UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

redukcja

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. reduction

fr. réduction

niem. Reduktion

z łac. reductiō 'cofnięcie; odzyskanie'

1. dochodów

Definicja

zmniejszenie wymiaru lub zasięgu czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • duża, istotna, ogromna, olbrzymia, poważna, spora, zasadnicza, zdecydowana, znacząca, znaczna; drastyczna, gwałtowna, ostra, radykalna; szybka; całkowita, częściowa; dalsza, dodatkowa, kolejna, stopniowa; ewentualna redukcja
  • redukcja ilości czegoś, liczby czegoś; akcyzy, ceł, ceny, deficytu, długu, dochodów, kosztów, nakładów, płatności, podatku, składki, stawek celnych, stóp procentowych, środków, wierzytelności, wydatków, zadłużenia, zarobków; dostaw, kupna, produkcji, sprzedaży; etatów, miejsc pracy, stanowisk, stanu zatrudnienia, zatrudnienia; administracji, armii, sił zbrojnych; bezrobocia; czasu; strat, szkód; zleceń, zobowiązań; emisji czegoś, gazów cieplarnianych, hałasu, zakażeń, zanieczyszczeń; ryzyka, stresu
  • redukcja o połowę
  • redukcje w wydatkach
  • mechanizm, metoda, operacja, proces, system; efekt, skutki, wynik; konieczność, możliwość, propozycja; harmonogram, plan, program; etap; fala; poziom, skala, stopień, wielkość, zakres redukcji
  • zgoda na redukcję
  • decyzja, układ, umowa o redukcji
  • redukcja nastąpiła, trwa; grozi
  • dokonać; spodziewać się; domagać się redukcji
  • ulec redukcji
  • ogłosić, planować, proponować, zakładać, zapowiedzieć; przeprowadzić; spowodować, wymusić redukcję
  • doprowadzić, przyczynić się do redukcji
  • zgodzić się na redukcję; zabiegać o redukcję

Cytaty

Mrocza przystąpiła do „Polskiego Projektu 400 Miast”. Program ten ma na celu redukcję ryzyka zawałów serca i udarów mózgu.

źródło: NKJP: (ST): Zapobieganie zawałom i udarom, Nakielski Czas, 2005-02-23

Brak pieniędzy sprawia, że wojsko nie tylko od lat nie kupuje nowego uzbrojenia, lecz także nie jest w stanie utrzymywać w stanie sprawności znacznej części sprzętu. Zapowiedziano m.in. redukcję liczby czołgów i samolotów.

źródło: NKJP: Czołgi na sprzedaż, Dziennik Polski, 1998-12-31

Wprawdzie polityka finansowa państwa doprowadziła do radykalnego zmniejszenia bezpośrednich dotacji dla przedsiębiorstw z budżetu państwa, ale nie jest to równoznaczne z redukcją wydatków publicznych związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstw państwowych.

źródło: NKJP: Stanisław Owsiak: Finanse publiczne, 1998

Po niedawnych redukcjach budżetowych zlikwidowano stypendia kadrowe i gram za darmo.

źródło: NKJP: Adam Romański: Marek Sobczyński: Gram w TKKF Legia, Gazeta Wyborcza, 1992-11-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. redukcja
redukcje
D. redukcji
redukcji
neut
redukcyj
char
C. redukcji
redukcjom
B. redukcję
redukcje
N. redukcją
redukcjami
Ms. redukcji
redukcjach
W. redukcjo
redukcje

Składnia

bez ograniczeń + redukcja +
CZEGO

2. pracownika

Definicja

pozbawienie kogoś pracy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Połączenia

  • znacząca, znaczna; dalsza redukcja; masowe redukcje; redukcje kadrowe
  • redukcja pracowników; kadry, personelu, załogi
  • redukcje w zakładach pracy
  • redukcja dotknie kogoś/czegoś; redukcje obejmą ileś osób
  • obawiać się redukcji
  • liczyć się z redukcją

Cytaty

Na początku lat dziewięćdziesiątych w USA i Kanadzie wielkie koncerny dokonały masowych redukcji. Obawiano się masowego bezrobocia, grożono nawet drugim wielkim kryzysem.

źródło: NKJP: Jerzy Sławomir Mac: Tajemnica Amwaya, 1998

Już wkrótce okazało się, że skutkiem prywatyzacji są masowe redukcje pracowników, wzrost cen usług i rekordowe podwyżki płac dla menedżerów [...].

źródło: NKJP: Andrzej Łodyński: Wahadło w prawo, wahadło w lewo, Gazeta Wyborcza, 1997-04-26

Gdyby jednak planowane kwoty na działalność muzeum pozostały bez zmian, redukcje kadrowe stałyby się prawdopodobne [...].

źródło: NKJP: Cios w kulturę, Dziennik Polski, 2003-10-02

W 1921 r. – podobnie jak w innych placówkach dyplomatycznych – nastąpiła redukcja personelu pomocniczego wojskowego, a prace attaché były wykonywane przez personel kancelaryjny poselstwa z wyjątkiem spraw zastrzeżonych wyłącznie dla wojskowych.

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. redukcja
redukcje
D. redukcji
redukcji
neut
redukcyj
char
C. redukcji
redukcjom
B. redukcję
redukcje
N. redukcją
redukcjami
Ms. redukcji
redukcjach
W. redukcjo
redukcje

Składnia

bez ograniczeń + redukcja +
KOGO

3. człowieka

Definicja

obniżenie wartości, poprzez sprowadzenie do czegoś prostszego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Cytaty

Największą niechęć budzi zwłaszcza redukcja człowieka do roli konsumenta w supermarkecie.

źródło: NKJP: Marek Konopko: Nowa Prawica, nowa kultura, nowe pogaństwo, Fronda nr 8, 1998

„Odsłanianie wszystkiego”, jeżeli chodzi o sytuację metafizyczną człowieka, powtarza wzór i jest ściśle złączone z tą stopniową redukcją ludzkiej natury.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Ulro, 1994

Przesłanie „Matriksa” w najprostszej i najdosłowniejszej interpretacji nie zmieniło się. Jest to przestroga przed społeczeństwem technologicznym, w którym człowiekowi grozi redukcja do pozycji pionka.

źródło: NKJP: Janusz Wróblewski: Słaba trójka, Polityka, 2003-11-15

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. redukcja
redukcje
D. redukcji
redukcji
neut
redukcyj
char
C. redukcji
redukcjom
B. redukcję
redukcje
N. redukcją
redukcjami
Ms. redukcji
redukcjach
W. redukcjo
redukcje

Inne uwagi

Zwykle lp

4. w chemii

Definicja

chem. 
reakcja chemiczna, w której przez jon, atom lub grupa atomów pobierają elektrony, w wyniku czego maleje stopień utlenienia substancji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Połączenia

  • utlenianie i redukcja
  • reakcja redukcji

Cytaty

W stanie fizjologicznym istnieje w komórkach stan równowagi między reakcjami utleniania i redukcji [...].

źródło: NKJP: Jacek Grzybowski: Biologia rany oparzeniowej, 2001

Dział analizy objętościowej oparty na ilościowym utlenianiu lub redukcji oznaczanej substancji nosi nazwę redoksymetrii.

źródło: NKJP: Mirosława Deka, Maria Turowska: Laboratorium analizy ilościowej, 2004

Niektóre z transferaz glutationowych (zwłaszcza należące do jednej z klas - klasy alfa) zdolne są również do katalizowania reakcji redukcji wodoronadtlenków.

źródło: NKJP: Grzegorz Bartosz: Druga twarz tlenu, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. redukcja
redukcje
D. redukcji
redukcji
neut
redukcyj
char
C. redukcji
redukcjom
B. redukcję
redukcje
N. redukcją
redukcjami
Ms. redukcji
redukcjach
W. redukcjo
redukcje
Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json