Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. rosnąć
1. paznokieć
Definicja
Warianty
- rzadziej wrosły
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
Połączenia
- wrośnięty paznokieć, pazur; wrośnięta obrączka
- wrośnięty w ciało, w skórę; w chodnik, w grunt, w mury, w ściany
- wrośnięty głęboko, mocno
Cytaty
|
Owoc zmalał o połowę, ale nie było innego sposobu pozbycia się kolców wrośniętych głęboko w miąższ. źródło: KWSJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972 |
|
|
Wichura rzuciła mnie w sam środek szeroko rozrosłego krzaka, wrośniętego swymi korzeniami w kraj urwiska wysokiego brzegu. źródło: KWSJP: Kamil Giżycki: Listy z Archipelagu Salomona, 1969 |
|
|
Weterynarze przeprowadzili operację i usunęli z szyi psa wrośniętą w ciało kolczatkę. źródło: NKJP: Wrośnięta kolczatka, Dziennik Polski, 1998-07-07 |
|
|
Malutka ranka, spowodowana usunięciem wrośniętego paznokcia […], nie goi się. źródło: NKJP: Joanna Podolska: Korespondencja, Gazeta Wyborcza, 1998-11-27 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wrośnięty |
wrośnięty |
wrośnięty |
wrośnięte |
wrośnięta |
| D. | wrośniętego |
wrośniętego |
wrośniętego |
wrośniętego |
wrośniętej |
| C. | wrośniętemu |
wrośniętemu |
wrośniętemu |
wrośniętemu |
wrośniętej |
| B. | wrośniętego |
wrośniętego |
wrośnięty |
wrośnięte |
wrośniętą |
| N. | wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętą |
| Ms. | wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wrośnięci |
wrośnięci |
wrośnięte |
wrośnięte |
| D. | wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
| C. | wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
| B. | wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
wrośnięte |
| N. | wrośniętymi |
wrośniętymi |
wrośniętymi |
wrośniętymi |
| Ms. | wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
Składnia
|
+ | wrośnięty | + |
w CO
|
| szyk: neutralny | ||||
2. w ziemię
Definicja
Warianty
- rzadziej wrosły
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Połączenia
- wrośnięty element; wrośnięta kolczatka, obrączka
- wrośnięty w ciało, w korę, w podłoże, w ziemię
Cytaty
|
W jedno oko miał chyba wbudowane szkło powiększające o brzegach wrośniętych w skórę. źródło: NKJP: Prawo odwetu, Esensja, nr 06, 2006 |
|
|
Po dawnym chlewie nie było śladu poza kamiennym poidłem w głębi, zdawałoby się, wrośniętym w podłoże. źródło: NKJP: Marcin Wroński: Officium Secretum: pies pański, 2010 |
|
|
Na końcu alejki letniskowy domek, z dachem obitym papą, obok ogrodzenia rośnie rupieć udający limuzynę, z kołami bez powietrza wrośniętymi w ziemię. źródło: NKJP: Marek Kochan: Plac zabaw, 2007 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wrośnięty |
wrośnięty |
wrośnięty |
wrośnięte |
wrośnięta |
| D. | wrośniętego |
wrośniętego |
wrośniętego |
wrośniętego |
wrośniętej |
| C. | wrośniętemu |
wrośniętemu |
wrośniętemu |
wrośniętemu |
wrośniętej |
| B. | wrośniętego |
wrośniętego |
wrośnięty |
wrośnięte |
wrośniętą |
| N. | wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętą |
| Ms. | wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wrośnięci |
wrośnięci |
wrośnięte |
wrośnięte |
| D. | wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
| C. | wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
| B. | wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
wrośnięte |
| N. | wrośniętymi |
wrośniętymi |
wrośniętymi |
wrośniętymi |
| Ms. | wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
Składnia
|
+ | wrośnięty | + |
w CO
|
| szyk: tylko prepozycja | ||||
3. w środowisko
Definicja
Warianty
- rzadziej wrosły
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- wrośnięty w atmosferę czegoś, w historię, w krajobraz, w kulturę, w okolicę, w pejzaż, w rodzinę, w środowisko, w czyjąś świadomość, w tradycję
- głęboko, mocno, silnie wrośnięty
Cytaty
|
Wiara jest ceremonialna, liturgiczna, wrośnięta w obyczaj, nie tyle żarliwa i gorąca, co trwała, niezniszczalna. źródło: KWSJP: Zbigniew Bieńkowski: Przyszłość… przeszłości, 1996 |
|
|
Chłop nie wie, że nazywając czarnego konia karym, używa tureckiego określenia, od setek lat wrośniętego w polszczyznę. źródło: NKJP: Kruszec zwany polskością, Dziennik Polski, 2003-05-10 |
|
|
Pewne detale tutejszego dworu, dobrze wrośnięte w tradycje małopolskiego budownictwa od XV w. i popularne jeszcze w XVI w., mogą wskazywać na warsztat miejscowy. źródło: NKJP: Szymbarski kasztel, Dziennik Polski, 2002-08-10 |
|
|
W marcu 1950 r. [...] Bau wraz z rodziną opuścił Polskę. Był poetą piszącym po polsku i malarzem wrośniętym w Kraków, był jednak Żydem i jego los był żydowski. źródło: NKJP: Józefa Baua znaki obecności, Dziennik Polski, 2002-06-22 |
|
|
Wszędzie ta sama brutalność wrośnięta w ludzi bardziej niż brud. źródło: KWSJP: Manuela Gretkowska, Piotr Pietucha: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wrośnięty |
wrośnięty |
wrośnięty |
wrośnięte |
wrośnięta |
| D. | wrośniętego |
wrośniętego |
wrośniętego |
wrośniętego |
wrośniętej |
| C. | wrośniętemu |
wrośniętemu |
wrośniętemu |
wrośniętemu |
wrośniętej |
| B. | wrośniętego |
wrośniętego |
wrośnięty |
wrośnięte |
wrośniętą |
| N. | wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętą |
| Ms. | wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wrośnięci |
wrośnięci |
wrośnięte |
wrośnięte |
| D. | wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
| C. | wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
wrośniętym |
| B. | wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
wrośnięte |
| N. | wrośniętymi |
wrośniętymi |
wrośniętymi |
wrośniętymi |
| Ms. | wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
wrośniętych |
Składnia
|
+ | wrośnięty | + |
w CO
|
| szyk: neutralny | ||||