zmarła babcia, ciotka, córka, dziewczyna, koleżanka, małżonka, siostra, żona; osoba; zmarłe dziecko; brat, krewny, matka, żona...; spadkobierca; ciało, dusza, prochy; testament, wola zmarłego
  • chować, grzebać, pochować, pogrzebać; odprowadzać (na cmentarz, na wieczny spoczynek); czcić, opłakiwać, pożegnać, wspominać, żegnać; wskrzesić/wskrzeszać zmarłego; poświęcić coś zmarłemu

Cytaty

Wierzyciel zmarłego męża emerytowanej nauczycielki z Pyskowic k. Gliwic z zemsty za niezwrócenie długu przysłał wdowie w maju 1993 r. paczkę nafaszerowaną trotylem.

źródło: NKJP: Olena Skwiecińska: Nowa moda na bomby, Gazeta Wyborcza, 1994-09-05

49-letni wdowiec, o którym była mowa, otrzyma rentę po zmarłej żonie, ale dopiero za rok.

źródło: NKJP: Małgorzata Dygas: Renty rodzinne cz. 1, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2002-02-26

Tysiące wiernych oddawały hołd zmarłemu papieżowi w wigilię i w dniu jego pogrzebu.

źródło: NKJP: (RED): Byliśmy razem, Gazeta Wrocławska, 2005-04-09

Na przykościelnym cmentarzu, gdzie chowano zmarłych proboszczów, czekało kilkunastu partyzantów.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmarły
zmarły
zmarły
zmarłe
zmarła
D. zmarłego
zmarłego
zmarłego
zmarłego
zmarłej
C. zmarłemu
zmarłemu
zmarłemu
zmarłemu
zmarłej
B. zmarłego
zmarłego
zmarły
zmarłe
zmarłą
N. zmarłym
zmarłym
zmarłym
zmarłym
zmarłą
Ms. zmarłym
zmarłym
zmarłym
zmarłym
zmarłej
W. zmarły
zmarły
zmarły
zmarłe
zmarła
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmarli
zmarli
zmarłe
zmarłe
D. zmarłych
zmarłych
zmarłych
zmarłych
C. zmarłym
zmarłym
zmarłym
zmarłym
B. zmarłych
zmarłych
zmarłych
zmarłe
N. zmarłymi
zmarłymi
zmarłymi
zmarłymi
Ms. zmarłych
zmarłych
zmarłych
zmarłych
W. zmarli
zmarli
zmarłe
zmarłe

Frazeologizmy

latarnia umarłych
latarnia zmarłych
Data ostatniej modyfikacji: 14.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json