UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

obrzydzenie

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. brzydki, brzydzić się

Definicja

stan psychiczny wywołany czymś dla nas bardzo nieprzyjemnym pod względem fizycznym, emocjonalnym lub moralnym, objawiający się trudną do pokonania niechęcią do kontaktu z tym, czasem mdłościami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • widoczne, wielkie, wyraźne; lekkie obrzydzenie
  • obrzydzenie polityką, światem, życiem
  • obrzydzenie do demagogów, do donosicielstwa, do (samego) siebie, do świata
  • obrzydzenie i lęk, obrzydzenie i pogarda, obrzydzenie i strach
  • uczucie; dreszcz, grymas, odruch, wyraz obrzydzenia
  • pełen, pełny obrzydzenia
  • obrzydzenie ogarnęło kogoś
  • nabrać obrzydzenia
  • czuć, mieć, odczuwać, poczuć; budzić, wywołać/wywoływać, wzbudzić; przemóc, ukryć; okazywać obrzydzenie
  • napawać obrzydzeniem
  • krzywić się, wzdrygnąć się z obrzydzenia
  • mówić; myśleć, patrzeć, pomyśleć, skrzywić się, splunąć, wzdrygnąć się z obrzydzeniem

Cytaty

Nigdy nie interesowałem się ichtiologią, do żyjątek i glonów wegetujących w wodzie odczuwam coś w rodzaju lekkiego obrzydzenia.

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998

[...] nabrałem obrzydzenia do własnych kłamstw.

źródło: NKJP: W. Hagedorny: Szast-prast: Lu go w mordę, czyli promocja wysokiej kultury, Tygodnik Ciechanowski, 2006-11-08

Narasta obrzydzenie polityką i przekonanie, że każdy z nas ma niewielki na nią wpływ - lub żaden.

źródło: NKJP: Będziemy wiedzieć więcej, Dziennik Polski, 2006-11-10

Ksiądz zdjął płaszcz i starannie powiesił na wieszaku. Z obrzydzeniem przejechał ręką po brudnym stole. Odsunął pęk kluczy i wyjął spod nich kartkę.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005

Emerytowany kapitan [...] wskazał mu miejsce w fotelu. Szacki usiadł, starannie ukrywając obrzydzenie i starając się nie wpatrywać się w każde miejsce, gdzie widział przemykającego prusaka.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obrzydzenie
obrzydzenia
D. obrzydzenia
obrzydzeń
C. obrzydzeniu
obrzydzeniom
B. obrzydzenie
obrzydzenia
N. obrzydzeniem
obrzydzeniami
Ms. obrzydzeniu
obrzydzeniach
W. obrzydzenie
obrzydzenia

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + obrzydzenie +
do KOGO/CZEGO
bez ograniczeń + obrzydzenie +
KIM/CZYM

Frazeologizmy

do obrzydzenia
Data ostatniej modyfikacji: 09.01.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj