Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wystrzegam się |
wystrzegamy się |
|||
| 2 os. |
wystrzegasz się |
wystrzegacie się |
|||
| 3 os. |
wystrzega się |
wystrzegają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wystrzegałem się +(e)m się wystrzegał |
wystrzegałam się +(e)m się wystrzegała |
wystrzegałom się +(e)m się wystrzegało |
wystrzegaliśmy się +(e)śmy się wystrzegali |
wystrzegałyśmy się +(e)śmy się wystrzegały |
| 2 os. |
wystrzegałeś się +(e)ś się wystrzegał |
wystrzegałaś się +(e)ś się wystrzegała |
wystrzegałoś się +(e)ś się wystrzegało |
wystrzegaliście się +(e)ście się wystrzegali |
wystrzegałyście się +(e)ście się wystrzegały |
| 3 os. |
wystrzegał się |
wystrzegała się |
wystrzegało się |
wystrzegali się |
wystrzegały się |
bezosobnik: wystrzegano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się wystrzegał będę się wystrzegać |
będę się wystrzegała będę się wystrzegać |
będę się wystrzegało będę się wystrzegać |
będziemy się wystrzegali będziemy się wystrzegać |
będziemy się wystrzegały będziemy się wystrzegać |
| 2 os. |
będziesz się wystrzegał będziesz się wystrzegać |
będziesz się wystrzegała będziesz się wystrzegać |
będziesz się wystrzegało będziesz się wystrzegać |
będziecie się wystrzegali będziecie się wystrzegać |
będziecie się wystrzegały będziecie się wystrzegać |
| 3 os. |
będzie się wystrzegał będzie się wystrzegać |
będzie się wystrzegała będzie się wystrzegać |
będzie się wystrzegało będzie się wystrzegać |
będą się wystrzegali będą się wystrzegać |
będą się wystrzegały będą się wystrzegać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wystrzegajmy się |
|
| 2 os. |
wystrzegaj się |
wystrzegajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wystrzegałbym się bym się wystrzegał |
wystrzegałabym się bym się wystrzegała |
wystrzegałobym się bym się wystrzegało |
wystrzegalibyśmy się byśmy się wystrzegali |
wystrzegałybyśmy się byśmy się wystrzegały |
| 2 os. |
wystrzegałbyś się byś się wystrzegał |
wystrzegałabyś się byś się wystrzegała |
wystrzegałobyś się byś się wystrzegało |
wystrzegalibyście się byście się wystrzegali |
wystrzegałybyście się byście się wystrzegały |
| 3 os. |
wystrzegałby się by się wystrzegał |
wystrzegałaby się by się wystrzegała |
wystrzegałoby się by się wystrzegało |
wystrzegaliby się by się wystrzegali |
wystrzegałyby się by się wystrzegały |
bezosobnik: wystrzegano by się
bezokolicznik: wystrzegać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wystrzegając się
gerundium: wystrzeganie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wystrzeganie się |
wystrzegania się |
| D. | wystrzegania się |
wystrzegań się |
| C. | wystrzeganiu się |
wystrzeganiom się |
| B. | wystrzeganie się |
wystrzegania się |
| N. | wystrzeganiem się |
wystrzeganiami się |
| Ms. | wystrzeganiu się |
wystrzeganiach się |
| W. | wystrzeganie się |
wystrzegania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wystrzegający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wystrzegający się |
wystrzegający się |
wystrzegający się |
wystrzegające się |
wystrzegająca się |
| D. | wystrzegającego się |
wystrzegającego się |
wystrzegającego się |
wystrzegającego się |
wystrzegającej się |
| C. | wystrzegającemu się |
wystrzegającemu się |
wystrzegającemu się |
wystrzegającemu się |
wystrzegającej się |
| B. | wystrzegającego się |
wystrzegającego się |
wystrzegający się |
wystrzegające się |
wystrzegającą się |
| N. | wystrzegającym się |
wystrzegającym się |
wystrzegającym się |
wystrzegającym się |
wystrzegającą się |
| Ms. | wystrzegającym się |
wystrzegającym się |
wystrzegającym się |
wystrzegającym się |
wystrzegającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wystrzegający się |
wystrzegający się |
wystrzegające się |
wystrzegające się |
| D. | wystrzegających się |
wystrzegających się |
wystrzegających się |
wystrzegających się |
| C. | wystrzegającym się |
wystrzegającym się |
wystrzegającym się |
wystrzegającym się |
| B. | wystrzegających się |
wystrzegających się |
wystrzegających się |
wystrzegające się |
| N. | wystrzegającymi się |
wystrzegającymi się |
wystrzegającymi się |
wystrzegającymi się |
| Ms. | wystrzegających się |
wystrzegających się |
wystrzegających się |
wystrzegających się |
odpowiednik aspektowy: wystrzec się
Pochodzenie
Zob. strzec
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | strzec się | |
| hiperonimy: | unikać |
Połączenia
- wystrzegać się ludzi; błędów, grzechów
- musieć, należy, trzeba wystrzegać się kogoś/czegoś
Cytaty
|
Wystrzegaj się lichwiarzy i ajentów oraz unikaj niemiłego towarzystwa. źródło: NKJP: Mirosław Winczewski: Wielki sennik współczesny, 2007 |
|
|
Trzeba było tylko wystrzegać się żołnierzy z czerwoną opaską albo mieć znajomego komandira. źródło: NKJP: Renata Gluza: Pierwszy był dwudziestoletni chłopak z Koszewa - dwa lata temu spalił się w transformatorze, Gazeta Wyborcza, 1995-03-31 |
|
|
Wystrzegajmy się pokusy przerzucania winy na dziecko. źródło: NKJP: Wojciech Eichelberger: O co pytają dzieci?: o miłości i wychowaniu, 1999 |
|
|
Montażysta ze swej strony musi wystrzegać się łączenia ujęć wyraźnie różniących się tonalnością. źródło: NKJP: Maciej Łuczak: Rejs, czyli szczególnie nie chodzę na filmy polskie, 2002 |
|
|
Wezwał do bezwzględnego przegotowywania wody do picia, wystrzegania się surowych warzyw i owoców, ostrzegał przed spożywaniem owoców przejrzałych. źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1970 |
Składnia
|
+ | wystrzegać się | + |
KOGO/CZEGO
|
Informacja normatywna
Uznawane za niepoprawne: wystrzegać się + przed kim/czym