Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. patrzeć
Definicja
Warianty
Wymowa
[patszeć sie] lub pot. [paczszeć sie]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | patrzeć |
Połączenia
- dziewczyna patrzy się; ludzie patrzą się
- patrzeć się na dzieci, na facetów, na osoby; na klawiaturę, na komórkę, na zdjęcie, na ziemię
- patrzeć się po klasie, po ludziach, po twarzach
- patrzeć się przed siebie
- patrzeć się przez okno
- patrzeć się w ciemność, w monitor, w niebo, komuś w oczy, w czyjeś okno, w sufit, w telewizję
- patrzeć się z niedowierzaniem, z podziwem, z zachwytem, z zazdrością
- patrzeć się podejrzliwie, tępo, współczująco; spode łba
- lubić patrzeć się
Cytaty
|
Przyniosłem mu nawet taką książeczkę z obrazkami i pokazywałem dżungle, Murzynów, pustynię. Patrzał się dość obojętnie i ziewał. źródło: KWSJP: Zygmunt Nowakowski: Przylądek Dobrej Nadziei, 1968 |
|
|
Napyskowała do mnie, że się na nią patrzę. Patrzeć się nie mogę? - odpowiedziałam. źródło: NKJP: Zdzisław Surowaniec: Wziął na siebie całą winę?, Echo Dnia, 2004-05-14 |
|
|
Przyciskał jej ręce do czoła swojego i patrzał się jej w oczy, leżąc na wznak na łóżku. źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą: opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003 |
|
|
Znowu jest cicho w klasie. I nauczyciel mnie coś w rękach. Te świństwa. Wrócił na katedrę i patrzy się po nas wszystkich. źródło: KWSJP: Zygmunt Nowakowski: Przylądek Dobrej Nadziei, 1968 |
|
|
We wszystkich bistrach pełno ludzi. Tłumek pije piwo i patrzy się, jak Niemcy wyjeżdżają. A Niemcy jadą bez przerwy. Skończył się sen o Europie. źródło: KWSJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
patrzę się |
patrzymy się |
|||
| 2 os. |
patrzysz się |
patrzycie się |
|||
| 3 os. |
patrzy się |
patrzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
patrzałem się +(e)m się patrzał |
patrzałam się +(e)m się patrzała |
patrzałom się +(e)m się patrzało |
patrzeliśmy się +(e)śmy się patrzeli |
patrzałyśmy się +(e)śmy się patrzały |
| 2 os. |
patrzałeś się +(e)ś się patrzał |
patrzałaś się +(e)ś się patrzała |
patrzałoś się +(e)ś się patrzało |
patrzeliście się +(e)ście się patrzeli |
patrzałyście się +(e)ście się patrzały |
| 3 os. |
patrzał się |
patrzała się |
patrzało się |
patrzeli się |
patrzały się |
bezosobnik: patrzano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się patrzał będę się patrzeć |
będę się patrzała będę się patrzeć |
będę się patrzało będę się patrzeć |
będziemy się patrzeli będziemy się patrzeć |
będziemy się patrzały będziemy się patrzeć |
| 2 os. |
będziesz się patrzał będziesz się patrzeć |
będziesz się patrzała będziesz się patrzeć |
będziesz się patrzało będziesz się patrzeć |
będziecie się patrzeli będziecie się patrzeć |
będziecie się patrzały będziecie się patrzeć |
| 3 os. |
będzie się patrzał będzie się patrzeć |
będzie się patrzała będzie się patrzeć |
będzie się patrzało będzie się patrzeć |
będą się patrzeli będą się patrzeć |
będą się patrzały będą się patrzeć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
patrzmy się |
|
| 2 os. |
patrz się |
patrzcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
patrzałbym się bym się patrzał |
patrzałabym się bym się patrzała |
patrzałobym się bym się patrzało |
patrzelibyśmy się byśmy się patrzeli |
patrzałybyśmy się byśmy się patrzały |
| 2 os. |
patrzałbyś się byś się patrzał |
patrzałabyś się byś się patrzała |
patrzałobyś się byś się patrzało |
patrzelibyście się byście się patrzeli |
patrzałybyście się byście się patrzały |
| 3 os. |
patrzałby się by się patrzał |
patrzałaby się by się patrzała |
patrzałoby się by się patrzało |
patrzeliby się by się patrzeli |
patrzałyby się by się patrzały |
bezosobnik: patrzano by się
bezokolicznik: patrzeć się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
patrząc się
gerundium: patrzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | patrzenie się |
patrzenia się |
| D. | patrzenia się |
patrzeń się |
| C. | patrzeniu się |
patrzeniom się |
| B. | patrzenie się |
patrzenia się |
| N. | patrzeniem się |
patrzeniami się |
| Ms. | patrzeniu się |
patrzeniach się |
| W. | patrzenie się |
patrzenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: patrzący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | patrzący się |
patrzący się |
patrzący się |
patrzące się |
patrząca się |
| D. | patrzącego się |
patrzącego się |
patrzącego się |
patrzącego się |
patrzącej się |
| C. | patrzącemu się |
patrzącemu się |
patrzącemu się |
patrzącemu się |
patrzącej się |
| B. | patrzącego się |
patrzącego się |
patrzący się |
patrzące się |
patrzącą się |
| N. | patrzącym się |
patrzącym się |
patrzącym się |
patrzącym się |
patrzącą się |
| Ms. | patrzącym się |
patrzącym się |
patrzącym się |
patrzącym się |
patrzącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | patrzący się |
patrzący się |
patrzące się |
patrzące się |
| D. | patrzących się |
patrzących się |
patrzących się |
patrzących się |
| C. | patrzącym się |
patrzącym się |
patrzącym się |
patrzącym się |
| B. | patrzących się |
patrzących się |
patrzących się |
patrzące się |
| N. | patrzącymi się |
patrzącymi się |
patrzącymi się |
patrzącymi się |
| Ms. | patrzących się |
patrzących się |
patrzących się |
patrzących się |
Inne uwagi
Wariantywne formy czasu przeszłego: patrzał się, patrzała się itp., pochodzące od patrzeć się, używane są rzadziej od form patrzył się, patrzyła się itp., pochodzących od patrzyć się
Składnia
| Rzżywotny | + | patrzeć się | + |
na KOGO/CO | w CO | po KIM/CZYM
|
| Rzżywotny | + | patrzeć się | + |
GDZIE
|
| Rzżywotny | + | patrzeć się | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|