Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *cěvъka 'rurka (służąca do nawijania przędzy)'
1. elektromagnesu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Urządzenia i maszyny ➔ budowa urządzeń i maszyn
CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Energia ➔ elektryczność
Połączenia
- specjalna cewka; cewka elektryczna, indukcyjna, magnetyczna, powietrzna, prądowa, ruchoma, zapłonowa
- cewka cylindra, elektromagnesu, głośnika; obwodu (magnetycznego, rezonansowego), wysokiego napięcia
- cewka i kondensator, cewka i obwód magnetyczny; rezystor i cewka; transformatory i cewki
- drut, rdzeń, uzwojenie, zwoje; indukcyjność, obwód, pole magnetyczne, rezystancja cewki; układ cewek
- przekaźnik z cewką
- napięcie na cewce; prąd w cewce
Cytaty
|
W przekaźniku elektromagnetycznym składającym się z cewki i obwodu magnetycznego, doprowadzone napięcie powodowało zamknięcie obwodu. źródło: NKJP: Zbigniew Szpil: Sterowanie automatyczne, Dziennik Polski, 2000-11-22 |
|
|
W miarę wzrostu wymagań szybkościowych stosowano inne rozwiązania, spośród których optymalnym jak na razie okazało się voice coil, czyli układ magnetodynamiczny, wzorowany na stosowanym w głośnikach (stąd nazwa) - umieszczona w polu silnego magnesu stałego cewka porusza się zgodnie z przepływającym przez nią prądem, ustawiając w odpowiedniej pozycji związane z nią mechanicznie ramię głowic dysku. źródło: NKJP: Ryszard Sobkowski; MW; AM: Sztywniaki i twardziele, Enter, 1999 |
|
|
Obracając cewkę ruchomą w polu magnetycznym cewek nieruchomych indukować się w niej będzie siła elektromotoryczna, przy czym dwa razy osiągnie ona maksimum i dwa razy minimum. źródło: NKJP: Jerzy Starski: Zasady Radiopelengacji, Przegląd Wojsk Lądowych, 1962 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cewka |
cewki |
|
| D. | cewki |
cewek |
|
| C. | cewce |
cewkom |
|
| B. | cewkę |
cewki |
|
| N. | cewką |
cewkami |
|
| Ms. | cewce |
cewkach |
|
| W. | cewko |
cewki |
Składnia
|
+ | cewka | + |
JAKA
|
|
|
+ | cewka | + |
CZEGO
|
2. moczowa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ części ciała, elementy i substancje składowe
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | przewód |
Połączenia
- cewka łzowa, moczowa, nerkowa, nerwowa, wydalnicza
- cewka nefronu
- pęcherz i cewka
- mięśnie, światło, ujście, zastawki, zwieracz; infekcja, uszkodzenie, zapalenie, zwężenie cewki
- wyciek z cewki
Cytaty
|
Pozwala ono na obiektywne zobrazowanie zaawansowania patologii - powstawania u mężczyzn po 40 roku życia tzw. przeszkody podpęcherzowej w odpływie moczu. Najczęściej jest nią zwężenie cewki moczowej lub (łagodny bądź złośliwy) rozrost prostaty. źródło: NKJP: R.Nadaj: Pacjenci czekają na urologa, Tygodnik Ciechanowski, 2006-06-07 |
|
|
Cewki Malpighiego występują u stawonogów lądowych. Mają postać kanalików, które wchodzą do wnętrza jelita, a ich ślepo zakończone końce leżą w jamie ciała. źródło: Internet |
|
|
Do organizmu mężczyzny uprawiającego seks z zakażoną partnerką wirus może dostać się w zasadzie tylko przez okolicę ujścia cewki moczowej, u kobiety narażona jest cała pochwa. źródło: NKJP: Sławomir Zagórski: Epidemia zakażeń HIV w Polsce, Gazeta Wyborcza, 1997-12-01 |
|
|
Każdy nefron składa się kłębuszka nerkowego oraz dołączonego do niego kanalika nerkowego (nazywanego również cewką nerkową). źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cewka |
cewki |
|
| D. | cewki |
cewek |
|
| C. | cewce |
cewkom |
|
| B. | cewkę |
cewki |
|
| N. | cewką |
cewkami |
|
| Ms. | cewce |
cewkach |
|
| W. | cewko |
cewki |
Składnia
|
|
+ | cewka | + |
JAKA
|
3. roślinna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ budowa i funkcjonowanie roślin
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | komórka |
Połączenia
- cewki naczyń
- cewki w drewnie
- cewki i naczynia
- komórki, rozmieszczenie cewek
Cytaty
|
Na przykład komórki naczyń czy cewek muszą zamrzeć, żeby mogły wydajnie przewodzić wodę. źródło: NKJP: Leszek S. Jankiewicz: Regulatory wzrostu i rozwoju roślin: zastosowanie w ogrodnictwie, rolnictwie, leśnictwie i w kulturach tkanek: praca zbiorowa, 1997 |
|
|
Owocolistki najprymitywniejszych dzisiejszych kwiatowych, z cewkami w drewnie, mają krawędzie połączone jedynie wydzieliną, a nie zrośnięte. źródło: NKJP:Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi: wprowadzenie do paleobiologii, 2003 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cewka |
cewki |
|
| D. | cewki |
cewek |
|
| C. | cewce |
cewkom |
|
| B. | cewkę |
cewki |
|
| N. | cewką |
cewkami |
|
| Ms. | cewce |
cewkach |
|
| W. | cewko |
cewki |
4. tkacka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Przemysł ➔ rzemiosło
Połączenia
- specjalna cewka; cewka drewniana, wątkowa
- wymiana cewek
- nawijać coś na cewkę
Cytaty
|
32-letni Wojciech A. i o dwa lata młodszy Dariusz R. będą odpowiadać przed Sądem Rejonowym w Pabianicach za kradzież z terenu zakładu „Sanpellegrino” w Konstantynowie Łódzkim trzech cewek z przędzą do produkcji rajstop za około 450 zł. źródło: NKJP: (ćma): Za 3 szpulki grozi im do 5 lat... Kradli przędzę, Express Ilustrowany, 2002-02-02 |
|
|
Dla tkalni wyposażonej w krosna czółenkowe wątek jest „cewiony”, tzn. nawijany na specjalne cewki, które potem umieszczone będą w czółenku ręcznie lub przez automat do wymiany cewek. źródło: NKJP: JAnDbot: Wątek tkacki, wikipedia.pl, 2009-02-02 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cewka |
cewki |
|
| D. | cewki |
cewek |
|
| C. | cewce |
cewkom |
|
| B. | cewkę |
cewki |
|
| N. | cewką |
cewkami |
|
| Ms. | cewce |
cewkach |
|
| W. | cewko |
cewki |
5. noga sarny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ zwierzęta leśne i polne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | noga |
Cytaty
|
Strzał na badyl lub cewkę powoduje złamanie kończyny, a więc zwalenie się sztuki po strzale, a następnie ucieczkę z wyraźnym utykaniem. źródło: NKJP: Jerzy Napiórkowski: Z pamiętnika myśliwego, Polityka, 2003-02-01 |
|
|
Po zewnętrznej stronie stawu skokowego tylnych cewek, pod pękiem dłuższych włosów, znajduje się goła plama, zgrubienie skóry, w której są liczne gruczoły zapachowe. źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cewka |
cewki |
|
| D. | cewki |
cewek |
|
| C. | cewce |
cewkom |
|
| B. | cewkę |
cewki |
|
| N. | cewką |
cewkami |
|
| Ms. | cewce |
cewkach |
|
| W. | cewko |
cewki |