UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

barometr

Chronologizacja

1808, Bańk

Pochodzenie

internac.

ang. barometer

fr. baromètre

niem. Barometer

gr. báros 'ciężar' + gr. métron 'miara'

1. w meteorologii

Definicja

przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przyrząd

Połączenia

  • termometr i barometr
  • słupek na barometrze
  • barometr pokazuje, wskazuje coś

Cytaty

Rano barometr wskazywał wartość 1013 hPa. Ciśnienie jeszcze wzrośnie o 2 – 3 hPa.

źródło: NKJP: Bydgoskie Biuro Pogody DJ: W regionie zapowiada się słoneczny dzień, Gazeta Pomorska, 2010-03-17

J. A. de Luc twierdził, że nie zmiany ciśnienia powietrza, które pokazuje nam barometr, działają na człowieka, lecz związane z nimi zmiany składu powietrza.

źródło: NKJP: Lech Stefański: Od magii do psychotroniki, 1996

Przed takim huraganem słupek na barometrze leci w oczach.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. barometr
barometry
D. barometru
barometrów
C. barometrowi
barometrom
B. barometr
barometry
N. barometrem
barometrami
Ms. barometrze
barometrach
W. barometrze
barometry

Inne uwagi

W D. lp używa się również formy barometra, która jest uważana za niepoprawną.

2. ciśnienie

Definicja

pot. 
ciśnienie atmosferyczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ciśnienie

Połączenia

  • barometr rośnie, spada

Cytaty

Gorsze samopoczucie. Barometr spada, biorytm wariuje.

źródło: NKJP: Jakub Ciećkiewicz, Dziennik Polski, 2008-02-09

Staje się już trochę za sucho, dzisiaj tak pali, że pewnie się to skończy, choć barometr nie spada, tylko noga boli jak cholera, spać dzisiaj nie mogłem.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Listy do córek, 2009

Niestety barometr rośnie... Zmiana pogody nie następuje.

źródło: NKJP: Internet

W południe deszcz przestał padać, dzięki czemu woda przybierała znacznie wolniej i od rana podniosła się tylko o 25 cm. Niestety, koło północy barometr znowu zaczął spadać i nad ranem puścił się ponownie deszcz, już nie kroplami, ale strugami.

źródło: NKJP: Wielka woda w Krakowie, Dziennik Polski, 2002-07-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. barometr
barometry
D. barometru
barometrów
C. barometrowi
barometrom
B. barometr
barometry
N. barometrem
barometrami
Ms. barometrze
barometrach
W. barometrze
barometry

Inne uwagi

Zwykle lp

3. wskaźnik

Definicja

książk. 
coś, dzięki czemu można poznać i ocenić zmiany jakich zjawisk lub stanów rzeczy

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wskaźnik

Połączenia

  • barometr społeczny
  • barometr gospodarki, koniunktury, rynku; nastrojów

Cytaty

Mówi się, że Litwa jest barometrem nastrojów w Europie Środkowej, ale tym razem ta prawidłowość może się nie sprawdzić.

źródło: NKJP: Sławomir Kmiecik: Polskie ryzyko, Polska. Głos Wielkopolski, 2004-11-13

W każdym razie cywilizowany zachodni świat dojrzał do przemian. W sztuce, która była zawsze barometrem ludzkiej świadomości, wróciły do łask nastroje apokaliptyczne – w modzie były znowu, charakterystyczne dla epok przejściowych, spirytyzm, nekromancja, satanizm, perwersyjny mistycyzm, wampiryzm, sadyzm.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

A teraz seks to przyjemność, a nie barometr uczuć małżeńskich [...].

źródło: NKJP: Hanna Samson: Wojna żeńsko-męska i przeciwko światu, 2005

Jako że duża grupa wyborców wciąż nie zdecydowała, na kogo ma zamiar zagłosować 21 października, taki sondaż może być prawdziwym barometrem nastrojów przed wyborami.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. barometr
barometry
D. barometru
barometrów
C. barometrowi
barometrom
B. barometr
barometry
N. barometrem
barometrami
Ms. barometrze
barometrach
W. barometrze
barometry

Inne uwagi

W D. lp używa się również formy barometra, która jest uważana za niepoprawną.

Składnia

bez ograniczeń + barometr +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 23.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj