UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

patrzeć się

patrzyć się

Chronologizacja

SPXVI: patrzyć się, SKN: tylko: patrz że się, SJPXVII, STR: tylko: patrz że się, SL: patrzyć się, SWil: patrzéć się, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. patrzeć

Definicja

kierować na kogoś lub na coś wzrok

Warianty

  • patrzyć się

Wymowa

[patszeć sie] lub pot. [paczszeć sie]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  patrzeć

Połączenia

  • dziewczyna patrzy się; ludzie patrzą się
  • patrzeć się na dzieci, na facetów, na osoby; na klawiaturę, na komórkę, na zdjęcie, na ziemię
  • patrzeć się po klasie, po ludziach, po twarzach
  • patrzeć się przed siebie
  • patrzeć się przez okno
  • patrzeć się w ciemność, w monitor, w niebo, komuś w oczy, w czyjeś okno, w sufit, w telewizję
  • patrzeć się z niedowierzaniem, z podziwem, z zachwytem, z zazdrością
  • patrzeć się podejrzliwie, tępo, współczująco; spode łba
  • lubić patrzeć się

Cytaty

Przyniosłem mu nawet taką książeczkę z obrazkami i pokazywałem dżungle, Murzynów, pustynię. Patrzał się dość obojętnie i ziewał.

źródło: KWSJP: Zygmunt Nowakowski: Przylądek Dobrej Nadziei, 1968

Napyskowała do mnie, że się na nią patrzę. Patrzeć się nie mogę? - odpowiedziałam.

źródło: NKJP: Zdzisław Surowaniec: Wziął na siebie całą winę?, Echo Dnia, 2004-05-14

Przyciskał jej ręce do czoła swojego i patrzał się jej w oczy, leżąc na wznak na łóżku.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą: opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Znowu jest cicho w klasie. I nauczyciel mnie coś w rękach. Te świństwa. Wrócił na katedrę i patrzy się po nas wszystkich.

źródło: KWSJP: Zygmunt Nowakowski: Przylądek Dobrej Nadziei, 1968

We wszystkich bistrach pełno ludzi. Tłumek pije piwo i patrzy się, jak Niemcy wyjeżdżają. A Niemcy jadą bez przerwy. Skończył się sen o Europie.

źródło: KWSJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. patrzę się
patrzymy się
2 os. patrzysz się
patrzycie się
3 os. patrzy się
patrzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. patrzałem się
+(e)m się patrzał
patrzałam się
+(e)m się patrzała
patrzałom się
+(e)m się patrzało
patrzeliśmy się
+(e)śmy się patrzeli
patrzałyśmy się
+(e)śmy się patrzały
2 os. patrzałeś się
+(e)ś się patrzał
patrzałaś się
+(e)ś się patrzała
patrzałoś się
+(e)ś się patrzało
patrzeliście się
+(e)ście się patrzeli
patrzałyście się
+(e)ście się patrzały
3 os. patrzał się
patrzała się
patrzało się
patrzeli się
patrzały się

bezosobnik: patrzano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się patrzał
będę się patrzeć
będę się patrzała
będę się patrzeć
będę się patrzało
będę się patrzeć
będziemy się patrzeli
będziemy się patrzeć
będziemy się patrzały
będziemy się patrzeć
2 os. będziesz się patrzał
będziesz się patrzeć
będziesz się patrzała
będziesz się patrzeć
będziesz się patrzało
będziesz się patrzeć
będziecie się patrzeli
będziecie się patrzeć
będziecie się patrzały
będziecie się patrzeć
3 os. będzie się patrzał
będzie się patrzeć
będzie się patrzała
będzie się patrzeć
będzie się patrzało
będzie się patrzeć
będą się patrzeli
będą się patrzeć
będą się patrzały
będą się patrzeć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. patrzmy się
2 os. patrz się
patrzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. patrzałbym się
bym się patrzał
patrzałabym się
bym się patrzała
patrzałobym się
bym się patrzało
patrzelibyśmy się
byśmy się patrzeli
patrzałybyśmy się
byśmy się patrzały
2 os. patrzałbyś się
byś się patrzał
patrzałabyś się
byś się patrzała
patrzałobyś się
byś się patrzało
patrzelibyście się
byście się patrzeli
patrzałybyście się
byście się patrzały
3 os. patrzałby się
by się patrzał
patrzałaby się
by się patrzała
patrzałoby się
by się patrzało
patrzeliby się
by się patrzeli
patrzałyby się
by się patrzały

bezosobnik: patrzano by się

bezokolicznik: patrzeć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: patrząc się

gerundium: patrzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. patrzenie się
patrzenia się
D. patrzenia się
patrzeń się
C. patrzeniu się
patrzeniom się
B. patrzenie się
patrzenia się
N. patrzeniem się
patrzeniami się
Ms. patrzeniu się
patrzeniach się
W. patrzenie się
patrzenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: patrzący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. patrzący się
patrzący się
patrzący się
patrzące się
patrząca się
D. patrzącego się
patrzącego się
patrzącego się
patrzącego się
patrzącej się
C. patrzącemu się
patrzącemu się
patrzącemu się
patrzącemu się
patrzącej się
B. patrzącego się
patrzącego się
patrzący się
patrzące się
patrzącą się
N. patrzącym się
patrzącym się
patrzącym się
patrzącym się
patrzącą się
Ms. patrzącym się
patrzącym się
patrzącym się
patrzącym się
patrzącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. patrzący się
patrzący się
patrzące się
patrzące się
D. patrzących się
patrzących się
patrzących się
patrzących się
C. patrzącym się
patrzącym się
patrzącym się
patrzącym się
B. patrzących się
patrzących się
patrzących się
patrzące się
N. patrzącymi się
patrzącymi się
patrzącymi się
patrzącymi się
Ms. patrzących się
patrzących się
patrzących się
patrzących się

Inne uwagi

Wariantywne formy czasu przeszłego: patrzał się, patrzała się itp., pochodzące od patrzeć się, używane są rzadziej od form patrzył się, patrzyła się itp., pochodzących od patrzyć się

Składnia

Rzżywotny + patrzeć się +
na KOGO/CO | w CO | po KIM/CZYM
Rzżywotny + patrzeć się +
GDZIE
Rzżywotny + patrzeć się +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

Frazeologizmy

jak się patrzy II
Data ostatniej modyfikacji: 28.10.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj