Chronologizacja
XIV w., Bor
Pochodzenie
psł. *perdьnъ, *perdьnjь 'znajdujący się na przedzie, na czele, na początku; będący przed czymś, wcześniej, poprzedzający'
Zob. przód, przed
1. szyba
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni
Połączenia
- przedni fotel; błotnik; przednia szyba; część; przednie siedzenie; koło; przednie kopyta, łapy
Cytaty
|
Na oparciu ławki, stojącej od dawien dawna na skwerku, który był niegdyś przednią częścią ogrodu, czerwienił się napis [...]. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004 |
|
|
Wjeżdżając na jezdnię, wymusiła pierwszeństwo na małym fiacie, który przyhamował z piskiem łysych opon. Siedzący w nim otyły mężczyzna rąbnął tułowiem w kierownicę. Na przedniej szybie autka naklejony był niebieski znak przedstawiający człowieka na wózku inwalidzkim. źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009 |
|
|
Zbyt szanuję czytelnika, żeby bazować jedynie na wyrobionym już nazwisku i pomiędzy dwie okładki kolejnej powieści - przednią z nazwiskiem, a tylną z opisem, jaka to ona dobra - włożyć byle co. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przedni |
przedni |
przedni |
przednie |
przednia |
| D. | przedniego |
przedniego |
przedniego |
przedniego |
przedniej |
| C. | przedniemu |
przedniemu |
przedniemu |
przedniemu |
przedniej |
| B. | przedniego |
przedniego |
przedni |
przednie |
przednią |
| N. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
przednią |
| Ms. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
przedniej |
| W. | przedni |
przedni |
przedni |
przednie |
przednia |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przedni |
przedni |
przednie |
przednie |
| D. | przednich |
przednich |
przednich |
przednich |
| C. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
| B. | przednich |
przednich |
przednich |
przednie |
| N. | przednimi |
przednimi |
przednimi |
przednimi |
| Ms. | przednich |
przednich |
przednich |
przednich |
| W. | przedni |
przedni |
przednie |
przednie |
2. trunek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- przednia oliwa; przednie jadło, piwo, wino; przednie perfumy
Cytaty
|
Wszystko to Szczytnik wyjaśnił łamaną mową usadzony przez dwie niewiasty za stołem, ugoszczony świeżą rybą i przednim piwem. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003 |
|
|
Dabora szykowała się na przybycie Gwardii. Kupcy znosili swe towary do magazynów, karczmarze chowali co przedniejsze wina i wytaczali beczki podłych trunków, ojcowie zamykali córki w komorach, odbierali broń synom. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003 |
|
|
Do popicia podano najprzedniejsze wino z crystońskich winnic. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, Ostatni smok, 2005 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przedni |
przedni |
przedni |
przednie |
przednia |
| D. | przedniego |
przedniego |
przedniego |
przedniego |
przedniej |
| C. | przedniemu |
przedniemu |
przedniemu |
przedniemu |
przedniej |
| B. | przedniego |
przedniego |
przedni |
przednie |
przednią |
| N. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
przednią |
| Ms. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
przedniej |
| W. | przedni |
przedni |
przedni |
przednie |
przednia |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przedni |
przedni |
przednie |
przednie |
| D. | przednich |
przednich |
przednich |
przednich |
| C. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
| B. | przednich |
przednich |
przednich |
przednie |
| N. | przednimi |
przednimi |
przednimi |
przednimi |
| Ms. | przednich |
przednich |
przednich |
przednich |
| W. | przedni |
przedni |
przednie |
przednie |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przedniejszy |
przedniejszy |
przedniejszy |
przedniejsze |
przedniejsza |
| D. | przedniejszego |
przedniejszego |
przedniejszego |
przedniejszego |
przedniejszej |
| C. | przedniejszemu |
przedniejszemu |
przedniejszemu |
przedniejszemu |
przedniejszej |
| B. | przedniejszego |
przedniejszego |
przedniejszy |
przedniejsze |
przedniejszą |
| N. | przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszą |
| Ms. | przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przedniejsi |
przedniejsi |
przedniejsze |
przedniejsze |
| D. | przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
| C. | przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
| B. | przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejsze |
| N. | przedniejszymi |
przedniejszymi |
przedniejszymi |
przedniejszymi |
| Ms. | przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
3. strzelec
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- przedni myśliwy, strzelec; pomysł; żart; przedni myśl; historia; przednie rycerstwo; towarzystwo
Cytaty
|
Jego film bazuje przede wszystkim na przednim pomyśle: choroba dzieci głównej bohaterki wymusza pogrążenie miejsca akcji w zupełnych ciemnościach, a zakończenie sprawia, że spogląda się na całość z zupełnie nowej perspektywy. źródło: NKJP: Esensja: Wielki Kanon Kina Grozy – wyniki, Esensja, 2008-03 |
|
|
Pozwolą Wasze Dostojności, że diagnozę pokrótce wywiodę: piorun w najwyższe drzewa uderza, Belzebub najprzedniejsze dusze usiłuje niemocą poniżyć i ugiąć... Któż zaś w tej krainie przedniejszym niźli wojewoda, który Cyncynata wzorem, przykładem jest cnót wszelkich, a przydomek Pius zasłużenie nosi? źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1996 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przedni |
przedni |
przedni |
przednie |
przednia |
| D. | przedniego |
przedniego |
przedniego |
przedniego |
przedniej |
| C. | przedniemu |
przedniemu |
przedniemu |
przedniemu |
przedniej |
| B. | przedniego |
przedniego |
przedni |
przednie |
przednią |
| N. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
przednią |
| Ms. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
przedniej |
| W. | przedni |
przedni |
przedni |
przednie |
przednia |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przedni |
przedni |
przednie |
przednie |
| D. | przednich |
przednich |
przednich |
przednich |
| C. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
| B. | przednich |
przednich |
przednich |
przednie |
| N. | przednimi |
przednimi |
przednimi |
przednimi |
| Ms. | przednich |
przednich |
przednich |
przednich |
| W. | przedni |
przedni |
przednie |
przednie |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przedniejszy |
przedniejszy |
przedniejszy |
przedniejsze |
przedniejsza |
| D. | przedniejszego |
przedniejszego |
przedniejszego |
przedniejszego |
przedniejszej |
| C. | przedniejszemu |
przedniejszemu |
przedniejszemu |
przedniejszemu |
przedniejszej |
| B. | przedniejszego |
przedniejszego |
przedniejszy |
przedniejsze |
przedniejszą |
| N. | przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszą |
| Ms. | przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przedniejsi |
przedniejsi |
przedniejsze |
przedniejsze |
| D. | przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
| C. | przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
przedniejszym |
| B. | przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejsze |
| N. | przedniejszymi |
przedniejszymi |
przedniejszymi |
przedniejszymi |
| Ms. | przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
przedniejszych |
4. głoska
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Połączenia
- głoska, samogłoska przednia
Cytaty
|
Pojawiają się realizacje, w których samogłoska przednia ulega odnosowieniu -ę- > -e- [...]. źródło: NKJP: Beata Burska-Ratajczyk: Tekst folklorystyczny w kulturze massmedialnej. Językowe środki stylizacji ludowej, 1999 |
|
|
Samogłoski nosowe utracił język staroruski przed połową X wieku: nosowe o zamieniło się w u, zaś ę przeszło w a, które poprzedza spółgłoska miękka (zmiękczona wcześniej przed przednim ę). źródło: Je̜zyk rosyjski. Czasopismo dla nauczycieli, t. 31–33, 1976 (books.google.pl) |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przedni |
przedni |
przedni |
przednie |
przednia |
| D. | przedniego |
przedniego |
przedniego |
przedniego |
przedniej |
| C. | przedniemu |
przedniemu |
przedniemu |
przedniemu |
przedniej |
| B. | przedniego |
przedniego |
przedni |
przednie |
przednią |
| N. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
przednią |
| Ms. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
przedniej |
| W. | przedni |
przedni |
przedni |
przednie |
przednia |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przedni |
przedni |
przednie |
przednie |
| D. | przednich |
przednich |
przednich |
przednich |
| C. | przednim |
przednim |
przednim |
przednim |
| B. | przednich |
przednich |
przednich |
przednie |
| N. | przednimi |
przednimi |
przednimi |
przednimi |
| Ms. | przednich |
przednich |
przednich |
przednich |
| W. | przedni |
przedni |
przednie |
przednie |