UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ostrzegać

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'przestrzegać czegoś'

Pochodzenie

Zob. strzec

Definicja

powiadamiać kogoś o możliwym zagrożeniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  uprzedzać

Połączenia

  • lekarz, opozycja, policja, psycholog, rząd ostrzega; meteorolodzy, służby drogowe ostrzegają
  • ostrzegać kierowców, ludzi, mieszkańców, młodzież, nabywców, społeczeństwo
  • ostrzegać dźwiękiem, klaksonem, sygnałem
  • ostrzegać o chorobie, o możliwości czegoś, o pożarze, o czyichś zamiarach
  • ostrzegać przed atakiem, przed bombardowaniem, przed gołoledzią, przed konsekwencjami, przed niebezpieczeństwem, przed powodzią, przed ryzykiem, przed skutkami czegoś, przed totalitaryzmem, przed zagrożeniem; przed hakerami, przed oszustami, przed policją, przed złodziejami

Cytaty

Eksperci ONZ ustalili, że na afgańskim terytorium [...] może się znajdować nawet 10 mln min. Tylko gdzieniegdzie dostrzec można tabliczki ostrzegające przed niebezpieczeństwem.

źródło: KWSJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

Wysyłałem uczniów na zewnątrz, by ostrzegali o zbliżaniu się talibów. Z nimi nigdy nic nie było wiadomo.

źródło: KWSJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Policja ostrzega, by nie wchodzić na cienką powierzchnię lodu. Apeluje do rodziców o rozsądek.

źródło: KWSJP: kry: Osiem ofiar przechadzek po cienkim lodzie, Życie, 2000, nr 17

Ostrzegam cię, że napotkasz zasadnicze trudności.

źródło: KWSJP: Sławomir Mrożek: Teatr 4, 1967

- Kurierzy będą jutro, nie zapomnij o sprawozdaniach - ostrzegał Tereya.

źródło: KWSJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ostrzegam
ostrzegamy
2 os. ostrzegasz
ostrzegacie
3 os. ostrzega
ostrzegają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ostrzegałem
+(e)m ostrzegał
ostrzegałam
+(e)m ostrzegała
ostrzegałom
+(e)m ostrzegało
ostrzegaliśmy
+(e)śmy ostrzegali
ostrzegałyśmy
+(e)śmy ostrzegały
2 os. ostrzegałeś
+(e)ś ostrzegał
ostrzegałaś
+(e)ś ostrzegała
ostrzegałoś
+(e)ś ostrzegało
ostrzegaliście
+(e)ście ostrzegali
ostrzegałyście
+(e)ście ostrzegały
3 os. ostrzegał
ostrzegała
ostrzegało
ostrzegali
ostrzegały

bezosobnik: ostrzegano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę ostrzegał
będę ostrzegać
będę ostrzegała
będę ostrzegać
będę ostrzegało
będę ostrzegać
będziemy ostrzegali
będziemy ostrzegać
będziemy ostrzegały
będziemy ostrzegać
2 os. będziesz ostrzegał
będziesz ostrzegać
będziesz ostrzegała
będziesz ostrzegać
będziesz ostrzegało
będziesz ostrzegać
będziecie ostrzegali
będziecie ostrzegać
będziecie ostrzegały
będziecie ostrzegać
3 os. będzie ostrzegał
będzie ostrzegać
będzie ostrzegała
będzie ostrzegać
będzie ostrzegało
będzie ostrzegać
będą ostrzegali
będą ostrzegać
będą ostrzegały
będą ostrzegać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ostrzegajmy
2 os. ostrzegaj
ostrzegajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ostrzegałbym
bym ostrzegał
ostrzegałabym
bym ostrzegała
ostrzegałobym
bym ostrzegało
ostrzegalibyśmy
byśmy ostrzegali
ostrzegałybyśmy
byśmy ostrzegały
2 os. ostrzegałbyś
byś ostrzegał
ostrzegałabyś
byś ostrzegała
ostrzegałobyś
byś ostrzegało
ostrzegalibyście
byście ostrzegali
ostrzegałybyście
byście ostrzegały
3 os. ostrzegałby
by ostrzegał
ostrzegałaby
by ostrzegała
ostrzegałoby
by ostrzegało
ostrzegaliby
by ostrzegali
ostrzegałyby
by ostrzegały

bezosobnik: ostrzegano by

bezokolicznik: ostrzegać

imiesłów przysłówkowy współczesny: ostrzegając

gerundium: ostrzeganie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ostrzeganie
ostrzegania
D. ostrzegania
ostrzegań
C. ostrzeganiu
ostrzeganiom
B. ostrzeganie
ostrzegania
N. ostrzeganiem
ostrzeganiami
Ms. ostrzeganiu
ostrzeganiach
W. ostrzeganie
ostrzegania

imiesłów przymiotnikowy czynny: ostrzegający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ostrzegający
ostrzegający
ostrzegający
ostrzegające
ostrzegająca
D. ostrzegającego
ostrzegającego
ostrzegającego
ostrzegającego
ostrzegającej
C. ostrzegającemu
ostrzegającemu
ostrzegającemu
ostrzegającemu
ostrzegającej
B. ostrzegającego
ostrzegającego
ostrzegający
ostrzegające
ostrzegającą
N. ostrzegającym
ostrzegającym
ostrzegającym
ostrzegającym
ostrzegającą
Ms. ostrzegającym
ostrzegającym
ostrzegającym
ostrzegającym
ostrzegającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ostrzegający
ostrzegający
ostrzegające
ostrzegające
D. ostrzegających
ostrzegających
ostrzegających
ostrzegających
C. ostrzegającym
ostrzegającym
ostrzegającym
ostrzegającym
B. ostrzegających
ostrzegających
ostrzegających
ostrzegające
N. ostrzegającymi
ostrzegającymi
ostrzegającymi
ostrzegającymi
Ms. ostrzegających
ostrzegających
ostrzegających
ostrzegających

imiesłów przymiotnikowy bierny: ostrzegany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ostrzegany
ostrzegany
ostrzegany
ostrzegane
ostrzegana
D. ostrzeganego
ostrzeganego
ostrzeganego
ostrzeganego
ostrzeganej
C. ostrzeganemu
ostrzeganemu
ostrzeganemu
ostrzeganemu
ostrzeganej
B. ostrzeganego
ostrzeganego
ostrzegany
ostrzegane
ostrzeganą
N. ostrzeganym
ostrzeganym
ostrzeganym
ostrzeganym
ostrzeganą
Ms. ostrzeganym
ostrzeganym
ostrzeganym
ostrzeganym
ostrzeganej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ostrzegani
ostrzegani
ostrzegane
ostrzegane
D. ostrzeganych
ostrzeganych
ostrzeganych
ostrzeganych
C. ostrzeganym
ostrzeganym
ostrzeganym
ostrzeganym
B. ostrzeganych
ostrzeganych
ostrzeganych
ostrzegane
N. ostrzeganymi
ostrzeganymi
ostrzeganymi
ostrzeganymi
Ms. ostrzeganych
ostrzeganych
ostrzeganych
ostrzeganych

odpowiednik aspektowy: ostrzec

Składnia

bez ograniczeń + ostrzegać +
KOGO + przed KIM/CZYM | o CZYM
bez ograniczeń + ostrzegać +
KOGO + CZYM
bez ograniczeń + ostrzegać +
KOGO + że ZDANIE | żeby ZDANIE
Rzosobowy + ostrzegać +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json