UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

doczekać

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. doczekam
doczekamy
2 os. doczekasz
doczekacie
3 os. doczeka
doczekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. doczekałem
+(e)m doczekał
doczekałam
+(e)m doczekała
doczekałom
+(e)m doczekało
doczekaliśmy
+(e)śmy doczekali
doczekałyśmy
+(e)śmy doczekały
2 os. doczekałeś
+(e)ś doczekał
doczekałaś
+(e)ś doczekała
doczekałoś
+(e)ś doczekało
doczekaliście
+(e)ście doczekali
doczekałyście
+(e)ście doczekały
3 os. doczekał
doczekała
doczekało
doczekali
doczekały

bezosobnik: doczekano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. doczekajmy
2 os. doczekaj
doczekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. doczekałbym
bym doczekał
doczekałabym
bym doczekała
doczekałobym
bym doczekało
doczekalibyśmy
byśmy doczekali
doczekałybyśmy
byśmy doczekały
2 os. doczekałbyś
byś doczekał
doczekałabyś
byś doczekała
doczekałobyś
byś doczekało
doczekalibyście
byście doczekali
doczekałybyście
byście doczekały
3 os. doczekałby
by doczekał
doczekałaby
by doczekała
doczekałoby
by doczekało
doczekaliby
by doczekali
doczekałyby
by doczekały

bezosobnik: doczekano by

bezokolicznik: doczekać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: doczekawszy

gerundium: doczekanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. doczekanie
doczekania
D. doczekania
doczekań
C. doczekaniu
doczekaniom
B. doczekanie
doczekania
N. doczekaniem
doczekaniami
Ms. doczekaniu
doczekaniach
W. doczekanie
doczekania

imiesłów przymiotnikowy bierny: doczekany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. doczekany
doczekany
doczekany
doczekane
doczekana
D. doczekanego
doczekanego
doczekanego
doczekanego
doczekanej
C. doczekanemu
doczekanemu
doczekanemu
doczekanemu
doczekanej
B. doczekanego
doczekanego
doczekany
doczekane
doczekaną
N. doczekanym
doczekanym
doczekanym
doczekanym
doczekaną
Ms. doczekanym
doczekanym
doczekanym
doczekanym
doczekanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. doczekani
doczekani
doczekane
doczekane
D. doczekanych
doczekanych
doczekanych
doczekanych
C. doczekanym
doczekanym
doczekanym
doczekanym
B. doczekanych
doczekanych
doczekanych
doczekane
N. doczekanymi
doczekanymi
doczekanymi
doczekanymi
Ms. doczekanych
doczekanych
doczekanych
doczekanych

odpowiednik aspektowy: doczekiwać

Pochodzenie

Zob. czekać

1. do jakiegoś momentu

Definicja

czekając, dotrwać do określonego momentu, kiedy stanie się coś spodziewanego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  doczekać się
hiperonimy:  dotrwać

Połączenia

  • doczekać końca czegoś; jutra, świtu, zmroku
  • doczekać do końca czegoś, do rana
  • cierpliwie doczekać

Cytaty

To jest bardzo ważna sprawa, dlatego proszę, ażeby członkowie tych komisji nie wychodzili z sali, tylko cierpliwie doczekali do końca obrad [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 18.02.1994

Zamroczony niedoszły mistrz świata wagi ciężkiej miał nawet problemy z wypluciem ochraniacza na szczękę, co miało mu pozwolić na kilka sekund wytchnienia i szansę doczekania do końcowego gongu.

źródło: NKJP: Rafał Musioł: Wrócił z otchłani, Dziennik Zachodni, 2007-10-08

Najwyraźniej nieprzyjaciel sprowadził posiłki. Położyło to kres planowi generała, który zamierzał doczekać zmroku i nocą próbować się przebić do pobliskiego lasu ułazowskiego.

źródło: NKJP:Tomasz Zbigniew Zapert: Generałowie września, 2005

Po chwili kłótnia ucichła, a ja szczęśliwie doczekałam momentu, kiedy mogłam prawie bezpiecznie opuścić pociąg i udać się w dalszą wędrówkę.

źródło: NKJP: Anna Bolecka, Concerto d'amore, 2004

Składnia

bez ograniczeń + doczekać +
do CZEGO
bez ograniczeń + doczekać +
CZEGO

2. starości

Definicja

żyjąc, dotrwać do określonego momentu związanego z osiągnięciem czegoś istotnego lub z jakimś ważnym wydarzeniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  doczekać się, dożyć
hiperonimy:  dotrwać

Połączenia

  • doczekać chwili, kiedy...; czasów, gdy, jakiegoś dnia; emerytury, starości; sprawiedliwości, wyzwolenia, zmian
  • cierpliwie; bezpiecznie, spokojnie doczekać

Cytaty

Mam 76 lat i chcę spokojnie doczekać starości.

źródło: NKJP: Agnieszka Białek: To jest dramat Anieli Kawy, Echo Dnia, 2006-08-08

Część członków konspiracyjnej grupy zginęła, część przeszła gehennę, lecz doczekała wolności.

źródło: NKJP: Sądeczanie uratowali Karskiego, Dziennik Polski, 2000-07-19

Nie doczekał druku swego pierwszego tomiku wierszy i nawet po śmierci jego ateizm stworzył problemy na cmentarzu...

źródło: NKJP: (C): Na małym ekranie, Dziennik Polski, 1999-03-17

Wiarę w to, że doczeka sprawiedliwości w Polsce stracił już dawno. Wierzy, że sprawiedliwość przyjdzie do niego z Europy.

źródło: NKJP: Dziedzic stłamszony, Dziennik Polski, 2002-07-19

Autorzy apelu zauważali również, że wielu chorych oczekujących na transplantację umiera, nie doczekawszy zabiegu - przyczyną jest niedostateczna liczba osiągalnych narządów.

źródło: NKJP: Nerka na sprzedaż, Dziennik Polski, 2003-04-12

Składnia

bez ograniczeń + doczekać +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 09.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json