UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zatoczka

Chronologizacja

1823, Jan Bazyli Tomicki, Rzut uwag do ogólney zasady przyrodownictwa..., polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zatoczka
zatoczki
D. zatoczki
zatoczek
C. zatoczce
zatoczkom
B. zatoczkę
zatoczki
N. zatoczką
zatoczkami
Ms. zatoczce
zatoczkach
W. zatoczko
zatoczki

Pochodzenie

Zob. zatoka

1. mała zatoka

Cytaty

1.a część zbiornika wodnego

Definicja

mała zatoka - część zbiornika wodnego wcinająca się w ląd

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zatoka

Połączenia

  • cicha, malownicza, piękna, spokojna, urocza, urokliwa; piaszczysta zatoczka
  • zatoczka jeziora jakiegoś
  • zatoczka z plażą
  • zatoczki na Majorce, na półwyspie jakimś, na wyspie jakiejś
  • zatoczki i półwyspy; zatoczki i wysepki
  • brzeg zatoczki
  • kąpiel w zatoczce
  • wpłynąć/wpływać do zatoczki
  • położony nad zatoczką
  • pływać w zatoczce

Cytaty

Kilkadziesiąt metrów dalej w małej zatoczce kontrolerzy natrafili na dwóch mężczyzn, którzy właśnie wracali łódką z połowu na środku Pogorii III.

źródło: NKJP: Piotr Sobierajski: Sypnęli karami, Dziennik Zachodni, 2005-05-09

W mulistej zatoczce na południowym krańcu jeziora woda jest ciemna, złoto-brązowa.

źródło: NKJP: Ewa Ćwikła: Wędkarskie opowieści Stynki, 2008

Obok plaż w licznych miejscowościach istnieje niezliczona liczba uroczych, małych zatoczek zwanych calas, ukrytych pomiędzy urwiskami gór Lujar czy Los Guajares.

źródło: NKJP: Magdalena Bobik: Złota Andaluzja, Dziennik Zachodni, 2004-10-16

1.b część głowy

Definicja

mała zatoka - pozbawiona włosów część skóry głowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zatoka

Cytaty

Przez większość życia nosiłam grzywkę, ale kiedy ją zapuściłam, zaczęłam się pewnego dnia przyglądać tym zatoczkom [...]. Dziewczyny mnie wyśmiały, że wydziwiam. I miały rację, bo nie ma jednej, właściwiej linii włosów.

źródło: Internet: wizaz.pl/forum

Zmierzwione włosy odcinały się od czoła, jaśniejącego zatoczkami łysiny.

źródło: Lesław Bartelski: Ludzie zza rzeki, 1951 (SJPDor)

2. na ulicy

Definicja

część powierzchni jezdni rozszerzająca się w kierunku pobocza lub chodnika, służąca jako przystanek lub parking

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zatoka

Połączenia

  • zatoczka autobusowa, postojowa, parkingowa
  • zatoczka na drodze, na ulicy jakiejś
  • chodniki i zatoczki
  • przystanek z zatoczką
  • zatoczka powstała
  • wybudować/budować, wykonać zatoczkę
  • zjechać/zjeżdżać do zatoczki; ruszyć/ruszać, wyjechać/wyjeżdżać z zatoczki
  • wjechać/wjeżdżać w zatoczkę
  • zaparkować/parkować w zatoczce

Cytaty

[...] naprzeciwko szkoły baletowej jest zatoczka, przy której autobusy mogłyby się zatrzymywać.

źródło: NKJP: Daleko do przystanku, Dziennik Bałtycki, 2003-05-05

Przy ul. Goliana powstał przystanek z zatoczką.

źródło: NKJP: Powstał przystanek, wszyscy są zadowoleni, Gazeta Krakowska, 2006-01-11

Dziś ulica jest gładka jak lustro (szkoda, że tylko na tak krótkim odcinku), zaś na poboczach, które wygospodarowano kosztem chodników, wybudowano zatoczki parkingowe z kostki.

źródło: NKJP: Koło, Gazeta Poznańska, 2002-04-20

Data ostatniej modyfikacji: 03.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj