UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

grozić

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp
W połączeniu z zaimkiem zwrotnym się

Pochodzenie

psł. *groziti 'powodować grozę, straszyć czymś złym, nieprzyjemnym'

1. straszyć

Definicja

zapowiadać komuś, że stanie mu się coś złego, jeśli się sprzeciwi lub nie zmieni postępowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  straszyć

Połączenia

  • napastnik, szantażysta; opozycja, rząd; desperat grozi; gangsterzy, przestępcy terroryści; demonstranci, politycy, związkowcy grożą
  • grozić dziennikarzowi, konkurencji, ofierze, świadkowi
  • grozić bronią, nożem, pistoletem; dymisją, karą, linczem, odebraniem czegoś, pobiciem, policją, pozbawieniem życia, prokuratorem, podpaleniem, represjami, samobójstwem, strajkiem, śmiercią, więzieniem, wojną, wyciągnięciem konsekwencji, wysadzeniem budynku
  • grozić, krzyczeć i kląć; grozić i ostrzegać; grozić i podnosić głos; grozić i ubliżać; grozić i zastraszać; grozić i błagać na przemian; płakać, prosić i grozić

Cytaty

Grożąc granatem, próbował sforsować drzwi mieszkania pracownika konsulatu.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 18.11.1993

Siły zbrojne Pakistanu są gotowe na każde wyzwanie - grozi Islamabad.

źródło: KJ PWN: Życie Warszawy, 2002-01-14

Prezydent Filipin grozi rebeliantom wojną, jeśli przemoc się nie skończy.

źródło: KJ PWN: Gazeta Wyborcza, 2000-05-04

Szaleniec groził, że wysadzi się wraz z córką, jeżeli nie zostaną spełnione jego żądania.

źródło: NKJP: osk: Expressem, Super Express, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. grożę
grozimy
2 os. grozisz
grozicie
3 os. grozi
grożą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. groziłem
+(e)m groził
groziłam
+(e)m groziła
groziłom
+(e)m groziło
groziliśmy
+(e)śmy grozili
groziłyśmy
+(e)śmy groziły
2 os. groziłeś
+(e)ś groził
groziłaś
+(e)ś groziła
groziłoś
+(e)ś groziło
groziliście
+(e)ście grozili
groziłyście
+(e)ście groziły
3 os. groził
groziła
groziło
grozili
groziły

bezosobnik: grożono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę groził
będę grozić
będę groziła
będę grozić
będę groziło
będę grozić
będziemy grozili
będziemy grozić
będziemy groziły
będziemy grozić
2 os. będziesz groził
będziesz grozić
będziesz groziła
będziesz grozić
będziesz groziło
będziesz grozić
będziecie grozili
będziecie grozić
będziecie groziły
będziecie grozić
3 os. będzie groził
będzie grozić
będzie groziła
będzie grozić
będzie groziło
będzie grozić
będą grozili
będą grozić
będą groziły
będą grozić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. groźmy
rzadziej gróźmy
2 os. groź
rzadziej gróź
groźcie
rzadziej gróźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. groziłbym
bym groził
groziłabym
bym groziła
groziłobym
bym groziło
grozilibyśmy
byśmy grozili
groziłybyśmy
byśmy groziły
2 os. groziłbyś
byś groził
groziłabyś
byś groziła
groziłobyś
byś groziło
grozilibyście
byście grozili
groziłybyście
byście groziły
3 os. groziłby
by groził
groziłaby
by groziła
groziłoby
by groziło
groziliby
by grozili
groziłyby
by groziły

bezosobnik: grożono by

bezokolicznik: grozić

imiesłów przysłówkowy współczesny: grożąc

gerundium: grożenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. grożenie
grożenia
D. grożenia
grożeń
C. grożeniu
grożeniom
B. grożenie
grożenia
N. grożeniem
grożeniami
Ms. grożeniu
grożeniach
W. grożenie
grożenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: grożący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. grożący
grożący
grożący
grożące
grożąca
D. grożącego
grożącego
grożącego
grożącego
grożącej
C. grożącemu
grożącemu
grożącemu
grożącemu
grożącej
B. grożącego
grożącego
grożący
grożące
grożącą
N. grożącym
grożącym
grożącym
grożącym
grożącą
Ms. grożącym
grożącym
grożącym
grożącym
grożącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. grożący
grożący
grożące
grożące
D. grożących
grożących
grożących
grożących
C. grożącym
grożącym
grożącym
grożącym
B. grożących
grożących
grożących
grożące
N. grożącymi
grożącymi
grożącymi
grożącymi
Ms. grożących
grożących
grożących
grożących

Składnia

tylko Rz osobowy + grozić +
(KOMU) + CZYM
tylko Rz osobowy + grozić +
KOMU + że + ZDANIE
tylko Rz osobowy + grozić +
MOWA WPROST

2. zagrażać

Definicja

stawać się dla kogoś lub czegoś realnym niebezpieczeństwem

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagrażać

Połączenia

  • bankructwo, grzywna, kara, powódź, zagłada grozi komuś; konsekwencje, restrykcje, sankcje grożą komuś; brawurowa jazda, eskalacja żądań, konflikt, niefrasobliwość grozi czymś; ulewne deszcze grożą czymś
  • coś grozi ludziom, miastu, środowisku, wsi, zabytkom
  • coś grozi aresztem, bankructwem, epidemią, karą pozbawienia wolności, katastrofą, kompromitacją, komplikacjami, niebezpieczeństwem, sankcjami, utratą życia, upadkiem, więzieniem, wzrostem inflacji, zapaścią finansową, zawaleniem, zawałem
  • coś grozi za dezercję, za łamanie prawa, za zabójstwo, za znęcanie się

Cytaty

Każde opóźnienie reformy systemu ubezpieczeń społecznych może grozić załamaniem finansów państwa.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.05.1997

Odetchnęliśmy z ulgą, kiedy okazało się, że nic nam nie grozi.

źródło: NKJP: Na szlaku „Świetlistego szlaku”, Dziennik Polski, 2000-07-25

Schody groziły zawaleniem, przeciekał dach, wiecznie zatykała się kanalizacja, a rzadko czyszczone kominy powodowały eksplozje sadzy w nędznych dwuizbowych mieszkaniach.

źródło: KJ PWN: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Warto wiedzieć, że w wielu krajach za przemyt narkotyków grozi śmierć.

źródło: NKJP: Grażyna Starzak: Fantazyjne wakacje, Dziennik Polski, 2001-06-16

Czy nie grozi nam, że spora część kontynentów znajdzie się pod wodą?

źródło: NKJP: Coraz cieplej, Dziennik Polski, 2002-07-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. grożę
grozimy
2 os. grozisz
grozicie
3 os. grozi
grożą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. groziłem
+(e)m groził
groziłam
+(e)m groziła
groziłom
+(e)m groziło
groziliśmy
+(e)śmy grozili
groziłyśmy
+(e)śmy groziły
2 os. groziłeś
+(e)ś groził
groziłaś
+(e)ś groziła
groziłoś
+(e)ś groziło
groziliście
+(e)ście grozili
groziłyście
+(e)ście groziły
3 os. groził
groziła
groziło
grozili
groziły

bezosobnik: grożono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę groził
będę grozić
będę groziła
będę grozić
będę groziło
będę grozić
będziemy grozili
będziemy grozić
będziemy groziły
będziemy grozić
2 os. będziesz groził
będziesz grozić
będziesz groziła
będziesz grozić
będziesz groziło
będziesz grozić
będziecie grozili
będziecie grozić
będziecie groziły
będziecie grozić
3 os. będzie groził
będzie grozić
będzie groziła
będzie grozić
będzie groziło
będzie grozić
będą grozili
będą grozić
będą groziły
będą grozić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rzadziej gróźmy
2 os. rzadziej gróź
rzadziej gróźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. groziłbym
bym groził
groziłabym
bym groziła
groziłobym
bym groziło
grozilibyśmy
byśmy grozili
groziłybyśmy
byśmy groziły
2 os. groziłbyś
byś groził
groziłabyś
byś groziła
groziłobyś
byś groziło
grozilibyście
byście grozili
groziłybyście
byście groziły
3 os. groziłby
by groził
groziłaby
by groziła
groziłoby
by groziło
groziliby
by grozili
groziłyby
by groziły

bezosobnik: grożono by

bezokolicznik: grozić

imiesłów przysłówkowy współczesny: grożąc

gerundium: grożenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. grożenie
grożenia
D. grożenia
grożeń
C. grożeniu
grożeniom
B. grożenie
grożenia
N. grożeniem
grożeniami
Ms. grożeniu
grożeniach
W. grożenie
grożenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: grożący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. grożący
grożący
grożący
grożące
grożąca
D. grożącego
grożącego
grożącego
grożącego
grożącej
C. grożącemu
grożącemu
grożącemu
grożącemu
grożącej
B. grożącego
grożącego
grożący
grożące
grożącą
N. grożącym
grożącym
grożącym
grożącym
grożącą
Ms. grożącym
grożącym
grożącym
grożącym
grożącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. grożący
grożący
grożące
grożące
D. grożących
grożących
grożących
grożących
C. grożącym
grożącym
grożącym
grożącym
B. grożących
grożących
grożących
grożące
N. grożącymi
grożącymi
grożącymi
grożącymi
Ms. grożących
grożących
grożących
grożących

Składnia

tylko Rz nieżywotny + grozić +
CZYM
tylko Rz nieżywotny + grozić +
KOMU/CZEMU
Ø + grozić +
KOMU/CZEMU + że + ZDANIE
tylko Rz nieżywotny + grozić +
(KOMU) + za + CO

Frazeologizmy

ktoś grozi palcem komuś
ktoś grozi paluszkiem komuś
Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json