UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wystraszyć

Chronologizacja

SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. straszyć

1. hukiem

Definicja

wywołać nagłe uczucie strachu lub zagrożenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeląc, przelęknąć, przestraszyć

Połączenia

  • alarm, dźwięk, huk, pies, widok czegoś wystraszył; światło wystraszyło
  • wystraszyć dziecko, złodzieja
  • wystraszyć depeszą, wystrzałem, wrzaskiem
  • wystraszyć nie na żarty, śmiertelnie

Cytaty

Naciskałem na przyciski telefonu gorączkowo, jakby to coś, co wystraszyło mnie na żwirowni, docierało niewidzialną falą do granic Kurkowa.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Przeraźliwy dźwięk nie wystraszył dziewczyny.

źródło: NKJP: W. Hagedorny: Śmierć na torach, Tygodnik Ciechanowski, 2002-06-27

W oknach okolicznych domów pojawiły się światła, co wystraszyło bandytę, który rzucił się do ucieczki w pola.

źródło: NKJP: (BK): Napad na taksówkarza, Dziennik Polski, 2002-03-15

Wiem, że kiedy wybudzę małego z mocnego snu i włożę do wanienki, gotowy jest zapryskać w odwecie całą łazienkę i krzykiem wystraszyć cały dom.

źródło: Internet

Jazgot silników, wrzawa wystraszyły papugi i małpy. Skrzeczały piskliwie.

źródło: KWSJP: Tadeusz Klimaszewski: Febra, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystraszę
 wystraszymy
2 os. wystraszysz
 wystraszycie
3 os. wystraszy
 wystraszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystraszyłem
+(e)m wystraszył
 wystraszyłam
+(e)m wystraszyła
 wystraszyłom
+(e)m wystraszyło
 wystraszyliśmy
+(e)śmy wystraszyli
 wystraszyłyśmy
+(e)śmy wystraszyły
2 os. wystraszyłeś
+(e)ś wystraszył
 wystraszyłaś
+(e)ś wystraszyła
 wystraszyłoś
+(e)ś wystraszyło
 wystraszyliście
+(e)ście wystraszyli
 wystraszyłyście
+(e)ście wystraszyły
3 os. wystraszył
 wystraszyła
 wystraszyło
 wystraszyli
 wystraszyły

bezosobnik: wystraszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystraszmy
2 os. wystrasz
 wystraszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystraszyłbym
bym wystraszył
 wystraszyłabym
bym wystraszyła
 wystraszyłobym
bym wystraszyło
 wystraszylibyśmy
byśmy wystraszyli
 wystraszyłybyśmy
byśmy wystraszyły
2 os. wystraszyłbyś
byś wystraszył
 wystraszyłabyś
byś wystraszyła
 wystraszyłobyś
byś wystraszyło
 wystraszylibyście
byście wystraszyli
 wystraszyłybyście
byście wystraszyły
3 os. wystraszyłby
by wystraszył
 wystraszyłaby
by wystraszyła
 wystraszyłoby
by wystraszyło
 wystraszyliby
by wystraszyli
 wystraszyłyby
by wystraszyły

bezosobnik: wystraszono by

bezokolicznik: wystraszyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wystraszywszy

gerundium: wystraszenie

odpowiednik aspektowy: wystraszać

Składnia

bez ograniczeń + wystraszyć +
KOGO/CO + (CZYM)

2. zniechęcić

Definicja

zniechęcić do podejmowania działań lub kontaktu z kimś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odstraszyć, odstręczyć

Połączenia

  • deszcz, mróz wystraszył; cena, kwota, pogoda wystraszyła; ochłodzenie, załamanie pogody wystraszyło
  • wystraszyć inwestorów, klientów, organizatorów, turystów

Cytaty

Nie miałem odwagi do niej wejść. Wystraszyła mnie głośna muzyka.

źródło: KWSJP: max: Dwie lokomotywy, prasa, 2001

Prezes Hodas celowo nie chce mówić o skali wydatków, ale nie obawia się, że wielkie kwoty wystraszą przyszłego inwestora.

źródło: NKJP: Jerzy Sasorksi: Atrakcyjna oferta Nadwiślanu, Dziennik Polski, 1999-04-10

Męczysz mnie - mówiła Irena - męczysz i nudzisz. Nie mam żadnych przyjemności, wystraszyłeś wszystkich moich przyjaciół.

źródło: KWSJP: Jan Brzechwa, Opowiadania drastyczne

Załamanie pogody wystraszyło nielicznych turystów w Bieszczadach.

źródło: NKJP: Deszcz przepędził turystów, Dziennik Polski, 2003-07-08

Pogoda na początku trochę wystraszyła deszczem i wiatrem, ale później się rozjaśniło i można powiedzieć, że pogoda dopisała.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystraszę
 wystraszymy
2 os. wystraszysz
 wystraszycie
3 os. wystraszy
 wystraszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystraszyłem
+(e)m wystraszył
 wystraszyłam
+(e)m wystraszyła
 wystraszyłom
+(e)m wystraszyło
 wystraszyliśmy
+(e)śmy wystraszyli
 wystraszyłyśmy
+(e)śmy wystraszyły
2 os. wystraszyłeś
+(e)ś wystraszył
 wystraszyłaś
+(e)ś wystraszyła
 wystraszyłoś
+(e)ś wystraszyło
 wystraszyliście
+(e)ście wystraszyli
 wystraszyłyście
+(e)ście wystraszyły
3 os. wystraszył
 wystraszyła
 wystraszyło
 wystraszyli
 wystraszyły

bezosobnik: wystraszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystraszmy
2 os. wystrasz
 wystraszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystraszyłbym
bym wystraszył
 wystraszyłabym
bym wystraszyła
 wystraszyłobym
bym wystraszyło
 wystraszylibyśmy
byśmy wystraszyli
 wystraszyłybyśmy
byśmy wystraszyły
2 os. wystraszyłbyś
byś wystraszył
 wystraszyłabyś
byś wystraszyła
 wystraszyłobyś
byś wystraszyło
 wystraszylibyście
byście wystraszyli
 wystraszyłybyście
byście wystraszyły
3 os. wystraszyłby
by wystraszył
 wystraszyłaby
by wystraszyła
 wystraszyłoby
by wystraszyło
 wystraszyliby
by wystraszyli
 wystraszyłyby
by wystraszyły

bezosobnik: wystraszono by

bezokolicznik: wystraszyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wystraszywszy

gerundium: wystraszenie

odpowiednik aspektowy: wystraszać

Składnia

Rz nieżywotny + wystraszyć +
KOGO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 17.10.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN