UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

urywać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	urywam się	urywamy się
2 os.	urywasz się	urywacie się
3 os.	urywa się	urywają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	urywałem się +(e)m się urywał	urywałam się +(e)m się urywała	urywałom się +(e)m się urywało	urywaliśmy się +(e)śmy się urywali	urywałyśmy się +(e)śmy się urywały
2 os.	urywałeś się +(e)ś się urywał	urywałaś się +(e)ś się urywała	urywałoś się +(e)ś się urywało	urywaliście się +(e)ście się urywali	urywałyście się +(e)ście się urywały
3 os.	urywał się	urywała się	urywało się	urywali się	urywały się

bezosobnik: urywano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się urywał będę się urywać	będę się urywała będę się urywać	będę się urywało będę się urywać	będziemy się urywali będziemy się urywać	będziemy się urywały będziemy się urywać
2 os.	będziesz się urywał będziesz się urywać	będziesz się urywała będziesz się urywać	będziesz się urywało będziesz się urywać	będziecie się urywali będziecie się urywać	będziecie się urywały będziecie się urywać
3 os.	będzie się urywał będzie się urywać	będzie się urywała będzie się urywać	będzie się urywało będzie się urywać	będą się urywali będą się urywać	będą się urywały będą się urywać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		urywajmy się
2 os.	urywaj się	urywajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	urywałbym się bym się urywał	urywałabym się bym się urywała	urywałobym się bym się urywało	urywalibyśmy się byśmy się urywali	urywałybyśmy się byśmy się urywały
2 os.	urywałbyś się byś się urywał	urywałabyś się byś się urywała	urywałobyś się byś się urywało	urywalibyście się byście się urywali	urywałybyście się byście się urywały
3 os.	urywałby się by się urywał	urywałaby się by się urywała	urywałoby się by się urywało	urywaliby się by się urywali	urywałyby się by się urywały

bezosobnik: urywano by się

bezokolicznik: urywać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: urywając się

gerundium: urywanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	urywanie się	urywania się
D.	urywania się	urywań się
C.	urywaniu się	urywaniom się
B.	urywanie się	urywania się
N.	urywaniem się	urywaniami się
Ms.	urywaniu się	urywaniach się
W.	urywanie się	urywania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: urywający się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	urywający się	urywający się	urywający się	urywające się	urywająca się
D.	urywającego się	urywającego się	urywającego się	urywającego się	urywającej się
C.	urywającemu się	urywającemu się	urywającemu się	urywającemu się	urywającej się
B.	urywającego się	urywającego się	urywający się	urywające się	urywającą się
N.	urywającym się	urywającym się	urywającym się	urywającym się	urywającą się
Ms.	urywającym się	urywającym się	urywającym się	urywającym się	urywającej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	urywający się	urywający się	urywające się	urywające się
D.	urywających się	urywających się	urywających się	urywających się
C.	urywającym się	urywającym się	urywającym się	urywającym się
B.	urywających się	urywających się	urywających się	urywające się
N.	urywającymi się	urywającymi się	urywającymi się	urywającymi się
Ms.	urywających się	urywających się	urywających się	urywających się

odpowiednik aspektowy: urwać się

Pochodzenie

Od: psł. *-ryvati (sę); zob. rwać

1. o rękawie

Definicja

odpadać od jakiejś całości lub od miejsca zamocowania wskutek szarpnięcia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

	Psuł się nam sprzęt, urywały się pługi, pracownicy wymieniali się przez całą dobę [...]. źródło: NKJP: (TSK): Teraz odśnieża słońce, Gazeta Krakowska, 2005-03-25
	Jeszcze później, gdy w sieczkarni ciąłem słomę, próbowałem wziąć naręcze siana, lub schylić się po koszyk ziemniaków, urywały się rękawy u moich koszul [...]. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967
	Mało który polityk, nawet poszukujący zajęcia po przegranych wyborach, chciałby kierować firmą, która pilnuje, aby nie wybuchały nam kotły i nie urywały się windy. źródło: NKJP: Marek Henzler: Remanent w centrali, Polityka, 2001-11-24
	Często przepalały się tłumiki, a przy ich wymianie urywały się śruby mocujące. źródło: NKJP: Wawrzyniec Rozenberg: Auto z dawnej epoki, Dziennik Bałtycki, 2000-01-03

2. z łańcucha

Definicja

szarpiąc się, odłączać się od czegoś, do czego jest się przywiązanym lub przyłączonym w inny sposób

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zrywać się

Połączenia

koń, pies urywa się
urywać się z łańcucha, z uwięzi; ze smyczy

Cytaty

Pies gdyby był, też by pewnie urywał się z łańcucha [...].

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 1984

Koń urywa się z uwiązu spod trzepaka i rusza w siną dal, po drodze czyniąc całkiem duże zamieszanie w mieście.

źródło: Internet: voltahorse.pl/forum

3. o drodze

Definicja

nagle się kończyć - osiągać koniec swojej rozciągłości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

asfalt, autostrada, droga, ślad urywa się
urywać się gwałtownie, nagle, niespodzianie

Cytaty

	Dopiero rano okazało się, że jeden garaż jest zwalony, a betonowa droga, która prowadziła do drugiego, urywa się nagle pięć metrów powyżej wjazdu. źródło: NKJP: Żyję, bo muszę, Dziennik Polski, 2001-08-06
	Trop, który podjął pies, urywał się przy torach. źródło: NKJP: Anna Gabińska: Czy to Dawid?, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-06
	Pomost skręcał przed bramą i urywał się raptownie. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003
	Zjechali nieco dalej, w miejscu, w którym wykładany kostką chodnik skręcał w stronę rzeki i urywał się, dając początek polnej drodze. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006
	Tu urywały się tory biegnące od zajezdni. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Przystanek Śmierć, 2007

4. o dyskusji

Definicja

nagle się kończyć - osiągać ostatni moment swego trwania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

historia, muzyka, opowieść; kontakt, korespondencja, rozmowa urywa się

Cytaty

Hejnał mariacki grany jest nadal, ale na pamiątkę tego wydarzenia jego melodia urywa się.

źródło: NKJP: Barbara Orłowska: Scenariusz zajęć dla uczniów kształcenia zintegrowanego, Wychowawca, 2002-04

Z nieuczciwymi pracodawcami kontakt urywa się zawsze, kiedy przychodzi pora płacenia.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Zysk z wyzysku, Polityka, 2006-12-16

Odgłosy ślubnych wiwatów urywają się.

źródło: NKJP: Radosław Figura: Magda M, 2006

5. z pracy

Definicja

pot.

opuszczać jakieś miejsce wcześniej, mimo że powinno się tam jeszcze zostać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zrywać się

Połączenia

urywać się z domu, z pracy, z lekcji

Cytaty

	Potrafiła urywać się z filmowego planu, żeby ugotować psu ulubione żołądki, żeby nie był zbyt długo sam. źródło: NKJP: Rita Krzyżaniak: Duży, biały pies, Dziennik Bałtycki, 1999-02-12
	Urywają się ze szkoły. Są ciekawsze rzeczy niż szkoła. źródło: NKJP: Zbigniew Kwieciński: Z założeń toruńskich badań podłużnych, Studia Paedagogica I, 2008
	Uczniowie urywali się z lekcji, studenci robili sobie przerwę w sesji, a biznesmeni mieli „pilne spotkania z klientami”. źródło: NKJP: (MP): Po czwartej straconej bramce większość kibiców zaczęła opuszczać puby i ogródki Do domu, Polsko!, Dziennik Łódzki, 2002-06-11
	Otóż chłopak [...] nie uznawał wódki i po akcjach urywał się na samotny spacer. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957
	Zamiast iść zwiedzać nową linię w zakładach elektronicznych, urywał się do klubu dyskusyjnego rozmawiać o egzystencji. źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Opera Waldiego, Polityka, 2002-08-03

Składnia

urywać się

(SKĄD) + (DOKĄD)

6. rywalom

Definicja

pot.

oddalać się od osób, które uniemożliwiają swobodne działania, na odległość na tyle znaczną, że nie mogą już tego robić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

	31 marca 1979 r. przywożą go do tamtejszej komendy, by postawić zarzut. Tam urywa się milicjantom, wyskakuje z okna na II piętrze, gdzie nie ma krat. źródło: Internet: abc.wiadomosci.gazeta.pl
	Potem Pyrlik ponownie urywa się obrońcom i wykłada piłkę Iwańskiemu, który nie trafia w piłkę. źródło: Internet: kpunia.raciborz.com.pl
	W 20 minucie wystartował do prostopadłego zagrania Pawłowskiego i precyzyjnie strzelił z 16 m obok bramkarza mikołowian. Później jeszcze dwukrotnie urywał się defensorom i strzelał groźnie, choć tym razem golkiper gości miał więcej szczęścia. źródło: NKJP: (sem): Finisz lata z Unią, Nowiny Raciborskie, 2003-09-03
	Nasi napastnicy sześciokrotnie urywali się obrońcom, przegrywając pojedynki z Rafałem [...]. źródło: NKJP: (zab): Nastawić celowniki, Dziennik Polski, 2005-01-15

Składnia

urywać się

KOMU

Frazeologizmy

film urywa się komuś
telefon się urywa

Data ostatniej modyfikacji: 20.04.2018