UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przytaczać

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Zob. toczyć

1. słowa

Definicja

powtarzać jakieś słowa w dosłownym lub w przybliżonym brzmieniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • przytaczać anegdotę, fragment czegoś, historię, opinię, czyjeś słowa, wypowiedź
  • przytaczać w liście, w przemówieniu, w referacie
  • przytaczać z pamięci
  • przytaczać dokładnie, niedokładnie

Cytaty

Piszę do niego kartkę, gdzie przytaczam słowa Rumiego o pracy, tańcu i miłości.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008

Wypowiedzi ciotek daje się przytaczać tylko w formie skróconej, wyjętej z szerszego kontekstu.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Rynek w Smyrnie, 2007

Słowa podziękowania proboszcz skierował do młodzieży, uczniów Zespołu Szkół nr 1, którzy przed mszą, w specjalnym programie przybliżyli postać Ojca Świętego, przytaczając wspomnienia różnych znanych osób oraz słowa Papieża kierowane wielokrotnie do młodych.

źródło: NKJP: A.Melnicka: Powiat makowski pożegnał Papieża, Tygodnik Ciechanowski, 2005-04-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytaczam
przytaczamy
2 os. przytaczasz
przytaczacie
3 os. przytacza
przytaczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytaczałem
+(e)m przytaczał
przytaczałam
+(e)m przytaczała
przytaczałom
+(e)m przytaczało
przytaczaliśmy
+(e)śmy przytaczali
przytaczałyśmy
+(e)śmy przytaczały
2 os. przytaczałeś
+(e)ś przytaczał
przytaczałaś
+(e)ś przytaczała
przytaczałoś
+(e)ś przytaczało
przytaczaliście
+(e)ście przytaczali
przytaczałyście
+(e)ście przytaczały
3 os. przytaczał
przytaczała
przytaczało
przytaczali
przytaczały

bezosobnik: przytaczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przytaczał
będę przytaczać
będę przytaczała
będę przytaczać
będę przytaczało
będę przytaczać
będziemy przytaczali
będziemy przytaczać
będziemy przytaczały
będziemy przytaczać
2 os. będziesz przytaczał
będziesz przytaczać
będziesz przytaczała
będziesz przytaczać
będziesz przytaczało
będziesz przytaczać
będziecie przytaczali
będziecie przytaczać
będziecie przytaczały
będziecie przytaczać
3 os. będzie przytaczał
będzie przytaczać
będzie przytaczała
będzie przytaczać
będzie przytaczało
będzie przytaczać
będą przytaczali
będą przytaczać
będą przytaczały
będą przytaczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytaczajmy
2 os. przytaczaj
przytaczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytaczałbym
bym przytaczał
przytaczałabym
bym przytaczała
przytaczałobym
bym przytaczało
przytaczalibyśmy
byśmy przytaczali
przytaczałybyśmy
byśmy przytaczały
2 os. przytaczałbyś
byś przytaczał
przytaczałabyś
byś przytaczała
przytaczałobyś
byś przytaczało
przytaczalibyście
byście przytaczali
przytaczałybyście
byście przytaczały
3 os. przytaczałby
by przytaczał
przytaczałaby
by przytaczała
przytaczałoby
by przytaczało
przytaczaliby
by przytaczali
przytaczałyby
by przytaczały

bezosobnik: przytaczano by

bezokolicznik: przytaczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przytaczając

gerundium: przytaczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przytaczanie
przytaczania
D. przytaczania
przytaczań
C. przytaczaniu
przytaczaniom
B. przytaczanie
przytaczania
N. przytaczaniem
przytaczaniami
Ms. przytaczaniu
przytaczaniach
W. przytaczanie
przytaczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przytaczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przytaczający
przytaczający
przytaczający
przytaczające
przytaczająca
D. przytaczającego
przytaczającego
przytaczającego
przytaczającego
przytaczającej
C. przytaczającemu
przytaczającemu
przytaczającemu
przytaczającemu
przytaczającej
B. przytaczającego
przytaczającego
przytaczający
przytaczające
przytaczającą
N. przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającą
Ms. przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przytaczający
przytaczający
przytaczające
przytaczające
D. przytaczających
przytaczających
przytaczających
przytaczających
C. przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
B. przytaczających
przytaczających
przytaczających
przytaczające
N. przytaczającymi
przytaczającymi
przytaczającymi
przytaczającymi
Ms. przytaczających
przytaczających
przytaczających
przytaczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przytaczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przytaczany
przytaczany
przytaczany
przytaczane
przytaczana
D. przytaczanego
przytaczanego
przytaczanego
przytaczanego
przytaczanej
C. przytaczanemu
przytaczanemu
przytaczanemu
przytaczanemu
przytaczanej
B. przytaczanego
przytaczanego
przytaczany
przytaczane
przytaczaną
N. przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczaną
Ms. przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przytaczani
przytaczani
przytaczane
przytaczane
D. przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
C. przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
B. przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
przytaczane
N. przytaczanymi
przytaczanymi
przytaczanymi
przytaczanymi
Ms. przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych

odpowiednik aspektowy: przytoczyć

Składnia

Rzosobowy + przytaczać +
CO

2. dane

Definicja

przedstawiać jakieś dane jako argument za czymś lub dowód na coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • przytaczać argumenty, dane, dowody, liczby, nazwiska, przykład

Cytaty

Kingowi stawiano zarzut, że tworzy dla młodzieży wzory do naśladowania, a jego książki mogą wyzwalać najgorsze instynkty. Jako dowód przytaczano historię pewnego mordercy, który na półce miał właśnie jego powieść.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005

Na każde twierdzenie przytaczają zaraz kontrargument, przyparci zaś do muru zdradzają się z głęboką pogardą dla tych, którzy nie ulegli ich chorobie.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Tak naprawdę zarzuty stawiane Pani Dyrektor nie zostały potwierdzone na wspólnym posiedzeniu: mówiono raczej ogólnie, nie przytaczając konkretnych faktów.

źródło: NKJP: K.Jakubowski: Na sesji Rady Miejskiej w Mławie o konflikcie w MOPS, Tygodnik Ciechanowski, 2005-02-12

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytaczam
przytaczamy
2 os. przytaczasz
przytaczacie
3 os. przytacza
przytaczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytaczałem
+(e)m przytaczał
przytaczałam
+(e)m przytaczała
przytaczałom
+(e)m przytaczało
przytaczaliśmy
+(e)śmy przytaczali
przytaczałyśmy
+(e)śmy przytaczały
2 os. przytaczałeś
+(e)ś przytaczał
przytaczałaś
+(e)ś przytaczała
przytaczałoś
+(e)ś przytaczało
przytaczaliście
+(e)ście przytaczali
przytaczałyście
+(e)ście przytaczały
3 os. przytaczał
przytaczała
przytaczało
przytaczali
przytaczały

bezosobnik: przytaczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przytaczał
będę przytaczać
będę przytaczała
będę przytaczać
będę przytaczało
będę przytaczać
będziemy przytaczali
będziemy przytaczać
będziemy przytaczały
będziemy przytaczać
2 os. będziesz przytaczał
będziesz przytaczać
będziesz przytaczała
będziesz przytaczać
będziesz przytaczało
będziesz przytaczać
będziecie przytaczali
będziecie przytaczać
będziecie przytaczały
będziecie przytaczać
3 os. będzie przytaczał
będzie przytaczać
będzie przytaczała
będzie przytaczać
będzie przytaczało
będzie przytaczać
będą przytaczali
będą przytaczać
będą przytaczały
będą przytaczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytaczajmy
2 os. przytaczaj
przytaczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytaczałbym
bym przytaczał
przytaczałabym
bym przytaczała
przytaczałobym
bym przytaczało
przytaczalibyśmy
byśmy przytaczali
przytaczałybyśmy
byśmy przytaczały
2 os. przytaczałbyś
byś przytaczał
przytaczałabyś
byś przytaczała
przytaczałobyś
byś przytaczało
przytaczalibyście
byście przytaczali
przytaczałybyście
byście przytaczały
3 os. przytaczałby
by przytaczał
przytaczałaby
by przytaczała
przytaczałoby
by przytaczało
przytaczaliby
by przytaczali
przytaczałyby
by przytaczały

bezosobnik: przytaczano by

bezokolicznik: przytaczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przytaczając

gerundium: przytaczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przytaczanie
przytaczania
D. przytaczania
przytaczań
C. przytaczaniu
przytaczaniom
B. przytaczanie
przytaczania
N. przytaczaniem
przytaczaniami
Ms. przytaczaniu
przytaczaniach
W. przytaczanie
przytaczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przytaczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przytaczający
przytaczający
przytaczający
przytaczające
przytaczająca
D. przytaczającego
przytaczającego
przytaczającego
przytaczającego
przytaczającej
C. przytaczającemu
przytaczającemu
przytaczającemu
przytaczającemu
przytaczającej
B. przytaczającego
przytaczającego
przytaczający
przytaczające
przytaczającą
N. przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającą
Ms. przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przytaczający
przytaczający
przytaczające
przytaczające
D. przytaczających
przytaczających
przytaczających
przytaczających
C. przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
B. przytaczających
przytaczających
przytaczających
przytaczające
N. przytaczającymi
przytaczającymi
przytaczającymi
przytaczającymi
Ms. przytaczających
przytaczających
przytaczających
przytaczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przytaczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przytaczany
przytaczany
przytaczany
przytaczane
przytaczana
D. przytaczanego
przytaczanego
przytaczanego
przytaczanego
przytaczanej
C. przytaczanemu
przytaczanemu
przytaczanemu
przytaczanemu
przytaczanej
B. przytaczanego
przytaczanego
przytaczany
przytaczane
przytaczaną
N. przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczaną
Ms. przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przytaczani
przytaczani
przytaczane
przytaczane
D. przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
C. przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
B. przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
przytaczane
N. przytaczanymi
przytaczanymi
przytaczanymi
przytaczanymi
Ms. przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych

odpowiednik aspektowy: przytoczyć

Składnia

Rzosobowy + przytaczać +
CO

3. beczkę

Definicja

tocząc okrągły przedmiot lub pojazd na kołach, sprawiać, żeby znalazł się on gdzieś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • przytaczać armatę, beczkę, działo, kamień, oponę, wóz

Cytaty

Mała Salomea kąpie się w przytaczanym co sobota przed komin półbeczku.

źródło: Ewa Szelburg-Zarembina: Ludzie z wosku, 1948

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytaczam
przytaczamy
2 os. przytaczasz
przytaczacie
3 os. przytacza
przytaczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytaczałem
+(e)m przytaczał
przytaczałam
+(e)m przytaczała
przytaczałom
+(e)m przytaczało
przytaczaliśmy
+(e)śmy przytaczali
przytaczałyśmy
+(e)śmy przytaczały
2 os. przytaczałeś
+(e)ś przytaczał
przytaczałaś
+(e)ś przytaczała
przytaczałoś
+(e)ś przytaczało
przytaczaliście
+(e)ście przytaczali
przytaczałyście
+(e)ście przytaczały
3 os. przytaczał
przytaczała
przytaczało
przytaczali
przytaczały

bezosobnik: przytaczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przytaczał
będę przytaczać
będę przytaczała
będę przytaczać
będę przytaczało
będę przytaczać
będziemy przytaczali
będziemy przytaczać
będziemy przytaczały
będziemy przytaczać
2 os. będziesz przytaczał
będziesz przytaczać
będziesz przytaczała
będziesz przytaczać
będziesz przytaczało
będziesz przytaczać
będziecie przytaczali
będziecie przytaczać
będziecie przytaczały
będziecie przytaczać
3 os. będzie przytaczał
będzie przytaczać
będzie przytaczała
będzie przytaczać
będzie przytaczało
będzie przytaczać
będą przytaczali
będą przytaczać
będą przytaczały
będą przytaczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przytaczajmy
2 os. przytaczaj
przytaczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przytaczałbym
bym przytaczał
przytaczałabym
bym przytaczała
przytaczałobym
bym przytaczało
przytaczalibyśmy
byśmy przytaczali
przytaczałybyśmy
byśmy przytaczały
2 os. przytaczałbyś
byś przytaczał
przytaczałabyś
byś przytaczała
przytaczałobyś
byś przytaczało
przytaczalibyście
byście przytaczali
przytaczałybyście
byście przytaczały
3 os. przytaczałby
by przytaczał
przytaczałaby
by przytaczała
przytaczałoby
by przytaczało
przytaczaliby
by przytaczali
przytaczałyby
by przytaczały

bezosobnik: przytaczano by

bezokolicznik: przytaczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przytaczając

gerundium: przytaczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przytaczanie
przytaczania
D. przytaczania
przytaczań
C. przytaczaniu
przytaczaniom
B. przytaczanie
przytaczania
N. przytaczaniem
przytaczaniami
Ms. przytaczaniu
przytaczaniach
W. przytaczanie
przytaczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przytaczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przytaczający
przytaczający
przytaczający
przytaczające
przytaczająca
D. przytaczającego
przytaczającego
przytaczającego
przytaczającego
przytaczającej
C. przytaczającemu
przytaczającemu
przytaczającemu
przytaczającemu
przytaczającej
B. przytaczającego
przytaczającego
przytaczający
przytaczające
przytaczającą
N. przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającą
Ms. przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przytaczający
przytaczający
przytaczające
przytaczające
D. przytaczających
przytaczających
przytaczających
przytaczających
C. przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
przytaczającym
B. przytaczających
przytaczających
przytaczających
przytaczające
N. przytaczającymi
przytaczającymi
przytaczającymi
przytaczającymi
Ms. przytaczających
przytaczających
przytaczających
przytaczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przytaczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przytaczany
przytaczany
przytaczany
przytaczane
przytaczana
D. przytaczanego
przytaczanego
przytaczanego
przytaczanego
przytaczanej
C. przytaczanemu
przytaczanemu
przytaczanemu
przytaczanemu
przytaczanej
B. przytaczanego
przytaczanego
przytaczany
przytaczane
przytaczaną
N. przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczaną
Ms. przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przytaczani
przytaczani
przytaczane
przytaczane
D. przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
C. przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
przytaczanym
B. przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
przytaczane
N. przytaczanymi
przytaczanymi
przytaczanymi
przytaczanymi
Ms. przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych
przytaczanych

odpowiednik aspektowy: przytoczyć

Składnia

Rzosobowy + przytaczać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj