UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zdrada

Chronologizacja

XIV w., Bor

Pochodzenie

Zob. zdradzić

1. ideałów

Definicja

odstąpienie od jakichś zasad, idei lub wartości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

zdrada demokracji, etosu, ideałów, idei, interesów narodowych, tajemnicy

Cytaty

Cierpiał, bo jego rodacy dopuścili się tak strasznej zdrady ideałów humanizmu. Każdy ryk esesmana, każdy cios pięści - upokarzał Osskego w jego niemieckiej tożsamości, obrażał jego narodową świadomość.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Na pierwszym planie są cele sąsiedniego mocarstwa. [...] Otóż, jeśli z tego punktu widzenia spojrzeć na rolę, jaką po wojnie i przez cały okres istnienia PRL, do roku 1990, odegrali komuniści polscy, fakt zdrady interesów narodowych i kolaboracji, jakiej się dopuścili, staje się oczywisty.

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Co z naszą inteligencją?, Gazeta Wyborcza, 1996-02-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zdrada	zdrady
D.	zdrady	zdrad

C.	zdradzie	zdradom
B.	zdradę	zdrady
N.	zdradą	zdradami
Ms.	zdradzie	zdradach
W.	zdrado	zdrady

Składnia

zdrada

CZEGO

2. ojczyzny

Definicja

działanie na szkodę kraju, narodu lub jakiejś osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

haniebna, nikczemna, podła, straszna, wielka; jawna, oczywista; rzekoma; zwykła; narodowa, polityczna zdrada
zdrada kraju, narodu, ojczyzny, państwa; przyjaciela, rodziny; sojuszników
pełen zdrady
bać się, obawiać się; dopatrywać się; dokonać/dokonywać, dopuścić się/dopuszczać się; doświadczyć zdrady; dotyczący zdrady
odkryć; piętnować; knuć; podejrzewać; przeżyć; usprawiedliwić/usprawiedliwiać; zarzucić/zarzucać komuś zdradę; coś oznacza, stanowi zdradę
nazwać/nazywać coś zdradą

Cytaty

Jeśli ktoś jest obywatelem polskim i wstąpił do wojska nieprzyjacielskiego, to dopuszcza się zdrady kraju [...].

źródło: NKJP: Zygmunt Ziembiński: Logika praktyczna, 1958

Polska podczas wojny doświadczyła zdrady ze strony Wielkiej Brytanii i Francji, sojuszników, którzy mieli nam pospieszyć z pomocą, a którzy słowa nie dotrzymali.

źródło: NKJP: Zbigniew Burda: Nie ma już żydowskich miasteczek, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2005-06-02

Autorytet Kościoła bierze się stąd, że nie boi się on prawdy i że wierzy w nawrócenie. Gdyby było inaczej, ewangeliści nie opisaliby faktów tak, powiedzielibyśmy dziś, kompromitujących jak zdrada Judasza, zaparcie się Piotra czy ucieczka apostołów z Ogrodu Oliwnego.

źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zdrada	zdrady
D.	zdrady	zdrad

C.	zdradzie	zdradom
B.	zdradę	zdrady
N.	zdradą	zdradami
Ms.	zdradzie	zdradach
W.	zdrado	zdrady

Składnia

zdrada

(CZEGO)

3. małżeńska

Definicja

niedochowanie wierności małżeńskiej lub wierności w uczuciach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

podła; ewidentna, faktyczna, prawdziwa; domniemana, ewentualna, rzekoma; udowodniona zdrada; zdrada małżeńska
zdrada kobiet, mężczyzny; kochanka, małżonki, męża, żony
zdrada pojawia się; zaczyna się
bać się, obawiać się; dopatrywać się; dokonać, dopuścić się/dopuszczać się zdrady; dotyczący zdrady
zapobiegać zdradzie
popełnić; podejrzewać; odkryć, wykryć/wykrywać; przeżyć; usprawiedliwić/usprawiedliwiać, wybaczyć/wybaczać; znosić; zarzucić/zarzucać komuś zdradę; coś oznacza, stanowi zdradę
nazwać/nazywać coś; coś jest zdradą

Cytaty

[...] prawo kanoniczne Kościoła katolickiego uznaje, iż udowodniona zdrada małżeńska to wystarczająca podstawa do uzyskania trwałej separacji.

źródło: NKJP: Marek Dziewiecki: Miłość przemienia: przezwyciężanie trudności w małżeństwie i rodzinie, 2007

Wciąż się wstydzę, że tyle lat znosiłam zdrady męża, jego nadużywanie alkoholu i agresję [...].

źródło: NKJP: Alicja Giedroyć: Odzyskać spokój, Gazeta Wrocławska, 2002-09-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zdrada	zdrady
D.	zdrady	zdrad

C.	zdradzie	zdradom
B.	zdradę	zdrady
N.	zdradą	zdradami
Ms.	zdradzie	zdradach
W.	zdrado	zdrady

Składnia

zdrada

(KOGO)

Frazeologizmy

zdrada stanu

Data ostatniej modyfikacji: 09.07.2014