Chronologizacja
1. w biologii
Definicja
Pochodzenie
łac. cellula 'mała cela; komórka'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
Połączenia
- komórka embrionalna, glejowa, gruczołowa, jajowa, mięśniowa, mózgowa, nabłonkowa, tłuszczowa, wątrobowa, zarodkowa; rozrodcza, węchowa; nowotworowa, rakowa; bakteryjna, roślinna; martwa, zrogowaciała; zapłodniona
- komórki gruczołów, krwi, mięśni, mózgu, nabłonka, naskórka, śródbłonka, tarczycy, trzustki, wątroby
- błona, jądro, wypustka; struktura; funkcja; rodzaj, typ; podział komórki
- komórka zawiera (coś)
- dojrzewanie, powstawanie komórek
Cytaty
|
Podobno co siedem lat wszystkie komórki organizmu ulegają wymianie. źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997 |
|
|
Byłam zdana na bezosobowy dotyk rąk specjalistów od ciała. Fachowców od żył, tkanek, komórek, naczyń. Od krwi. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2006 |
|
|
Dodajmy, że wszystkie komórki żywych organizmów korzystają z tego samego kodu genetycznego, to znaczy mówią tym samym językiem. źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003 |
|
|
W miarę rozwoju zarodka następuje morfologiczne i czynnościowe zróżnicowanie się komórek, które łączą się w zespoły nazywane tkankami. źródło: NKJP: Jan Zarzycki, Jan Kuryszko: Anatomia mikroskopowa zwierząt domowych i człowieka, 1995 |
|
|
Aldosteron jest hormonem steroidowym wytwarzanym przez komórki warstwy kłębkowatej kory nadnerczy. źródło: NKJP: Marek Pawlikowski: Leczenie hormonami i pochodnymi hormonów, 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | komórka |
komórki |
|
| D. | komórki |
komórek |
|
| C. | komórce |
komórkom |
|
| B. | komórkę |
komórki |
|
| N. | komórką |
komórkami |
|
| Ms. | komórce |
komórkach |
|
| W. | komórko |
komórki |
Składnia
|
+ | komórka | + |
(JAKA)
|
|
|
+ | komórka | + |
(CZEGO)
|
2. pomieszczenie
Definicja
Pochodzenie
Zob. komora
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | magazyn |
Połączenia
- ciasna, ciemna, gospodarcza, mała komórka
- komórka na narzędzia, na opał, na węgiel
- schować (kogoś|coś), trzymać (coś), zamknąć (kogoś|coś) w komórce
Cytaty
|
Ciężko było oddychać w tej ciasnej komórce, ciężej jeszcze niż na strychu pod rozgrzanym dachem, przepełnionym rupieciami różnego rodzaju. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1995 |
|
|
Tydzień temu cała Polska zobaczyła w telewizji, jak w podopolskich Wrzoskach 33-letni, upośledzony Mirek wynoszony jest z ciemnej komórki przez pracowników pogotowia. źródło: NKJP: Mirek wciąż czeka na odwiedziny matki, Nowa Trybuna Opolska, 2006 |
|
|
Poderwała się jak ptak spłoszony, chciała się skryć w komórce, ale babka ją zatrzymała. - Nie bój się, nie dam cię ojcu. źródło: WSJP: Władysław Dunarowski: Skazani na dożywocie, 1985 |
|
|
Boye niezwłocznie po śniadaniu chowają się w „abortach” i przenajróżniejszych komórkach od piwnic po strychy, aby uniknąć zmuszenia do obozowych prac. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1995 |
|
|
Ten rodzaj mebli ze względu na delikatny gatunek drewna, z którego są wykonane, powinien być w czasie zimy przechowywany w garażu lub przydomowej komórce na narzędzia. źródło: NKJP: Wypoczynek wśród zieleni, Dziennik Polski , 2003-05-28 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | komórka |
komórki |
|
| D. | komórki |
komórek |
|
| C. | komórce |
komórkom |
|
| B. | komórkę |
komórki |
|
| N. | komórką |
komórkami |
|
| Ms. | komórce |
komórkach |
|
| W. | komórko |
komórki |
3. telefon
Definicja
Pochodzenie
Skrót od telefon komórkowy
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość telefon/telegraf
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | koma, komórkowiec | |
| hiperonimy: | telefon |
Połączenia
- nowa, nowoczesna; służbowa komórka
- komórka na kartę
- komórka z aparatem, z radiem
- ekran, wyświetlacz; numer; dźwięk, funkcje; model komórki
- karta, ładowarka, sim do komórki
- bateria w komórce
- komórka dzwoni (komuś), rozładowała się
- doładować, naładować, włączyć, wyłączyć, zablokować; kupić, zmienić; odebrać; ukraść, zgubić, znaleźć, zostawić (gdzieś) komórkę
- oprogramowanie komórki
- dzwonić, korzystać, połączyć się, wysłać sms/smsa, zadzwonić z komórki
- dzwonić, zadzwonić na komórkę; rozmawiać przez komórkę
Cytaty
|
Nowak spojrzał na wyświetlacz komórki, wyciszonej podczas spotkania. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006 |
|
|
Po jakimś czasie zaczęła nerwowo patrzeć na zegarek, a później jeszcze bardziej nerwowo dzwonić z komórki. źródło: NKJP: Mariusz Cieślik: Śmieszni kochankowie, 2004 |
|
|
Każdy z urzędników, który dysponuje służbową komórką, podpisał zgodę na potrącanie z pensji kwot, jeśli przekroczy limit, ustalony zarządzeniem prezydenta. źródło: NKJP: Komórki z limitem, Dziennik Polski, 1999-06-16 |
|
|
Pierwszą komórkę z wbudowanym aparatem fotograficznym zaprezentowano w 2002 r. źródło: NKJP: Nie włączaj dziś komórki, Super Express, 2006 |
|
|
Tak jak nowy samochód, tak też wielki telewizor plazmowy czy wypasiona komórka jest świadectwem naszego życiowego powodzenia. źródło: NKJP: Adam Grzeszak: Technoterror czyli straszne skutki posia dania telewizora, Polityka, 2008-01-19 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | komórka |
komórki |
|
| D. | komórki |
komórek |
|
| C. | komórce |
komórkom |
|
| B. | komórkę |
komórki |
|
| N. | komórką |
komórkami |
|
| Ms. | komórce |
komórkach |
|
| W. | komórko |
komórki |
4. w pszczelarstwie
Definicja
Pochodzenie
Zob. komora
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady
Połączenia
- komórka plastra (pszczelego, miodu)
Cytaty
|
Po wydostaniu się z zasklepionej na czas dorastania komórki, pszczoła natychmiast zabiera się do pracy. źródło: NKJP: Barbara Matoga: Lukrowane żądło, Dziennik Polski, 1998-04-10 |
|
|
Cywilizowani obserwatorzy zwracali uwagę, że terytoria barbarzyńskich plemion składały się z wielu ogniw lokalnych, niczym plaster miodu z komórek. źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa , 2004 |
|
|
Jeśli na przykład cienką warstwę cieczy umieści się między dwiema płytkami, z których jedną będzie się podgrzewać, a drugą ochładzać, to jednorodna ciecz przybierze dynamiczną strukturę podobną do komórek plastra miodu. źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Z gliny powstałeś, Polityka, 2004-02-28 |
|
|
Blok o mieszkaniach poupychanych ciasno jak komórki w plastrze miodu i chyba podobnie obszernych miał z dziesięć pięter. źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | komórka |
komórki |
|
| D. | komórki |
komórek |
|
| C. | komórce |
komórkom |
|
| B. | komórkę |
komórki |
|
| N. | komórką |
komórkami |
|
| Ms. | komórce |
komórkach |
|
| W. | komórko |
komórki |
5. rubryka
Definicja
Pochodzenie
ang. cell
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | rubryka |
Połączenia
- komórka arkusza kalkulacyjnego, kolumny, tabeli
- wypełnić komórki
- wpisać (coś) do komórki
Cytaty
|
Tekst wpisany do komórki jest domyślnie wyrównywany do jej lewej krawędzi, zaś liczba do prawej. źródło: NKJP: Adam Jaronicki: ABC MS Office 2007 PL, 2008 |
|
|
Wartość, jaką musimy wpisać do komórki inicjującej pobranie danych, to nic innego jak numer pozycji, pod jakim zostały zapisane informacje w arkuszu [...]. źródło: NKJP: Sergiusz i in. Flanczewski i in.: MS Office 2003 PL w biznesie. Tom I i II, 2006 |
|
|
Do komórek kolumny A wpisz nazwy cieczy, a do komórek kolumny B wpisz odpowiadające im gęstości. źródło: NKJP: Barbara Zegrodnik, Łukasz Zegrodnik: Fizyka z komputerem dla gimnazjum, 2005 |
|
|
Jeśli w skoroszycie Excela znajdą się dane dotyczące np. spółek giełdowych, a w komórce arkusza identyfikator giełdowy, system zaoferuje pomoc w pobraniu z Internetu potrzebnych informacji. źródło: NKJP: Tomasz Dziki: Wszystko dla użytkownika..., Dziennik Polski, 2000-09-12 |
|
|
Zosia rozpruwała komórki arkuszy kalkulacyjnych ze sprawnością neurochirurga, pędziła przez kolejne sekcje, skupiona jak kierowca formuły pierwszej albo jak pilot promu kosmicznego przy lądowaniu. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo : komedia romantyczna, 2004 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | komórka |
komórki |
|
| D. | komórki |
komórek |
|
| C. | komórce |
komórkom |
|
| B. | komórkę |
komórki |
|
| N. | komórką |
komórkami |
|
| Ms. | komórce |
komórkach |
|
| W. | komórko |
komórki |
6. organizacyjna
Definicja
Pochodzenie
ang. cell
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw
Połączenia
- podstawowa, najmniejsza komórka; komórka organizacyjna, partyjna, społeczna, związkowa
- komórka AK, esbecji, partii, Solidarności, wywiadu
- kierownik, szef komórki
Cytaty
|
W okresie tym główny obowiązek przeprowadzenia wzajemnych konsultacji na temat planów współpracy powierzono kierownikom komórek zagranicznych zarządów głównych organizacji obronnych. źródło: NKJP: Mieczysław Góralewski, Teofil Władyka, Wacław Krawczyk: Zarys historii Ligi Obrony Kraju, 1981 |
|
|
Mając zaledwie dziewiętnaście lat zakładał w górskich wioskach i prowincjonalnych miastach sieć komórek nielegalnej już wówczas Komunistycznej Partii Słowacji. źródło: WSJP: Rudolf Jasik: Martwi nie śpiewają, 1965 |
|
|
Po przeniesieniu w stan spoczynku wylądował na stanowisku radcy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Tu pracował w komórce radzieckiej departamentu wschodniego. źródło: NKJP: Jerzy Jesionowski: Nad urwiskiem, 1987 |
|
|
Zapada wyrok skazujący, który zostaje przekazany do zatwierdzenia komendantowi okręgu, potem do aprobaty Głównemu Delegatowi Rządu i do wykonania komórce egzekucyjnej Kedywu. źródło: NKJP: Jerzy Malewski: Ptasznik z Wilna, 1991 |
|
|
Uzyskano fundusze federalne i stanowe i zamianowano P. Brayne'a dyrektorem specjalnej komórki społecznej, mającej nieść pomoc ofiarom depresji ekonomicznej. źródło: NKJP: Laurence J. Peter: Recepta Petera. Jak być twórczym, pewnym siebie i kompetentnym, 1975 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | komórka |
komórki |
|
| D. | komórki |
komórek |
|
| C. | komórce |
komórkom |
|
| B. | komórkę |
komórki |
|
| N. | komórką |
komórkami |
|
| Ms. | komórce |
komórkach |
|
| W. | komórko |
komórki |
Składnia
|
|
+ | komórka | + |
JAKA
|
|
|
+ | komórka | + |
CZEGO
|