UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wystrzegać się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzegam się
wystrzegamy się
2 os. wystrzegasz się
wystrzegacie się
3 os. wystrzega się
wystrzegają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzegałem się
+(e)m się wystrzegał
wystrzegałam się
+(e)m się wystrzegała
wystrzegałom się
+(e)m się wystrzegało
wystrzegaliśmy się
+(e)śmy się wystrzegali
wystrzegałyśmy się
+(e)śmy się wystrzegały
2 os. wystrzegałeś się
+(e)ś się wystrzegał
wystrzegałaś się
+(e)ś się wystrzegała
wystrzegałoś się
+(e)ś się wystrzegało
wystrzegaliście się
+(e)ście się wystrzegali
wystrzegałyście się
+(e)ście się wystrzegały
3 os. wystrzegał się
wystrzegała się
wystrzegało się
wystrzegali się
wystrzegały się

bezosobnik: wystrzegano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się wystrzegał
będę się wystrzegać
będę się wystrzegała
będę się wystrzegać
będę się wystrzegało
będę się wystrzegać
będziemy się wystrzegali
będziemy się wystrzegać
będziemy się wystrzegały
będziemy się wystrzegać
2 os. będziesz się wystrzegał
będziesz się wystrzegać
będziesz się wystrzegała
będziesz się wystrzegać
będziesz się wystrzegało
będziesz się wystrzegać
będziecie się wystrzegali
będziecie się wystrzegać
będziecie się wystrzegały
będziecie się wystrzegać
3 os. będzie się wystrzegał
będzie się wystrzegać
będzie się wystrzegała
będzie się wystrzegać
będzie się wystrzegało
będzie się wystrzegać
będą się wystrzegali
będą się wystrzegać
będą się wystrzegały
będą się wystrzegać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzegajmy się
2 os. wystrzegaj się
wystrzegajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzegałbym się
bym się wystrzegał
wystrzegałabym się
bym się wystrzegała
wystrzegałobym się
bym się wystrzegało
wystrzegalibyśmy się
byśmy się wystrzegali
wystrzegałybyśmy się
byśmy się wystrzegały
2 os. wystrzegałbyś się
byś się wystrzegał
wystrzegałabyś się
byś się wystrzegała
wystrzegałobyś się
byś się wystrzegało
wystrzegalibyście się
byście się wystrzegali
wystrzegałybyście się
byście się wystrzegały
3 os. wystrzegałby się
by się wystrzegał
wystrzegałaby się
by się wystrzegała
wystrzegałoby się
by się wystrzegało
wystrzegaliby się
by się wystrzegali
wystrzegałyby się
by się wystrzegały

bezosobnik: wystrzegano by się

bezokolicznik: wystrzegać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: wystrzegając się

gerundium: wystrzeganie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wystrzeganie się
wystrzegania się
D. wystrzegania się
wystrzegań się
C. wystrzeganiu się
wystrzeganiom się
B. wystrzeganie się
wystrzegania się
N. wystrzeganiem się
wystrzeganiami się
Ms. wystrzeganiu się
wystrzeganiach się
W. wystrzeganie się
wystrzegania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: wystrzegający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wystrzegający się
wystrzegający się
wystrzegający się
wystrzegające się
wystrzegająca się
D. wystrzegającego się
wystrzegającego się
wystrzegającego się
wystrzegającego się
wystrzegającej się
C. wystrzegającemu się
wystrzegającemu się
wystrzegającemu się
wystrzegającemu się
wystrzegającej się
B. wystrzegającego się
wystrzegającego się
wystrzegający się
wystrzegające się
wystrzegającą się
N. wystrzegającym się
wystrzegającym się
wystrzegającym się
wystrzegającym się
wystrzegającą się
Ms. wystrzegającym się
wystrzegającym się
wystrzegającym się
wystrzegającym się
wystrzegającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wystrzegający się
wystrzegający się
wystrzegające się
wystrzegające się
D. wystrzegających się
wystrzegających się
wystrzegających się
wystrzegających się
C. wystrzegającym się
wystrzegającym się
wystrzegającym się
wystrzegającym się
B. wystrzegających się
wystrzegających się
wystrzegających się
wystrzegające się
N. wystrzegającymi się
wystrzegającymi się
wystrzegającymi się
wystrzegającymi się
Ms. wystrzegających się
wystrzegających się
wystrzegających się
wystrzegających się

odpowiednik aspektowy: wystrzec się

Pochodzenie

Zob. strzec

Definicja

unikać czegoś, co mogłoby nam zaszkodzić, lub kogoś, kto mógłby zaszkodzić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  strzec się
hiperonimy:  unikać

Połączenia

  • wystrzegać się ludzi; błędów, grzechów
  • musieć, należy, trzeba wystrzegać się kogoś/czegoś

Cytaty

Wystrzegaj się lichwiarzy i ajentów oraz unikaj niemiłego towarzystwa.

źródło: NKJP: Mirosław Winczewski: Wielki sennik współczesny, 2007

Trzeba było tylko wystrzegać się żołnierzy z czerwoną opaską albo mieć znajomego komandira.

źródło: NKJP: Renata Gluza: Pierwszy był dwudziestoletni chłopak z Koszewa - dwa lata temu spalił się w transformatorze, Gazeta Wyborcza, 1995-03-31

Wystrzegajmy się pokusy przerzucania winy na dziecko.

źródło: NKJP: Wojciech Eichelberger: O co pytają dzieci?: o miłości i wychowaniu, 1999

Montażysta ze swej strony musi wystrzegać się łączenia ujęć wyraźnie różniących się tonalnością.

źródło: NKJP: Maciej Łuczak: Rejs, czyli szczególnie nie chodzę na filmy polskie, 2002

Wezwał do bezwzględnego przegotowywania wody do picia, wystrzegania się surowych warzyw i owoców, ostrzegał przed spożywaniem owoców przejrzałych.

źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1970

Składnia

bez ograniczeń + wystrzegać się +
KOGO/CZEGO

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: wystrzegać się + przed kim/czym

Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json