Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. kłonić
1. na powitanie, pożegnanie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Połączenia
- ukłonić się publiczności, widowni, znajomemu
- ukłonić się do ziemi
- ukłonić się w milczeniu
- ukłonić się z atencją, z kurtuazją, z powagą, z szacunkiem, z uszanowaniem, z wdziękiem
- ukłonić się ceremonialnie, elegancko, grzecznie, lekko, niedbale, nisko, pokornie, szarmancko, sztywno, uniżenie, uprzejmie, w pas
- ukłonić się i podać rękę, ukłonić się i uśmiechnąć, ukłonić się i przedstawić; wstać i ukłonić się
Cytaty
|
Fryderyk podszedł do Hildy, ukłonił się, pocałował ją w rękę. źródło: KWSJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967 |
|
|
Poprzedniego razu, kiedy spacerowali Alejami Ujazdowskimi, Ewie ukłonił się brunet, na którego wtenczas czekała w kawiarni. źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Czterdziestu na górze, 1961 |
|
|
Starszy pan, słysząc, że mówimy po polsku, spytał nas: - Polonia, Polaki? - Tak - odpowiedzieliśmy. Wtedy on, bijąc brawo, wykrzyknął entuzjastycznie: - Brawo Polonia! Brawo! i pięknie się nam ukłonił. źródło: KWSJP: Anna Stachnik: Romania '99, Tygodnik Podhalański, 1999 |
|
|
Telewizyjny konferansjer ukłonił się przed stojącym obok starszym panem. źródło: KWSJP: Marek Miller: Pierwszy milion..., 1999 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ukłonię się |
ukłonimy się |
|||
| 2 os. |
ukłonisz się |
ukłonicie się |
|||
| 3 os. |
ukłoni się |
ukłonią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukłoniłem się +(e)m się ukłonił |
ukłoniłam się +(e)m się ukłoniła |
ukłoniłom się +(e)m się ukłoniło |
ukłoniliśmy się +(e)śmy się ukłonili |
ukłoniłyśmy się +(e)śmy się ukłoniły |
| 2 os. |
ukłoniłeś się +(e)ś się ukłonił |
ukłoniłaś się +(e)ś się ukłoniła |
ukłoniłoś się +(e)ś się ukłoniło |
ukłoniliście się +(e)ście się ukłonili |
ukłoniłyście się +(e)ście się ukłoniły |
| 3 os. |
ukłonił się |
ukłoniła się |
ukłoniło się |
ukłonili się |
ukłoniły się |
bezosobnik: ukłoniono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ukłońmy się |
|
| 2 os. |
ukłoń się |
ukłońcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukłoniłbym się bym się ukłonił |
ukłoniłabym się bym się ukłoniła |
ukłoniłobym się bym się ukłoniło |
ukłonilibyśmy się byśmy się ukłonili |
ukłoniłybyśmy się byśmy się ukłoniły |
| 2 os. |
ukłoniłbyś się byś się ukłonił |
ukłoniłabyś się byś się ukłoniła |
ukłoniłobyś się byś się ukłoniło |
ukłonilibyście się byście się ukłonili |
ukłoniłybyście się byście się ukłoniły |
| 3 os. |
ukłoniłby się by się ukłonił |
ukłoniłaby się by się ukłoniła |
ukłoniłoby się by się ukłoniło |
ukłoniliby się by się ukłonili |
ukłoniłyby się by się ukłoniły |
bezosobnik: ukłoniono by się
bezokolicznik: ukłonić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ukłoniwszy się
gerundium: ukłonienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ukłonienie się |
ukłonienia się |
| D. | ukłonienia się |
ukłonień się |
| C. | ukłonieniu się |
ukłonieniom się |
| B. | ukłonienie się |
ukłonienia się |
| N. | ukłonieniem się |
ukłonieniami się |
| Ms. | ukłonieniu się |
ukłonieniach się |
| W. | ukłonienie się |
ukłonienia się |
odpowiednik aspektowy: kłaniać się
Składnia
| Rzosobowy | + | ukłonić się | + |
KOMU
|
| Rzosobowy | + | ukłonić się | + |
przed KIM
|
2. listownie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Połączenia
- ukłoń się mamie
Cytaty
|
Ukłoń się ode mnie mamie. źródło: Internet |
|
|
Ukłoń się ode mnie Szuannie i powiedz, że miała stuprocentową rację z krojem spódniczek. źródło: Internet |
|
|
- Aha - odwrócił się w progu. - Jeszcze jedno. Bernhard Roth vel Urban Horn. Ukłoń mu się ode mnie. źródło: KJ PWN: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ukłonię się |
ukłonimy się |
|||
| 2 os. |
ukłonisz się |
ukłonicie się |
|||
| 3 os. |
ukłoni się |
ukłonią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukłoniłem się +(e)m się ukłonił |
ukłoniłam się +(e)m się ukłoniła |
ukłoniłom się +(e)m się ukłoniło |
ukłoniliśmy się +(e)śmy się ukłonili |
ukłoniłyśmy się +(e)śmy się ukłoniły |
| 2 os. |
ukłoniłeś się +(e)ś się ukłonił |
ukłoniłaś się +(e)ś się ukłoniła |
ukłoniłoś się +(e)ś się ukłoniło |
ukłoniliście się +(e)ście się ukłonili |
ukłoniłyście się +(e)ście się ukłoniły |
| 3 os. |
ukłonił się |
ukłoniła się |
ukłoniło się |
ukłonili się |
ukłoniły się |
bezosobnik: ukłoniono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ukłońmy się |
|
| 2 os. |
ukłoń się |
ukłońcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ukłoniłbym się bym się ukłonił |
ukłoniłabym się bym się ukłoniła |
ukłoniłobym się bym się ukłoniło |
ukłonilibyśmy się byśmy się ukłonili |
ukłoniłybyśmy się byśmy się ukłoniły |
| 2 os. |
ukłoniłbyś się byś się ukłonił |
ukłoniłabyś się byś się ukłoniła |
ukłoniłobyś się byś się ukłoniło |
ukłonilibyście się byście się ukłonili |
ukłoniłybyście się byście się ukłoniły |
| 3 os. |
ukłoniłby się by się ukłonił |
ukłoniłaby się by się ukłoniła |
ukłoniłoby się by się ukłoniło |
ukłoniliby się by się ukłonili |
ukłoniłyby się by się ukłoniły |
bezosobnik: ukłoniono by się
bezokolicznik: ukłonić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ukłoniwszy się
gerundium: ukłonienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ukłonienie się |
ukłonienia się |
| D. | ukłonienia się |
ukłonień się |
| C. | ukłonieniu się |
ukłonieniom się |
| B. | ukłonienie się |
ukłonienia się |
| N. | ukłonieniem się |
ukłonieniami się |
| Ms. | ukłonieniu się |
ukłonieniach się |
| W. | ukłonienie się |
ukłonienia się |
odpowiednik aspektowy: kłaniać się
Inne uwagi
Zwykle 2 os. tr. rozk.
Składnia
| Rzosobowy | + | ukłonić się | + |
KOMU +
(od KOGO)
|