UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spaść

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

1. upaść w dół

Definicja

tracąc punkt oparcia lub równowagę, szybko przemieścić się w dół

Pochodzenie

psł. *jьz-/ *sъ-pasti, (*jьz-/*sъ)padǫ

Zob. paść, padnę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

hulnąć, schrzanić się, skrochmalić się, spieprzyć się, spitolić się, zlecieć

Połączenia

kropla, łza; książka spadła; jabłko spadło
spaść na chodnik, na podłogę, na ziemię
spaść w dół, w przepaść
spaść z krzesła, z konia, ze stołu
spaść z hukiem

Cytaty

	Kilka liści spadło koło mnie. źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996
	Zapomniałem, że podczas demolki mieszkania Jędrka o mało nie straciłem zębów. – Nie, spadłem ze schodów. Ale nic mi nie jest. źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008
	Szumiało mu w głowie tak, jak kiedyś, gdy spadł z dachu. źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déjà vu i inne opowiadania, 2003
	Wskoczył na rower i popedałował, nie zważając, że mu całkiem nowa, kolejarska czapka spadła na drogę. źródło: NKJP: Piotr Rowicki: Przed górami, przed lasami, 2005
	Skoczył na tego w panterce i zaczął walić jego łbem o karoserię, torba spadła w błoto. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spadnę	spadniemy
2 os.	spadniesz	spadniecie
3 os.	spadnie	spadną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłem +(e)m spadł	spadłam +(e)m spadła	spadłom +(e)m spadło	spadliśmy +(e)śmy spadli	spadłyśmy +(e)śmy spadły
2 os.	spadłeś +(e)ś spadł	spadłaś +(e)ś spadła	spadłoś +(e)ś spadło	spadliście +(e)ście spadli	spadłyście +(e)ście spadły
3 os.	spadł	spadła	spadło	spadli	spadły

bezosobnik: spadnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spadnijmy
2 os.	spadnij	spadnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłbym bym spadł	spadłabym bym spadła	spadłobym bym spadło	spadlibyśmy byśmy spadli	spadłybyśmy byśmy spadły
2 os.	spadłbyś byś spadł	spadłabyś byś spadła	spadłobyś byś spadło	spadlibyście byście spadli	spadłybyście byście spadły
3 os.	spadłby by spadł	spadłaby by spadła	spadłoby by spadło	spadliby by spadli	spadłyby by spadły

bezosobnik: spadnięto by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spadłszy

gerundium: spadnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spadnięcie	spadnięcia
D.	spadnięcia	spadnięć
C.	spadnięciu	spadnięciom
B.	spadnięcie	spadnięcia
N.	spadnięciem	spadnięciami
Ms.	spadnięciu	spadnięciach
W.	spadnięcie	spadnięcia

odpowiednik aspektowy: spadać

Składnia

spaść

(SKĄD) + (DOKĄD)

2. uderzyć w coś

Definicja

uderzyć w coś, wyrządzając krzywdę lub szkodę

Pochodzenie

psł. *jьz-/ *sъ-pasti, (*jьz-/*sъ)padǫ

Zob. paść, padnę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

cios, pocisk spadł; bomba spadła

Cytaty

Gdy wybuchło w getcie powstanie, jedna z pierwszych bomb spadła na piekarnię Prywera.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1996

Poczuł, że go tłum ciągnie, wlecze po ziemi. Przewalono się poprzez bramę i schody na dziedziniec zewnętrzny. Teraz znowu spadły na Pawła setki pięści. Ciągle był przytomny.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1959

Znaczna część pocisków spadła na baraki, które zajmowali więźniowie; wielu straciło życie.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spadnę	spadniemy
2 os.	spadniesz	spadniecie
3 os.	spadnie	spadną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłem +(e)m spadł	spadłam +(e)m spadła	spadłom +(e)m spadło	spadliśmy +(e)śmy spadli	spadłyśmy +(e)śmy spadły
2 os.	spadłeś +(e)ś spadł	spadłaś +(e)ś spadła	spadłoś +(e)ś spadło	spadliście +(e)ście spadli	spadłyście +(e)ście spadły
3 os.	spadł	spadła	spadło	spadli	spadły

bezosobnik: spadnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spadnijmy
2 os.	spadnij	spadnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłbym bym spadł	spadłabym bym spadła	spadłobym bym spadło	spadlibyśmy byśmy spadli	spadłybyśmy byśmy spadły
2 os.	spadłbyś byś spadł	spadłabyś byś spadła	spadłobyś byś spadło	spadlibyście byście spadli	spadłybyście byście spadły
3 os.	spadłby by spadł	spadłaby by spadła	spadłoby by spadło	spadliby by spadli	spadłyby by spadły

bezosobnik: spadnięto by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spadłszy

gerundium: spadnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spadnięcie	spadnięcia
D.	spadnięcia	spadnięć
C.	spadnięciu	spadnięciom
B.	spadnięcie	spadnięcia
N.	spadnięciem	spadnięciami
Ms.	spadnięciu	spadnięciach
W.	spadnięcie	spadnięcia

odpowiednik aspektowy: spadać

Składnia

spaść

na KOGO/CO

3. przytrafić się komuś

Definicja

stać się czyimś udziałem

Pochodzenie

psł. *jьz-/ *sъ-pasti, (*jьz-/*sъ)padǫ

Zob. paść, padnę

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

klęski, nieszczęścia, plagi, zmartwienia; gromy spadły

Cytaty

Tyle nieszczęść spadło na ich rodzinę.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

Widziałem jeszcze wiele potwornych plag, które dopiero spadną na ojczyznę moją.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Zupełnie niespodziewane zmartwienie spadło na mamę, kiedy kowal zaczął się do niej zalecać.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Żydowska wojna, 1965

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spadnę	spadniemy
2 os.	spadniesz	spadniecie
3 os.	spadnie	spadną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłem +(e)m spadł	spadłam +(e)m spadła	spadłom +(e)m spadło	spadliśmy +(e)śmy spadli	spadłyśmy +(e)śmy spadły
2 os.	spadłeś +(e)ś spadł	spadłaś +(e)ś spadła	spadłoś +(e)ś spadło	spadliście +(e)ście spadli	spadłyście +(e)ście spadły
3 os.	spadł	spadła	spadło	spadli	spadły

bezosobnik: spadnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spadnijmy
2 os.	spadnij	spadnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłbym bym spadł	spadłabym bym spadła	spadłobym bym spadło	spadlibyśmy byśmy spadli	spadłybyśmy byśmy spadły
2 os.	spadłbyś byś spadł	spadłabyś byś spadła	spadłobyś byś spadło	spadlibyście byście spadli	spadłybyście byście spadły
3 os.	spadłby by spadł	spadłaby by spadła	spadłoby by spadło	spadliby by spadli	spadłyby by spadły

bezosobnik: spadnięto by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spadłszy

gerundium: spadnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spadnięcie	spadnięcia
D.	spadnięcia	spadnięć
C.	spadnięciu	spadnięciom
B.	spadnięcie	spadnięcia
N.	spadnięciem	spadnięciami
Ms.	spadnięciu	spadnięciach
W.	spadnięcie	spadnięcia

odpowiednik aspektowy: spadać

Składnia

spaść

na KOGO

4. stać się czyimś obowiązkiem

Definicja

stać się czyimś obciążeniem, zobowiązaniem

Pochodzenie

psł. *jьz-/ *sъ-pasti, (*jьz-/*sъ)padǫ

Zob. paść, padnę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca

Połączenia

obowiązek, trud spadł; odpowiedzialność spadła

Cytaty

Cały trud rozwikłania zagadki spadł więc na Babkę.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Obecnie finansowanie szkolnych obiadów spadło na samorządy.

źródło: NKJP: mbr: Wstrzymane obiady, Dziennik Łódzki, 2004-01-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spadnę	spadniemy
2 os.	spadniesz	spadniecie
3 os.	spadnie	spadną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłem +(e)m spadł	spadłam +(e)m spadła	spadłom +(e)m spadło	spadliśmy +(e)śmy spadli	spadłyśmy +(e)śmy spadły
2 os.	spadłeś +(e)ś spadł	spadłaś +(e)ś spadła	spadłoś +(e)ś spadło	spadliście +(e)ście spadli	spadłyście +(e)ście spadły
3 os.	spadł	spadła	spadło	spadli	spadły

bezosobnik: spadnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spadnijmy
2 os.	spadnij	spadnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłbym bym spadł	spadłabym bym spadła	spadłobym bym spadło	spadlibyśmy byśmy spadli	spadłybyśmy byśmy spadły
2 os.	spadłbyś byś spadł	spadłabyś byś spadła	spadłobyś byś spadło	spadlibyście byście spadli	spadłybyście byście spadły
3 os.	spadłby by spadł	spadłaby by spadła	spadłoby by spadło	spadliby by spadli	spadłyby by spadły

bezosobnik: spadnięto by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spadłszy

gerundium: spadnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spadnięcie	spadnięcia
D.	spadnięcia	spadnięć
C.	spadnięciu	spadnięciom
B.	spadnięcie	spadnięcia
N.	spadnięciem	spadnięciami
Ms.	spadnięciu	spadnięciach
W.	spadnięcie	spadnięcia

odpowiednik aspektowy: spadać

Składnia

spaść

na KOGO

5. napaść

Definicja

nagle napaść na kogoś lub coś prowadząc wojnę

Pochodzenie

psł. *jьz-/ *sъ-pasti, (*jьz-/*sъ)padǫ

Zob. paść, padnę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Połączenia

spaść na nieprzyjaciela, na wrogów

Cytaty

Tchórzliwym, a może wyrachowanym postępowaniem doprowadził do tego, że obecnie Tatarzy niczym bicz Boży spadli na Morawy paląc je i pustosząc.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Wrogowie jak drapieżcy spadli na wioskę, biorąc ją w posiadanie. Padały strzały, powodując rozpaczliwe błagalne wołania i zawodzenia.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spadnę	spadniemy
2 os.	spadniesz	spadniecie
3 os.	spadnie	spadną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłem +(e)m spadł	spadłam +(e)m spadła	spadłom +(e)m spadło	spadliśmy +(e)śmy spadli	spadłyśmy +(e)śmy spadły
2 os.	spadłeś +(e)ś spadł	spadłaś +(e)ś spadła	spadłoś +(e)ś spadło	spadliście +(e)ście spadli	spadłyście +(e)ście spadły
3 os.	spadł	spadła	spadło	spadli	spadły

bezosobnik: spadnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spadnijmy
2 os.	spadnij	spadnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłbym bym spadł	spadłabym bym spadła	spadłobym bym spadło	spadlibyśmy byśmy spadli	spadłybyśmy byśmy spadły
2 os.	spadłbyś byś spadł	spadłabyś byś spadła	spadłobyś byś spadło	spadlibyście byście spadli	spadłybyście byście spadły
3 os.	spadłby by spadł	spadłaby by spadła	spadłoby by spadło	spadliby by spadli	spadłyby by spadły

bezosobnik: spadnięto by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spadłszy

gerundium: spadnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spadnięcie	spadnięcia
D.	spadnięcia	spadnięć
C.	spadnięciu	spadnięciom
B.	spadnięcie	spadnięcia
N.	spadnięciem	spadnięciami
Ms.	spadnięciu	spadnięciach
W.	spadnięcie	spadnięcia

Składnia

spaść

na KOGO/CO

6. zmniejszyć się

Definicja

zmniejszyć się, tracąc na wartości

Pochodzenie

psł. *jьz-/ *sъ-pasti, (*jьz-/*sъ)padǫ

Zob. paść, padnę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:

obniżyć się

Połączenia

nakład spadł; gorączka, temperatura; sprzedaż spadła; bezrobocie, ciśnienie, oprocentowanie spadło; akcje, ceny, kursy akcji spadły
spaść do jakiegoś poziomu, do zera
spaść o połowę, o ileś procent/proc./%, o ileś stopni, o ileś złotych/zł

Cytaty

	Ceny spadły średnio o dwanaście procent i Izaura natychmiast odkupiła to, co sprzedała - papiery dokładnie tych samych spółek, z tym, że teraz już dużo więcej. źródło: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009
	Małgorzacie spadła gorączka i przed dwoma godzinami po raz pierwszy od wielu dni zapytała ją przytomnie o dziecko, o to, jaki dziś dzień. źródło: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007
	Gdy jego waga spadła poniżej czterdziestu pięciu kilo, już zupełnie nie był podobny do Humphreya Bogarta. źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999
	Ale w tym samym czasie liczba pacjentów przyjmowanych przez jednego lekarza spadła o połowę. źródło: NKJP: Maciej Zaremba: Polski hydraulik i inne opowieści ze Szwecji, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spadnę	spadniemy
2 os.	spadniesz	spadniecie
3 os.	spadnie	spadną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłem +(e)m spadł	spadłam +(e)m spadła	spadłom +(e)m spadło	spadliśmy +(e)śmy spadli	spadłyśmy +(e)śmy spadły
2 os.	spadłeś +(e)ś spadł	spadłaś +(e)ś spadła	spadłoś +(e)ś spadło	spadliście +(e)ście spadli	spadłyście +(e)ście spadły
3 os.	spadł	spadła	spadło	spadli	spadły

bezosobnik: spadnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spadnijmy
2 os.	spadnij	spadnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłbym bym spadł	spadłabym bym spadła	spadłobym bym spadło	spadlibyśmy byśmy spadli	spadłybyśmy byśmy spadły
2 os.	spadłbyś byś spadł	spadłabyś byś spadła	spadłobyś byś spadło	spadlibyście byście spadli	spadłybyście byście spadły
3 os.	spadłby by spadł	spadłaby by spadła	spadłoby by spadło	spadliby by spadli	spadłyby by spadły

bezosobnik: spadnięto by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spadłszy

gerundium: spadnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spadnięcie	spadnięcia
D.	spadnięcia	spadnięć
C.	spadnięciu	spadnięciom
B.	spadnięcie	spadnięcia
N.	spadnięciem	spadnięciami
Ms.	spadnięciu	spadnięciach
W.	spadnięcie	spadnięcia

Składnia

Rz nieżywotny

spaść

(o ILE)

7. ogarnąć kogoś

Definicja

zacząć być przez kogoś lub gdzieś odczuwanym

Pochodzenie

psł. *jьz-/ *sъ-pasti, (*jьz-/*sъ)padǫ

Zob. paść, padnę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

sen spadł; cisza spadła

Cytaty

Legion II nie wziął jednak udziału w walkach, ponieważ jego dowódca Poemiusz Postum – zazdrosny o wojenną sławę swego rywala – celowo opóźnił wymarsz na pomoc, czym wydatnie przyczynił się do tysięcy ofiar wśród zamieszkujących wyspę Rzymian. Hańba spadła nie tylko na niego, ale także na wszystkich legionistów.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Najlepsze dzierlatki są na Forum Romanum, Esensja, 2009-05-11

Ciemność spadła bez uprzedzenia. Zasłoniła wagę, menzurki i palnik.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Lustra, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spadnę	spadniemy
2 os.	spadniesz	spadniecie
3 os.	spadnie	spadną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłem +(e)m spadł	spadłam +(e)m spadła	spadłom +(e)m spadło	spadliśmy +(e)śmy spadli	spadłyśmy +(e)śmy spadły
2 os.	spadłeś +(e)ś spadł	spadłaś +(e)ś spadła	spadłoś +(e)ś spadło	spadliście +(e)ście spadli	spadłyście +(e)ście spadły
3 os.	spadł	spadła	spadło	spadli	spadły

bezosobnik: spadnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spadnijmy
2 os.	spadnij	spadnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłbym bym spadł	spadłabym bym spadła	spadłobym bym spadło	spadlibyśmy byśmy spadli	spadłybyśmy byśmy spadły
2 os.	spadłbyś byś spadł	spadłabyś byś spadła	spadłobyś byś spadło	spadlibyście byście spadli	spadłybyście byście spadły
3 os.	spadłby by spadł	spadłaby by spadła	spadłoby by spadło	spadliby by spadli	spadłyby by spadły

bezosobnik: spadnięto by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spadłszy

gerundium: spadnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spadnięcie	spadnięcia
D.	spadnięcia	spadnięć
C.	spadnięciu	spadnięciom
B.	spadnięcie	spadnięcia
N.	spadnięciem	spadnięciami
Ms.	spadnięciu	spadnięciach
W.	spadnięcie	spadnięcia

odpowiednik aspektowy: spadać

Składnia

spaść

(na KOGO/CO)

8. odpaść

Definicja

zostać usuniętym z czegoś

Pochodzenie

psł. *jьz-/ *sъ-pasti, (*jьz-/*sъ)padǫ

Zob. paść, padnę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zlecieć

Połączenia

spaść z budżetu, z planu, z porządku obrad, z wokandy; z którejś ligi; ze stołka, z wysokiego stołka

Cytaty

Szczakowianka w ubiegłym sezonie spadła z ekstraklasy po wyroku PZPN w słynnej już aferze barażowej.

źródło: NKJP: (DK): Debiutant Tylak liczy na sensację, Express Ilustrowany, 2003-09-03

Wielu beneficjentów czeka na to, by jakieś projekty spadły z listy. Łatwiej przyznać dotację tym, wokół których nie ma kontrowersji.

źródło: NKJP: (WG): Toruń: Poseł Karpiński: Wokół toruńskiego mostu panuje bałagan, Gazeta Pomorska, 2009-12-18

Mimo wagi problemu żadna z dwóch głównych amerykańskich partii nie ustosunkowała się do sprawy reformy bankowości. W aferę byli zamieszani zarówno republikanie, jak i demokraci - wielu z nich nie ujawniało faktów, by nie spaść ze stołka.

źródło: NKJP: James Adams: Jak nie reformować polskiej bankowości, Gazeta Wyborcza, 1992-05-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spadnę	spadniemy
2 os.	spadniesz	spadniecie
3 os.	spadnie	spadną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłem +(e)m spadł	spadłam +(e)m spadła	spadłom +(e)m spadło	spadliśmy +(e)śmy spadli	spadłyśmy +(e)śmy spadły
2 os.	spadłeś +(e)ś spadł	spadłaś +(e)ś spadła	spadłoś +(e)ś spadło	spadliście +(e)ście spadli	spadłyście +(e)ście spadły
3 os.	spadł	spadła	spadło	spadli	spadły

bezosobnik: spadnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spadnijmy
2 os.	spadnij	spadnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłbym bym spadł	spadłabym bym spadła	spadłobym bym spadło	spadlibyśmy byśmy spadli	spadłybyśmy byśmy spadły
2 os.	spadłbyś byś spadł	spadłabyś byś spadła	spadłobyś byś spadło	spadlibyście byście spadli	spadłybyście byście spadły
3 os.	spadłby by spadł	spadłaby by spadła	spadłoby by spadło	spadliby by spadli	spadłyby by spadły

bezosobnik: spadnięto by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spadłszy

gerundium: spadnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spadnięcie	spadnięcia
D.	spadnięcia	spadnięć
C.	spadnięciu	spadnięciom
B.	spadnięcie	spadnięcia
N.	spadnięciem	spadnięciami
Ms.	spadnięciu	spadnięciach
W.	spadnięcie	spadnięcia

odpowiednik aspektowy: spadać

Składnia

spaść

z CZEGO

9. o deszczu

Definicja

wystąpić na jakimś obszarze jako opad atmosferyczny

Pochodzenie

psł. *jьz-/ *sъ-pasti, (*jьz-/*sъ)padǫ

Zob. paść, padnę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Połączenia

deszcz, śnieg; grad spadł

Cytaty

W nocy spadł deszcz ze śniegiem i oblodzone głazy były bardzo niebezpieczne, nawet dla pieszych.

źródło: NKJP: Klątwa Upiora Mgieł, Esensja, 2006-02

Rzeki i jeziora zamarzły, z ciemnego nieba spadł śnieg.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Przekraczając światło, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spadnę	spadniemy
2 os.	spadniesz	spadniecie
3 os.	spadnie	spadną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłem +(e)m spadł	spadłam +(e)m spadła	spadłom +(e)m spadło	spadliśmy +(e)śmy spadli	spadłyśmy +(e)śmy spadły
2 os.	spadłeś +(e)ś spadł	spadłaś +(e)ś spadła	spadłoś +(e)ś spadło	spadliście +(e)ście spadli	spadłyście +(e)ście spadły
3 os.	spadł	spadła	spadło	spadli	spadły

bezosobnik: spadnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spadnijmy
2 os.	spadnij	spadnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spadłbym bym spadł	spadłabym bym spadła	spadłobym bym spadło	spadlibyśmy byśmy spadli	spadłybyśmy byśmy spadły
2 os.	spadłbyś byś spadł	spadłabyś byś spadła	spadłobyś byś spadło	spadlibyście byście spadli	spadłybyście byście spadły
3 os.	spadłby by spadł	spadłaby by spadła	spadłoby by spadło	spadliby by spadli	spadłyby by spadły

bezosobnik: spadnięto by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spadłszy

gerundium: spadnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spadnięcie	spadnięcia
D.	spadnięcia	spadnięć
C.	spadnięciu	spadnięciom
B.	spadnięcie	spadnięcia
N.	spadnięciem	spadnięciami
Ms.	spadnięciu	spadnięciach
W.	spadnięcie	spadnięcia

10. utuczyć

Definicja

pot.

karmiąc nadmiernie, utuczyć kogoś lub jakieś zwierzę

Pochodzenie

Zob. paść, pasę 'paść, wypasać, tuczyć'

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

spasione konie

Cytaty

Wasz kot czy pies nigdy nie zachoruje na miażdżycę, choćbyście go spaśli na Whiskasie czy innym podobnym paskudztwie i codziennie stresowali.

źródło: NKJP: Internet

Facet z dzieckiem, biorąc dziecko na ręce: „Waży ze czterdzieści kilo”.
Redaktor TV: „No to po coś go pan tak spasł”?

źródło: NKJP: facebook.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spasę	spasiemy
2 os.	spasiesz	spasiecie
3 os.	spasie	spasą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spasłem +(e)m spasł	spasłam +(e)m spasła	spasłom +(e)m spasło	spaśliśmy +(e)śmy spaśli	spasłyśmy +(e)śmy spasły
2 os.	spasłeś +(e)ś spasł	spasłaś +(e)ś spasła	spasłoś +(e)ś spasło	spaśliście +(e)ście spaśli	spasłyście +(e)ście spasły
3 os.		spasła	spasło	spaśli	spasły

bezosobnik: spasiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spaśmy
2 os.	spaś	spaście

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spasłbym bym spasł	spasłabym bym spasła	spasłobym bym spasło	spaślibyśmy byśmy spaśli	spasłybyśmy byśmy spasły
2 os.	spasłbyś byś spasł	spasłabyś byś spasła	spasłobyś byś spasło	spaślibyście byście spaśli	spasłybyście
3 os.	spasłby by spasł	spasłaby by spasła	spasłoby by spasło	spaśliby by spaśli	spasłyby by spasły

bezosobnik: spasiono by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spasłszy

gerundium: spasienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spasienie	spasienia
D.	spasienia	spasień
C.	spasieniu	spasieniom
B.	spasienie	spasienia
N.	spasieniem	spasieniami
Ms.	spasieniu	spasieniach
W.	spasienie	spasienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spasiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spasiony	spasiony	spasiony	spasione	spasiona
D.	spasionego	spasionego	spasionego	spasionego	spasionej
C.	spasionemu	spasionemu	spasionemu	spasionemu	spasionej
B.	spasionego	spasionego	spasiony	spasione	spasioną
N.	spasionym	spasionym	spasionym	spasionym	spasioną
Ms.	spasionym	spasionym	spasionym	spasionym	spasionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spasieni	spasieni	spasione	spasione
D.	spasionych	spasionych	spasionych	spasionych
C.	spasionym	spasionym	spasionym	spasionym
B.	spasionych	spasionych	spasionych	spasione
N.	spasionymi	spasionymi	spasionymi	spasionymi
Ms.	spasionych	spasionych	spasionych	spasionych

Składnia

spaść

KOGO/CO

11. zużyć paszę

Definicja

zużyć paszę, pasąc nią zwierzęta

Pochodzenie

Zob. paść, pasę 'paść, wypasać, tuczyć'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wypaść

Połączenia

spaść kukurydzę, ziemniaki

Cytaty

Tej zimy w obwodzie myślenickim spaśliśmy 6 ton kukurydzy.

źródło: NKJP: (KAR): Dziki są coraz bliżej ludzi, Dziennik Polski, 2008-09-29

Poszedł do dziedzica, załamującym się głosem przedstawił swój dramat, wzmacniając grozę sytuacji wyrazistymi gestami i dostał odszkodowanie, jakby dzieci spasły wielki wór jabłek.

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

W roku, w którym ziemniak był drogi, on spasł je świniami.

źródło: Internet: .agrofoto.pl/forum/topic

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spasę	spasiemy
2 os.	spasiesz	spasiecie
3 os.	spasie	spasą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spasłem +(e)m spasł	spasłam +(e)m spasła	spasłom +(e)m spasło	spaśliśmy +(e)śmy spaśli	spasłyśmy +(e)śmy spasły
2 os.	spasłeś +(e)ś spasł	spasłaś +(e)ś spasła	spasłoś +(e)ś spasło	spaśliście +(e)ście spaśli	spasłyście +(e)ście spasły
3 os.		spasła	spasło	spaśli	spasły

bezosobnik: spasiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spaśmy
2 os.	spaś	spaście

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spasłbym bym spasł	spasłabym bym spasła	spasłobym bym spasło	spaślibyśmy byśmy spaśli	spasłybyśmy byśmy spasły
2 os.	spasłbyś byś spasł	spasłabyś byś spasła	spasłobyś byś spasło	spaślibyście byście spaśli	spasłybyście
3 os.	spasłby by spasł	spasłaby by spasła	spasłoby by spasło	spaśliby by spaśli	spasłyby by spasły

bezosobnik: spasiono by

bezokolicznik: spaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spasłszy

gerundium: spasienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spasienie	spasienia
D.	spasienia	spasień
C.	spasieniu	spasieniom
B.	spasienie	spasienia
N.	spasieniem	spasieniami
Ms.	spasieniu	spasieniach
W.	spasienie	spasienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spasiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spasiony	spasiony	spasiony	spasione	spasiona
D.	spasionego	spasionego	spasionego	spasionego	spasionej
C.	spasionemu	spasionemu	spasionemu	spasionemu	spasionej
B.	spasionego	spasionego	spasiony	spasione	spasioną
N.	spasionym	spasionym	spasionym	spasionym	spasioną
Ms.	spasionym	spasionym	spasionym	spasionym	spasionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spasieni	spasieni	spasione	spasione
D.	spasionych	spasionych	spasionych	spasionych
C.	spasionym	spasionym	spasionym	spasionym
B.	spasionych	spasionych	spasionych	spasione
N.	spasionymi	spasionymi	spasionymi	spasionymi
Ms.	spasionych	spasionych	spasionych	spasionych

odpowiednik aspektowy: spasać

Składnia

spaść

Frazeologizmy

łuski spadły z oczu komuś
bielmo spadło z oczu komuś
klapki spadły z oczu komuś
kamień spadł z serca komuś
ciężar spadł z piersi komuś
ciężar spadł z ramion komuś
ciężar spadł z serca komuś
coś nie spadło z nieba
coś spadło na czyjeś barki
coś spadło na kogoś jak/niczym grom z jasnego nieba
coś zeszło z afisza
coś spadło z afisza
coś/ktoś spadło/spadł z nieba komuś
kamień spadł z serca komuś
ciężar spadł z piersi komuś
ciężar spadł z ramion komuś
ciężar spadł z serca komuś
korona z głowy nie spadnie komuś
ktoś spadł na cztery łapy
ktoś spadł z krzesła
ktoś spadł z księżyca
ktoś z byka spadł
ktoś/coś spadł/spadło do roli kogoś/czegoś
ktoś/coś spadł/spadło na wadze
ktoś/coś spadł/spadło z piedestału
ktoś/coś zwalił się/zwaliło się na głowę komuś
łuski spadły z oczu komuś
bielmo spadło z oczu komuś
klapki spadły z oczu komuś
maska spadła
maska spadła z twarzy
włos komuś z głowy nie spadnie

Przysłowia

Jak / Jeśli spaść, to z wysokiego konia
Z dużej chmury mały deszcz
Z dużej chmury spadł mały deszcz
Z wielkiej chmury spadł mały deszcz

Data ostatniej modyfikacji: 10.05.2018