UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wywalać się

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wywalam się
wywalamy się
2 os. wywalasz się
wywalacie się
3 os. wywala się
wywalają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wywalałem się
+(e)m się wywalał
wywalałam się
+(e)m się wywalała
wywalałom się
+(e)m się wywalało
wywalaliśmy się
+(e)śmy się wywalali
wywalałyśmy się
+(e)śmy się wywalały
2 os. wywalałeś się
+(e)ś się wywalał
wywalałaś się
+(e)ś się wywalała
wywalałoś się
+(e)ś się wywalało
wywalaliście się
+(e)ście się wywalali
wywalałyście się
+(e)ście się wywalały
3 os. wywalał się
wywalała się
wywalało się
wywalali się
wywalały się

bezosobnik: wywalano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się wywalał
będę się wywalać
będę się wywalała
będę się wywalać
będę się wywalało
będę się wywalać
będziemy się wywalali
będziemy się wywalać
będziemy się wywalały
będziemy się wywalać
2 os. będziesz się wywalał
będziesz się wywalać
będziesz się wywalała
będziesz się wywalać
będziesz się wywalało
będziesz się wywalać
będziecie się wywalali
będziecie się wywalać
będziecie się wywalały
będziecie się wywalać
3 os. będzie się wywalał
będzie się wywalać
będzie się wywalała
będzie się wywalać
będzie się wywalało
będzie się wywalać
będą się wywalali
będą się wywalać
będą się wywalały
będą się wywalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wywalajmy się
2 os. wywalaj się
wywalajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wywalałbym się
bym się wywalał
wywalałabym się
bym się wywalała
wywalałobym się
bym się wywalało
wywalalibyśmy się
byśmy się wywalali
wywalałybyśmy się
byśmy się wywalały
2 os. wywalałbyś się
byś się wywalał
wywalałabyś się
byś się wywalała
wywalałobyś się
byś się wywalało
wywalalibyście się
byście się wywalali
wywalałybyście się
byście się wywalały
3 os. wywalałby się
by się wywalał
wywalałaby się
by się wywalała
wywalałoby się
by się wywalało
wywalaliby się
by się wywalali
wywalałyby się
by się wywalały

bezosobnik: wywalano by się

bezokolicznik: wywalać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: wywalając się

gerundium: wywalanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wywalanie się
wywalania się
D. wywalania się
wywalań się
C. wywalaniu się
wywalaniom się
B. wywalanie się
wywalania się
N. wywalaniem się
wywalaniami się
Ms. wywalaniu się
wywalaniach się
W. wywalanie się
wywalania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: wywalający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wywalający się
wywalający się
wywalający się
wywalające się
wywalająca się
D. wywalającego się
wywalającego się
wywalającego się
wywalającego się
wywalającej się
C. wywalającemu się
wywalającemu się
wywalającemu się
wywalającemu się
wywalającej się
B. wywalającego się
wywalającego się
wywalający się
wywalające się
wywalającą się
N. wywalającym się
wywalającym się
wywalającym się
wywalającym się
wywalającą się
Ms. wywalającym się
wywalającym się
wywalającym się
wywalającym się
wywalającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wywalający się
wywalający się
wywalające się
wywalające się
D. wywalających się
wywalających się
wywalających się
wywalających się
C. wywalającym się
wywalającym się
wywalającym się
wywalającym się
B. wywalających się
wywalających się
wywalających się
wywalające się
N. wywalającymi się
wywalającymi się
wywalającymi się
wywalającymi się
Ms. wywalających się
wywalających się
wywalających się
wywalających się

odpowiednik aspektowy: wywalić się

Pochodzenie

Zob. walać się

1. na ziemię

Definicja

pot. 
tracąc równowagę, upadać z dużą siłą na podłoże

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przewracać się, wykładać się, wypierniczać się, wytrąbiać się, wywracać się

Połączenia

  • wywalać się na podłogę, na ziemię
  • wywalać się na piachu, na ulicy

Cytaty

Jak mamy przerwę, to nie wychodzimy na korytarz. Biegamy, szalejemy, wywalamy się...

źródło: NKJP: MM: Przerwa w sali, Dziennik Polski, 1999-10-06

Pierwszy raz zobaczyłem polskiego b-boya w telewizji w połowie lat 80. Tańczył jak robot, w dresie z tafty. Wywalał się i wstawał. Wydawało się, że ma problem.

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Niesieni pozytywną zajawką, Polityka, 2005-05-21

[...] zmieniłam wózek i musiałabym wziąć kombi, żeby przywieźć rower. [...] W życiu go nie sprzedam. Po lesie jest super. Wywalam się na piachu, ale nie jeżdżę zbyt spokojnie.

źródło: NKJP: Internet

Wywalały się łódki zrobione byle jak, garażowo, takie, które ktoś sobie sam usprawnił.

źródło: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wywalać się +
(na CZYM | na CO)

2. na zewnątrz

Definicja

pot. 
wydostawać się gwałtownie z zamkniętej przestrzeni na zewnątrz

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wydostawać się

Połączenia

  • gromada, grupa, tłum wywala się skądś
  • wywalać się na ulicę, na zewnątrz
  • wywalać się z budynku, z sali

Cytaty

Poranne mgły rozciągały się jeszcze nad ściętymi pierwszymi przymrozkami polami i łąkami, a słońce wytaczało się czerwone zza horyzontu, kiedy kawalkada jeźdźców wywalała się z bramy.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Potem, ubierając się szybko, spoglądała z niepokojem w niebo na zachodzie, gdzie zza płytkiego horyzontu wywalały się ogromne fale czarnych chmur i robiło się coraz ciemniej, bo do tego wszystkiego zbliżał się wieczór.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

W miarę czasu coraz butniej, coraz bardziej ostro i hardo występowali przeciw cukrowaniu, lukrowaniu, korzystając z dobrotliwości czcigodnego pana, który rzadko tylko nakazywał strzelanie do owej zbuntowanej czerni, z każdym rokiem większą i większą masą wywalającej się z bram uniwersytetu.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 1978

Z pokładów wszystkich linii lotniczych świata wywalają się do hal lotniskowych nieprzebrane tłumy.

źródło: NKJP: Andrzej Makowiecki: Więcej petów niż turystów, Express Ilustrowany, 2001-09-14

Składnia

bez ograniczeń + wywalać się +
SKĄD + DOKĄD

3. o serwerze

Definicja

inform.  pot. 
przestawać działać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  padać

Połączenia

  • baza danych, program, serwer wywala się

Cytaty

Programik, z którym się od kilku lat użeram, jest totalnym nieporozumieniem, wywala się co kilka minut.

źródło: NKJP: Internet

Problem objawia się w ten sposób, że program wywala się przy minimalizacji okna, wyłączaniu lub przełączaniu na inne okienko.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

Rznieżywotny + wywalać się + bez ograniczeń

4. na egzaminie

Definicja

młodz. 
nie radzić sobie na egzaminie lub jakiejś jego części

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wykładać się

Połączenia

  • wywalić się na egzaminie, na klasówce, na sprawdzianie; na pisemnym, na ustnym

Cytaty

Już, już coś kapował i wywalał się na dodawaniu.

źródło: NKJP: Internet

Ciekawostka: sporo ludzi (z maturą przecież) wywalało się na sprawdzianie z rozumienia tekstu pisanego!

źródło: NKJP: Internet

Składnia

Rzosobowy + wywalać się +
na CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 08.12.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json