UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kultowy

Chronologizacja

1881, Friedrich Albert Lange, Historya filozofii materyalistycznej i jej znaczenie w teraźniejszości, t. 2, tłum. Feliks Jezierski, polona.pl

Pochodzenie

Od: kult

1. związany z kultem - czcią religijną

Definicja

związany z kultem - czcią religijną

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a charakter

Definicja

właściwy dla kultu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • charakter kultowy; znaczenie kultowe; cele, elementy, funkcje kultowe
  • kultowy i charytatywny, kultowy i rytualny; liturgiczny i kultowy, religijny i kultowy

Cytaty

Prócz znaczenia kultowego, krzyże przydrożne pełniły jednak również funkcje użytkowe. - Sakralizowały przestrzeń, ale także znaczyły przebieg starych szlaków handlowych, granice posiadłości, skrzyżowania dróg.

źródło: NKJP: Krzyże Krakowa, Dziennik Polski - Magazyn, 1998-04-10

[...] rozwinęły się warsztaty staroobrzędowców z ich doprowadzoną do perfekcji sztuką odlewniczą, której najdoskonalszą formą są odlewy o charakterze kultowym; krzyże, plakiety i małe ikony podróżne.

źródło: NKJP: Dziennik Polski - Magazyn, 2000-02-11

Dzieła sztuki, które spełniają funkcje kultowe, o ile to możliwe, powinny być jednak w kościele.

źródło: NKJP: Szymon Hołownia: Kontrowersje wokół zabytków kościelnych przechowywanych w muzeach, Gazeta Wyborcza - Kultura, 1998-07-03

Koran zawiera przepisy dogmatyczne, kultowe i rytualne, a także przepisy prawa cywilnego i karnego oraz nakazy moralne.

źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu : szkice z krytyki biblijnej, 1981

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
D. kultowego
kultowego
kultowego
kultowego
kultowej
C. kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowej
B. kultowego
kultowego
kultowy
kultowe
kultową
N. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultową
Ms. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultowej
W. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe
D. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
C. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
B. kultowych
kultowych
kultowych
kultowe
N. kultowymi
kultowymi
kultowymi
kultowymi
Ms. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
W. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe

1.b ruch

Definicja

skupiający wyznawców jakiegoś kultu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • ruch kultowy; gmina, grupa, instytucja kultowa

Cytaty

[...] rząd wychodzi naprzeciw postanowieniom rezolucji Parlamentu Europejskiego z 28 lutego br. w sprawie ruchów kultowych w Europie, która wzywa rządy do większej ostrożności w przyznawaniu przywilejów i nadawaniu statusu kościoła nowym ugrupowaniom.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.12.1996

Celem Ksiąg Kronik było raczej wykazanie w świetle danych historycznych prawowitości i legalności prawnej judaizmu, powygnaniowej gminy kultowej, skupionej wokół świątyni jerozolimskiej.

źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu : szkice z krytyki biblijnej, 1981

Co roku 15 tys. młodych ludzi znika bez śladu. Część z nich trafia do różnego rodzaju sekt, destruktywnych grup kultowych, które naruszają podstawowe prawo człowieka do wolnego wyboru, odrywając ludzi, którzy zaufali sekcie, od rodziny i przyjaciół.

źródło: NKJP: Anioły i sekta, Dziennik Polski - Kraj, 1999-03-06

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
D. kultowego
kultowego
kultowego
kultowego
kultowej
C. kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowej
B. kultowego
kultowego
kultowy
kultowe
kultową
N. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultową
Ms. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultowej
W. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe
D. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
C. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
B. kultowych
kultowych
kultowych
kultowe
N. kultowymi
kultowymi
kultowymi
kultowymi
Ms. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
W. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe

2. związany z kultem - ogółem obrzędów

Definicja

związany z kultem - ogółem obrzędów

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

2.a działalność

Definicja

będący kultem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • działalność kultowa; czynności, obrzędy, praktyki, uroczystości kultowe
  • religijny i kultowy

Cytaty

Istotnym czynnikiem, który doprowadził do zebrania ksiąg Starego Testamentu jako pism świętych było odczytywanie zapisanych słów podczas wykonywania czynności kultowych i odbywania zgromadzeń kultowych [...].

źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu : szkice z krytyki biblijnej, 1981

Nazwa doping pochodzi od słowa „dop” z języka południowoafrykańskiego plemienia Kafrów, gdzie oznaczało mocny napój alkoholowy, stosowany jako środek stymulujący podczas obrzędów kultowych.

źródło: NKJP: Szprycą w szprychy, Dziennik Polski - Pejzaż, 2004-01-17

Osady obronne były miejscem tajemnych praktyk kultowych, które odbywały się w wydzielonych miejscach.

źródło: NKJP: Niepowtarzalna ekspozycja, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2003-01-23

[...] relacja Herborda wskazuje na związek między wiecem a uroczystością kultową, połączoną ze spożywaniem na wspólnej obrzędowej uczcie (żertwie) zwierząt złożonych na ofiarę bogom.

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

[...] działalność inna niż religijna i kultowa prowadzona przez instytucje kościelne zostaje podporządkowana prawom państwowym odnoszącym się do danej dziedziny działalności.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
D. kultowego
kultowego
kultowego
kultowego
kultowej
C. kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowej
B. kultowego
kultowego
kultowy
kultowe
kultową
N. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultową
Ms. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultowej
W. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe
D. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
C. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
B. kultowych
kultowych
kultowych
kultowe
N. kultowymi
kultowymi
kultowymi
kultowymi
Ms. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
W. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe

2.b miejsce

Definicja

będący miejscem kultu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • obiekt, ośrodek, wał kultowy; budowla kultowa

Cytaty

Starałem się w tej kaplicy stworzyć odpowiedni klimat duchowy. Ma on nawiązywać do kultowego miejsca, jakim jest Ostra Brama w Wilnie, a jednocześnie ma być osadzony w chrześcijańskich tradycjach Krakowa.

źródło: NKJP: Ryszard Dzieszyński:Ten monument upiększy Kraków, Dziennik Polski -Dom, 2001-05-09

Wystarczy spojrzeć na jakąkolwiek mapę, by się przekonać, że wśród różnych znaków topograficznych, naturalnych i sztucznych, świątynie - podobnie jak kaplice, kapliczki i drobne budowle kultowe - są ważnym znakiem kartograficznej legendy.

źródło: NKJP: Henryk Waniek: Opis podróży mistycznej z Oświęcimia do Zgorzelca 1257-1957, 1996

Klasztor jest obiektem kultowym ogromnej klasy i ma ogromny wpływ na gości, także religijny.

źródło: NKJP: (AGB): W kolejce do UNESCO, Dziennik Polski - Kraków, 1998-11-07

Łysa Góra stanowiła słynne miejsce kultu pogańskiego. Jej bezleśną szczytową partię opasywał kamienny wał kultowy o długości około 1500 metrów.

źródło: NKJP: Andrzej Nowak: Gołoborze w stali i betonie!, Echo Dnia, 2005

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
D. kultowego
kultowego
kultowego
kultowego
kultowej
C. kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowej
B. kultowego
kultowego
kultowy
kultowe
kultową
N. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultową
Ms. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultowej
W. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe
D. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
C. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
B. kultowych
kultowych
kultowych
kultowe
N. kultowymi
kultowymi
kultowymi
kultowymi
Ms. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
W. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe

2.c rzeźba

Definicja

służący kultowi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • przedmiot kultowy; ofiary, rzeźby kultowe
  • liturgiczny i kultowy

Cytaty

Za kościołem w prawo od ul. Św. Jakuba droga kołowa na szczyt Ślęży. Przy niej, już za miastem, po lewej kultowa rzeźba prasłowiańska zw. mnichem (1300-400p. n. e.), przeniesiona tu z pobliskiej wsi Garncarsko.

źródło: NKJP: Krystyna Malik, Raciborska Maria (red.): Przewodnik po Polsce, 1996

We Frauenbergu świątynia znajdowała się na samym wierzchołku wzgórza. Miała wymiary 20 na 11 metrów. Wewnątrz, prawdopodobnie w absydzie, znajdował się kultowy posąg Izydy - Norei.

źródło: NKJP: Śladami Izydy, Dziennik Polski -- Podróże, 2002-09-14

Kapłani w Heliopolis i w Tebach nosili podczas procesji małe szkatułki zawierające jakiś przedmiot kultowy.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
D. kultowego
kultowego
kultowego
kultowego
kultowej
C. kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowej
B. kultowego
kultowego
kultowy
kultowe
kultową
N. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultową
Ms. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultowej
W. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe
D. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
C. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
B. kultowych
kultowych
kultowych
kultowe
N. kultowymi
kultowymi
kultowymi
kultowymi
Ms. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
W. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe

3. związany z kultem - wielkim szacunkiem

Definicja

związany z kultem - wielkim szacunkiem

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

3.a film

Definicja

odzwierciedlający wartości i postawy jakiejś grupy, społeczności, pokolenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • kultowy film, serial; samochód; kultowa książka, powieść; komedia; postać; obraz kultowy; auto; dzieło; kino kultowe
  • najbardziej kultowy

Cytaty

Jeszcze dzisiaj możemy obejrzeć kultową komedię Juliusza Machulskiego pt. „Seksmisja”, z niezapomnianymi rolami Jerzego Stuhra i Olgierda Łukaszewicza.

źródło: NKJP: Kino Letnie, Dziennik Polski -- Kultura, 2000-06-24

Lesio Kubajek, bohater kultowej powieści Joanny Chmielewskiej „Lesio” postanowił popełnić zbrodnię doskonałą.

źródło: NKJP: Klaudia Tajs, Agnieszka Witczak: Czym nasza chata bogata, tym… struje, Echo Dnia , 2006-07-07

Czesi zdążyli przełożyć i wydać „On the Road” Kerouaca. Nie wiedziałem, że była to kultowa książka niezależnych artystów praskich; kultowa książka Bohumila Hrabala.

źródło: NKJP: Piotr Bratkowski: Dwa kulty w jednym, Gazeta Wyborcza , 1997-04-08

Pasażer na kieleckim dworcu PKS często czuje się jak statysta kultowych filmów Stanisława Barei.

źródło: NKJP: Robert Felczak: Autobus zaginiony w akcji, Echo Dnia, 2007-02-26

Peugeota 205 otaczała aura samochodu kultowego. Przedmiotu nie tylko i nie tyle codziennego użytku, ile obiektu fascynacji, adoracji, uwielbienia.

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Technologia kultu, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1998-07-10

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
D. kultowego
kultowego
kultowego
kultowego
kultowej
C. kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowej
B. kultowego
kultowego
kultowy
kultowe
kultową
N. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultową
Ms. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultowej
W. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe
D. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
C. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
B. kultowych
kultowych
kultowych
kultowe
N. kultowymi
kultowymi
kultowymi
kultowymi
Ms. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
W. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe

3.b pisarz

Definicja

będący obiektem kultu w jakiejś grupie społecznej lub w jakimś pokoleniu dzięki temu, że odzwierciedla ich postawy i wartości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • kultowy poeta, reżyser, zespół; artysta, pisarz kultowy; kultowa kapela
  • najbardziej kultowy

Cytaty

Warto przypomnieć, że pod koniec ubiegłego roku sądecka publiczność mogła obejrzeć przedstawienie słowno-muzyczne na podstawie tekstów kultowego poety Edwarda Stachury.

źródło: NKJP: Owacje na stojąco, Dziennik Polski - Nowy Sącz, 2002-01-28

W listopadzie „Graffiti” planuje zorganizowanie w swym nowym kinie przeglądu dotychczasowych dokonań kultowego reżysera amerykańskiego kina niezależnego - Jima Jarmuscha.

źródło: NKJP: „Graffiti” w „Atlanticu”, Dziennik Polski -- Kraków, 2002-10-17

Lady Pank to jeden z kultowych zespołów polskiej sceny rockowej.

źródło: NKJP: /ALI/: Busko > Koncert Lady Pank w piątek, Echo Dnia, 2007-06-18

Magritte malował subtelne, inteligentne, ironiczne obrazy, które trzeba wyżej cenić od kiczowatych machin Salvadora Dali, wciąż niestety i niezasłużenie w powszechnej świadomości pozostającego kultową postacią surrealizmu.

źródło: NKJP: Dorota Jarecka: Belgijska sztuka XX wieku w warszawskiej Zachęcie, Gazeta Wyborcza , 1997-09-03

Wiem wszelako, że dla młodych ludzi w Polsce właśnie Wharton jest pisarzem kultowym. Dlaczego? Pewnie mówi im o nich samych coś ważnego, czego nie mówi nikt inny [...].

źródło: NKJP: Piotr Bratkowski: Czy ktoś jeszcze pamięta argentyńskiego pisarza, Ernesto Gudinho Kieffera?, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1995-05-19

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
D. kultowego
kultowego
kultowego
kultowego
kultowej
C. kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowemu
kultowej
B. kultowego
kultowego
kultowy
kultowe
kultową
N. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultową
Ms. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
kultowej
W. kultowy
kultowy
kultowy
kultowe
kultowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe
D. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
C. kultowym
kultowym
kultowym
kultowym
B. kultowych
kultowych
kultowych
kultowe
N. kultowymi
kultowymi
kultowymi
kultowymi
Ms. kultowych
kultowych
kultowych
kultowych
W. kultowi
kultowi
kultowe
kultowe
Data ostatniej modyfikacji: 07.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj