UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spekulacja

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. speculation

fr. spéculation

niem. Spekulation

z p.-łac. speculātiō 'wywiad', 'wypatrywanie; badanie; rozmyślanie'

1. giełdowa

Definicja

pejorat. 
kupowanie i sprzedawanie czegoś po wyższej cenie, w tym celu, aby łatwo i szybko zarobić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spekulacyjka

Połączenia

  • giełdowa, krótkoterminowa; nielegalna spekulacja; spekulacje finansowe, handlowe
  • spekulacje banków, Żydów
  • spekulacja alkoholem, bawełną, cukrem, mięsem, żywnością; gruntami, mieszkaniami, nieruchomościami, terenem, ziemią; spekulacje akcjami, działkami
  • spekulacja i handel, spekulacja i lichwa; spekulacje i nadużycia
  • zjawisko spekulacji
  • proces o spekulację
  • walka ze spekulacją
  • ograniczyć, umożliwić, uniemożliwiać, utrudnić spekulację; spowodować spekulacje
  • spowodowany spekulacją
  • żyć ze spekulacji
  • pozwalać na spekulację; podejrzewać o spekulacje
  • chronić przed spekulacją; walczyć ze spekulacją
  • zarobić na spekulacji, stracić na spekulacjach

Cytaty

Waszyngton mieszkał z żoną w Mount Vernon i prowadził aktywne życie plantatora tytoniu, zajmował się spekulacją gruntami ziemskimi, dokonywał pomiarów ziemi.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

Wszyscy wiedzą doskonale o spekulacji Żydów własnością ziemską; niestety, ich program nie ogranicza się do tego.

źródło: NKJP: Usenet, 2003-11-05

Pod koniec 1954 r. rząd po raz kolejny nakazał wzmóc walkę z nielegalnym obrotem zwierzętami i spekulacją mięsem.

źródło: NKJP: Jerzy Kochanowski: Do uboju!, Polityka, 2002-08-17

Giełdowa spekulacja jest zajęciem raczej dla finansowych magów w rodzaju George'a Sorosa niż dla normalnych ludzi.

źródło: NKJP: Paweł Wujec: Łatwo, lekko i przyjemnie, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1996-04-24

Nie brakuje także głosów, że tak duże ulgi mogą spowodować spekulacje na rynku nieruchomości.

źródło: NKJP: (BK): Mieszkania prawie za darmo, Dziennik Polski, 2001-11-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spekulacja
spekulacje
D. spekulacji
spekulacji
neut
spekulacyj
char
C. spekulacji
spekulacjom
B. spekulację
spekulacje
N. spekulacją
spekulacjami
Ms. spekulacji
spekulacjach
W. spekulacjo
spekulacje

2. domysł

Definicja

książk. 
snucie teoretycznych rozważań o czymś, bez wystarczającej znajomości faktów, które dotyczą danej sprawy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  domysł, przypuszczenie, spekulacyjka

Połączenia

  • !?abstrakcyjna, bezpodstawna, bezsensowna; filozoficzna, metafizyczna, myślowa, teoretyczna spekulacja; absurdalne, bezczelne, luźne; dziennikarskie, kuluarowe, polityczne, prasowe; przedmeczowe spekulacje; spekulacja intelektualna, teologiczna, umysłowa; spekulacje korytarzowe, medialne; transferowe
  • spekulacje bez wartości naukowej, dowodowej; spekulacje wokół kandydatów na prezydenta, wokół reżysera, wokół rozwoju wydarzeń, wokół sprawy, wokół sukcesji, wokół terminu odejścia premiera; spekulacje wśród pracowników, wśród tabloidów; spekulacje z pogranicza filozofii i teologii, fizyki...; ze strony mass mediów, uczonych
  • spekulacje na temat końca świata, powiązań politycznych...
  • spekulacje o charakterze globalnym, politykierskim..., o dymisji, o możliwości rozszerzenia UE, zamachu...; spekulacje w mediach, w prasie
  • spekulacje i baśnie, spekulacje i debaty, spekulacje i dociekania, spekulacje i domysły, spekulacje i dyskusje, spekulacje i dywagacje, spekulacje i fantazje, spekulacje i komentarze, spekulacje i niedomówienia, spekulacje i plotki, spekulacje i podejrzenia, spekulacje i pogłoski, spekulacje i sugestie, spekulacje i teorie
  • arena, pole, sfera; atmosfera, gorączka, fala, lawina; powód, przedmiot, wynik spekulacji
  • pożywka dla spekulacji; asumpt, pole, powód, pożywka, skłonność, zachęta, zamiłowanie do spekulacji
  • czas, miejsce na spekulacje
  • spekulacja pojawia się; spekulacje nasilają się
  • podsycić/podsycać, spotęgować, spowodować, zrodzić; dementować, odrzucać, przeciąć, przerwać, uciąć/ucinać, ukrócić, zakończyć, zdementować, zostawić spekulacje
  • dręczyć się; nazwać/nazywać coś spekulacjami
  • prowadzić, skłaniać, zapraszać do spekulacji; huczeć, stronić, wrzeć od spekulacji
  • bawić się, brnąć, wchodzić, wdawać się w spekulacje
  • bazować na spekulacjach

Cytaty

W kuluarowych spekulacjach pojawia się także coraz częściej nazwisko Wojciecha Brochwicza, wiceszefa resortu za Janusza Tomaszewskiego, który podobno doradza Platformie m.in. w sprawach terroryzmu.

źródło: NKJP: Agnieszka Rybak: Pogoń za cieniem, Polityka, 2005-07-30

- Chciałem przeciąć spekulacje i spiskowe teorie - wyjaśnia tak wczesne rozpoczęcie kampanii wyborczej.

źródło: NKJP: Piechota: chcę być prezydentem Szczecina, Głos Szczeciński, 2006

Jego dymisja nastąpiła w atmosferze spekulacji i plotek o przygotowywaniu przez działającą w ramach AWS tzw. partię lustracyjną przewrotu wewnętrznego [...].

źródło: NKJP: Tajemnice III Rzeczypospolitej, Dziennik Polski, 2001-01-26

W ogólnopolskiej prasie już teraz huczy od spekulacji na temat, ile trzeba będzie przeznaczyć na utrzymanie nowej spółki, którą zamierza się powołać - Zarządu Dróg Krajowych.

źródło: NKJP: R. Nadaj: Chcesz lepszych dróg, to płać? Kierowcy przeciw winietom, Tygodnik Ciechanowski, 2002-10-02

Oficjalnie Dinah mer Kanede musiała odpocząć po tajemniczym „incydencie” – taka wiadomość pozostawiła dużo miejsca na spekulacje.

źródło: NKJP: Anna Łagan: Niszczyciel, Esensja, 2009-11-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spekulacja
spekulacje
D. spekulacji
spekulacji
neut
spekulacyj
char
C. spekulacji
spekulacjom
B. spekulację
spekulacje
N. spekulacją
spekulacjami
Ms. spekulacji
spekulacjach
W. spekulacjo
spekulacje

Inne uwagi

Zwykle lm

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: abstrakcyjna spekulacja

Data ostatniej modyfikacji: 14.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json