UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

korytarz

Chronologizacja

SJPXVII, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1. w budynku

Definicja

długie, wąskie pomieszczenie, z którego można wejść do innych pokoi, mieszkań lub przedziałów

Pochodzenie

łac. śred. corritorium

z wł. corridore

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Najbliższe środowisko życia człowieka ➔ dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Budownictwo ➔ części budowli

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport ➔ transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przejście

Połączenia

  • długi,szeroki, wąski; kręty; ciemny, mroczny, oświetlony; główny; pusty; hotelowy, piwniczny, szkolny, szpitalny, urzędowy korytarz; jasne korytarze; korytarz sądowy, sejmowy, więzienny; opustoszały
  • korytarz budynku; akademika, biurowca, bloku, domu, hotelu, kamienicy, liceum, oddziału, pałacu, sądu, szkoły, szpitala, uczelni, więzienia, wydziału, zamku; pociągu
  • korytarz do gabinetu; do kuchni
  • korytarz przed drzwiami; przed gabinetem, przed salą
  • korytarz na parterze, na piętrze; korytarz w budynku; w gmachu, w szkole, w urzędzie; w piwnicy
  • korytarze i gabinety, korytarze i klasy, korytarze i toalety; korytarze i klatki schodowe, korytarze i schody; łazienka i korytarz; piwnice i korytarze, pokoje i korytarze, sale i korytarze; piętra i korytarze
  • głębia; koniec; strona, ściana; światła; labirynt korytarzy
  • wejście do korytarza; wyjście; światło z korytarza
  • drzwi na korytarz
  • okna, posadzki; łazienka; łóżka; rozmowa na korytarzu; spacery po korytarzu; drzwi w korytarzu
  • korytarz biegnie gdzieś, prowadzi gdzieś; opustoszał
  • przemierzyć; odnowić korytarz; pomalować korytarze
  • biec, iść, przejść, spacerować, wędrować korytarzem
  • wejść do korytarza; coś prowadzące do korytarza
  • wybiec, wyjść/wychodzić na korytarz; iść przez korytarz
  • czekać, siedzieć; leżeć; spotkać kogoś, mijać się na korytarzu; błąkać się, chodzić, krążyć, kręcić się, spacerować po korytarzu; poruszać się po korytarzach; stać w korytarzu; ktoś stojący; leżący w korytarzu

Cytaty

Nauczyciele też pełnią dyżury na szkolnych korytarzach.

źródło: NKJP: Elżbieta Mosingiewicz: Starsi uczniowie terroryzują maluchy, Gazeta Wyborcza, 1993-10-08

Korytarze budynku głównego Akademii, gdzie odbywały się prezentacje, dosłownie pękały w szwach.

źródło: NKJP: Paweł Stachnik: Inżynierowie poszukiwani, Dziennik Polski, 2008-11-13

Zamiatał korytarz na parterze i zirytował go widok schodzącej z piętra Steni Korzyńskiej.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

Drżące ręce, nerwowe spacery po korytarzu, kopniaki na szczęście - wszystko to można było zobaczyć w szkołach ponadgimnazjalnych.

źródło: NKJP: /Arp/: Maturzyści na start, Echo Dnia, 2005-04-19

Ben zdołał jakoś usadowić się w przedziale pierwszej klasy, a Anna z Julią wyszły na korytarz i otworzyły okno, żeby po raz ostatni pożegnać się z Mirką.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Obciach, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. korytarz
korytarze
D. korytarza
korytarzy
C. korytarzowi
korytarzom
B. korytarz
korytarze
N. korytarzem
korytarzami
Ms. korytarzu
korytarzach
W. korytarzu
korytarze

2. pod ziemią

Definicja

wąskie przejście znajdujące się pod ziemią

Pochodzenie

Od: korytarz w zn. 'pomieszczenie w budynku'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Ziemia ➔ budowa Ziemi

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przejście

Połączenia

  • długi; wąski; kręty; ciemny; główny; podziemny korytarz
  • korytarz jaskini
  • korytarz podziemny prowadzi gdzieś

Cytaty

Czarny młodzieniec, uczesany na jeża, poprowadził ich krętymi korytarzami. Jasny język latarki lizał lśniące od wilgoci mury, wskazywał im drogę.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Okazało się bowiem, że korytarz jaskini prowadzi do obszernej komory, z której odchodzą tylko trzy krótkie korytarze - w górę, w dół i prosto.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Do wnętrza baszty prowadzi podziemny korytarz.

źródło: NKJP: Grzegorz Wawoczny: Tajemnicze lochy pod zamkiem, Nowiny Raciborskie, 2002-04-10

[...] kilka lat później w głównym korytarzu jaskini zamontowano elektryczne oświetlenie.

źródło: NKJP: (KOV): Do maja nowe oświetlenie, Dziennik Polski, 2001-03-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. korytarz
korytarze
D. korytarza
korytarzy
C. korytarzowi
korytarzom
B. korytarz
korytarze
N. korytarzem
korytarzami
Ms. korytarzu
korytarzach
W. korytarzu
korytarze

3. transportowy

Definicja

droga powietrzna, morska lub lądowa, łącząca państwa, umożliwiająca i ułatwiająca transport

Pochodzenie

Kalka ang. corridor.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • wąski; główny; europejski, międzynarodowy, paneuropejski, transeuropejski, zachodni korytarz; korytarz drogowy, kolejowy, lotniczy, powietrzny; transportowy
  • system europejskich korytarzy
  • coś leżące w korytarzu transportowym

Cytaty

Przez terytorium naszego kraju przebiegają główne korytarze transportowe, łączące wschodnią i zachodnią Europę, ale także północ z południem.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.10.1999

Na środki unijne szanse są niewielkie, bo droga 74 nie jest zaliczana do europejskich korytarzy transportowych.

źródło: NKJP: Małgorzata Pawelec: Kierowcy czekają, Echo Dnia, 2004-11-27

W latach siedemdziesiątych powstało więcej projektów korytarzy drogowych [...].

źródło: NKJP: Dokończyć, co Gierek rozpoczął, Dziennik Polski, 2002-04-06

Mimo tego incydentu bułgarski rząd zgodził się wczoraj otworzyć korytarz powietrzny dla Sojuszu w zamian za gwarancje bezpieczeństwa.

źródło: NKJP: NATO - Bułgaria, Gazeta Wyborcza, 1999-04-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. korytarz
korytarze
D. korytarza
korytarzy
C. korytarzowi
korytarzom
B. korytarz
korytarze
N. korytarzem
korytarzami
Ms. korytarzu
korytarzach
W. korytarzu
korytarze

4. przez terytorium kraju

Definicja

połączenie obszarów jednego państwa przebiegające za zgodą sąsiedniego państwa przez jego terytorium

Pochodzenie

internac.

ang. corridor

fr. corridor

niem. Korridor

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport ➔ transport lądowy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • eksterytorialne korytarze; korytarz lądowy
  • korytarz przez Polskę; przez terytorium czegoś
  • utworzyć korytarz; utworzenie korytarza

Cytaty

W opisywanych czasach ten odcinek dawnej trasy Kolei Transsyberyjskiej [...] był poprowadzony w eksterytorialnym korytarzu przez ziemie należące do Chin.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Po zdobyciu Laczynu Ormianie po raz pierwszy utworzyli korytarz lądowy do Armenii.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

Podobnie nie zostały do końca rozwiązane problemy z Kaliningradem i z dążeniem Rosji do tworzenia korytarza przez Polskę.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 22.01.2003

[...] Francuski przywódca obiecał prezydentowi Władimirowi Putinowi „załatwienie” korytarza przez terytorium Polski dla bezwizowych przejazdów z Kaliningradu do Rosji.

źródło: NKJP: Krystyna Grzybowska: Przyjaciele Iraku, Dziennik Polski, 2003-02-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. korytarz
korytarze
D. korytarza
korytarzy
C. korytarzowi
korytarzom
B. korytarz
korytarze
N. korytarzem
korytarzami
Ms. korytarzu
korytarzach
W. korytarzu
korytarze

5. w przyrodzie

Definicja

naturalne drogi przemieszczania się pewnych gatunków zwierząt

Pochodzenie

internac.

ang. corridor

fr. corridor

wł. corridoio

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • wąski; naturalny korytarz; korytarz ekologiczny, przyrodniczy
  • powstaje korytarz ekologiczny
  • coś stanowi korytarz ekologiczny

Cytaty

Istnieje tam bowiem naturalny korytarz, którym łosie przemieszczają się z lasów nad Biebrzą i Narwią w stronę Kampinosu.

źródło: NKJP: E.Stangrodzka: Jedź (łoś)trożnie!, Tygodnik Ciechanowski, 2008-01-11

Przegrodzone zostaną korytarze ekologiczne, którymi migrują zwierzęta i płazy.

źródło: NKJP: Zbigniew Bąk: Przyroda czy droga?, Echo Dnia, 2005-03-30

Greenways to zielone szlaki dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego, [...] m. in. wzdłuż rzek, historycznych tras handlowych, czy naturalnych korytarzy przyrodniczych.

źródło: NKJP: (ANA): Tablice i mapy, Dziennik Polski, 2003-07-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. korytarz
korytarze
D. korytarza
korytarzy
C. korytarzowi
korytarzom
B. korytarz
korytarze
N. korytarzem
korytarzami
Ms. korytarzu
korytarzach
W. korytarzu
korytarze

Frazeologizmy

korytarz życia
korytarz ratunkowy
Data ostatniej modyfikacji: 18.11.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json