UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uniknąć

Chronologizacja

XVII w., Bor

Pochodzenie

Zob. niknąć

Definicja

zdołać nie doświadczyć czegoś złego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • uniknąć aresztowania, błędów, ciosu, kary, katastrofy, kłopotów, kolizji, kompromitacji, konfliktów, kolejek, konsekwencji, korków, najgorszego, niebezpieczeństwa, nieporozumień, (przykrych) niespodzianek, nieszczęścia, odpowiedzialności, płacenia, podejrzeń, pomyłek, problemów, przeziębienia, rozczarowań, rozlewu krwi, ryzyka, skandalu, strat, śmierci, tragedii, więzienia, wojny, zagłady, zagrożenia, zamieszania, zarzutów, (czołowego) zderzenia
  • w jakiś sposób uniknąć czegoś
  • cudem, szczęśliwie uniknąć czegoś
  • chcieć, pragnąć, próbować, usiłować, zdołać; można; coś pozwala czegoś uniknąć

Cytaty

Nie groziło mi już ani pobicie, ani [...] ujawnienie mojego występku przed ludźmi. Proboszcz będzie wolał uniknąć skandalu.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1995

Kiedy stało się oczywiste, że wojny uniknąć się nie da, zaczął spędzać coraz więcej godzin przy odbiorniku radiowym.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Obaj uniknęli kary, bo rzecz załatwiono bez rozgłosu.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

Może Polska i uniknęła recesji, ale wyższy poziom bezrobocia i rosnąca inflacja wywierają sporą presję finansową na gospodarstwa domowe.

źródło: NKJP: AM: Genworth Financial: polscy konsumenci są niestabilni finansowo, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-11-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uniknę
unikniemy
2 os. unikniesz
unikniecie
3 os. uniknie
unikną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uniknąłem
+(e)m uniknął
uniknęłam
+(e)m uniknęła
uniknęłom
+(e)m uniknęło
uniknęliśmy
+(e)śmy uniknęli
uniknęłyśmy
+(e)śmy uniknęły
2 os. uniknąłeś
+(e)ś uniknął
uniknęłaś
+(e)ś uniknęła
uniknęłoś
+(e)ś uniknęło
uniknęliście
+(e)ście uniknęli
uniknęłyście
+(e)ście uniknęły
3 os. uniknął
uniknęła
uniknęło
uniknęli
uniknęły

bezosobnik: uniknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uniknijmy
2 os. uniknij
uniknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uniknąłbym
bym uniknął
uniknęłabym
bym uniknęła
uniknęłobym
bym uniknęło
uniknęlibyśmy
byśmy uniknęli
uniknęłybyśmy
byśmy uniknęły
2 os. uniknąłbyś
byś uniknął
uniknęłabyś
byś uniknęła
uniknęłobyś
byś uniknęło
uniknęlibyście
byście uniknęli
uniknęłybyście
byście uniknęły
3 os. uniknąłby
by uniknął
uniknęłaby
by uniknęła
uniknęłoby
by uniknęło
uniknęliby
by uniknęli
uniknęłyby
by uniknęły

bezosobnik: uniknięto by

bezokolicznik: uniknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uniknąwszy

gerundium: uniknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uniknięcie
uniknięcia
D. uniknięcia
uniknięć
C. uniknięciu
uniknięciom
B. uniknięcie
uniknięcia
N. uniknięciem
uniknięciami
Ms. uniknięciu
uniknięciach
W. uniknięcie
uniknięcia

odpowiednik aspektowy: unikać

Składnia

bez ograniczeń + uniknąć +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 06.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json