UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spłaszczać

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. płaski

1. kulę

Definicja

nadawać czemuś płaski kształt

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  płaszczyć
antonimy:  wybrzuszać

Połączenia

  • spłaszczać nos, piersi

Cytaty

W starożytności kobiety spłaszczały sobie piersi, owijając klatki piersiowe pasami tkanin.

źródło: KWSJP: Kinga Rymut-Sobala: Czas na biustonosz, Nowiny, 2006

W tej chwili przechylona przez barierę Renée opiera głowę na ramionach, spłaszczając kawałek nosa, i beznadziejnie patrzy w schody.

źródło: KWSJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

A następnie każde takie „ostrze” jest wkładane pod ogromny młot mechaniczny, który wielokrotnie uderzając spłaszcza je i nadaje właściwy kształt.

źródło: KWSJP: s. w.: Wielka kłótnia, ABC Techniki,1980, nr 2

Krople deszczu o średnicy powyżej 1 mm są podczas opadania spłaszczane, ich kształt odbiega od sferycznego tym bardziej, im większą mają średnicę.

źródło: KWSJP: Urszula Soczyński (red.): Hydrologia dynamiczna, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spłaszczam
spłaszczamy
2 os. spłaszczasz
spłaszczacie
3 os. spłaszcza
spłaszczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spłaszczałem
+(e)m spłaszczał
spłaszczałam
+(e)m spłaszczała
spłaszczałom
+(e)m spłaszczało
spłaszczaliśmy
+(e)śmy spłaszczali
spłaszczałyśmy
+(e)śmy spłaszczały
2 os. spłaszczałeś
+(e)ś spłaszczał
spłaszczałaś
+(e)ś spłaszczała
spłaszczałoś
+(e)ś spłaszczało
spłaszczaliście
+(e)ście spłaszczali
spłaszczałyście
+(e)ście spłaszczały
3 os. spłaszczał
spłaszczała
spłaszczało
spłaszczali
spłaszczały

bezosobnik: spłaszczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę spłaszczał
będę spłaszczać
będę spłaszczała
będę spłaszczać
będę spłaszczało
będę spłaszczać
będziemy spłaszczali
będziemy spłaszczać
będziemy spłaszczały
będziemy spłaszczać
2 os. będziesz spłaszczał
będziesz spłaszczać
będziesz spłaszczała
będziesz spłaszczać
będziesz spłaszczało
będziesz spłaszczać
będziecie spłaszczali
będziecie spłaszczać
będziecie spłaszczały
będziecie spłaszczać
3 os. będzie spłaszczał
będzie spłaszczać
będzie spłaszczała
będzie spłaszczać
będzie spłaszczało
będzie spłaszczać
będą spłaszczali
będą spłaszczać
będą spłaszczały
będą spłaszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spłaszczajmy
2 os. spłaszczaj
spłaszczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spłaszczałbym
bym spłaszczał
spłaszczałabym
bym spłaszczała
spłaszczałobym
bym spłaszczało
spłaszczalibyśmy
byśmy spłaszczali
spłaszczałybyśmy
byśmy spłaszczały
2 os. spłaszczałbyś
byś spłaszczał
spłaszczałabyś
byś spłaszczała
spłaszczałobyś
byś spłaszczało
spłaszczalibyście
byście spłaszczali
spłaszczałybyście
byście spłaszczały
3 os. spłaszczałby
by spłaszczał
spłaszczałaby
by spłaszczała
spłaszczałoby
by spłaszczało
spłaszczaliby
by spłaszczali
spłaszczałyby
by spłaszczały

bezosobnik: spłaszczano by

bezokolicznik: spłaszczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spłaszczając

gerundium: spłaszczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spłaszczanie
spłaszczania
D. spłaszczania
spłaszczań
C. spłaszczaniu
spłaszczaniom
B. spłaszczanie
spłaszczania
N. spłaszczaniem
spłaszczaniami
Ms. spłaszczaniu
spłaszczaniach
W. spłaszczanie
spłaszczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spłaszczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spłaszczający
spłaszczający
spłaszczający
spłaszczające
spłaszczająca
D. spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczającej
C. spłaszczającemu
spłaszczającemu
spłaszczającemu
spłaszczającemu
spłaszczającej
B. spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczający
spłaszczające
spłaszczającą
N. spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającą
Ms. spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spłaszczający
spłaszczający
spłaszczające
spłaszczające
D. spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
C. spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
B. spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
spłaszczające
N. spłaszczającymi
spłaszczającymi
spłaszczającymi
spłaszczającymi
Ms. spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spłaszczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spłaszczany
spłaszczany
spłaszczany
spłaszczane
spłaszczana
D. spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczanej
C. spłaszczanemu
spłaszczanemu
spłaszczanemu
spłaszczanemu
spłaszczanej
B. spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczany
spłaszczane
spłaszczaną
N. spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczaną
Ms. spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spłaszczani
spłaszczani
spłaszczane
spłaszczane
D. spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
C. spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
B. spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczane
N. spłaszczanymi
spłaszczanymi
spłaszczanymi
spłaszczanymi
Ms. spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych

odpowiednik aspektowy: spłaszczyć

Składnia

bez ograniczeń + spłaszczać +
CO

2. problem

Definicja

przedstawiać coś w sposób zbyt uproszczony

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spłycać
antonimy:  pogłębiać

Połączenia

  • spłaszczać czyjąś myśl, problem, wnioski

Cytaty

Kompozytorzy muzyki filmowej czerpią z naszych dokonań, bo nie mają innego wyjścia, ale spłaszczają to, banalizują, rozmydlają.

źródło: KWSJP: Agnieszka Przybysz, Jacek Hawryluk, Krzysztof Penderecki: Wywiad, Machina, 1998, nr 12

- Chwaliłem tych, którzy o nich piszą. - Bo lubią pisać, bo zarabiają na tym, bo zyskują rozgłos dzięki pisaniu o ludziach głośnych. Tak - pomyślał Tomasz - on spłaszcza, sprowadza do interesowności.

źródło: KWSJP: Andrzej Gerłowski: Ukochany uczeń, 1985

[...] szwajcarski teolog Hans Kueng ogłosił swoje „Dziesięć tez o przyszłości Kościoła i Papiestwa” - ostrą krytykę „konserwatyzmu” Jana Pawła II. Jednak zdaniem włoskich teologów Kueng redukuje Kościół do wymiaru etyczno-politycznego i spłaszcza papieską myśl.

źródło: NKJP: Miłada Jędrysik: Tezy Kuenga, Gazeta Wyborcza, 1996-11-02

Wymagających widzów odstręcza tabloidowy sposób informowania o tragedii na Florydzie, spłaszczający ją i utrudniający skupioną refleksję.

źródło: KWSJP: Tomasz Zalewski, Tomasz Zalewski: TV Ameryka, prasa, 2005

Historycy twierdzą, iż celibat wprowadzono w XI wieku, by majątki zmarłych księży przechodziły w ręce Kościoła, a nie ich potomstwa. Takie spłaszczanie problemu mnie trochę irytuje.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Aby życie było szczęśliwe. Wywiady i czaty, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spłaszczam
spłaszczamy
2 os. spłaszczasz
spłaszczacie
3 os. spłaszcza
spłaszczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spłaszczałem
+(e)m spłaszczał
spłaszczałam
+(e)m spłaszczała
spłaszczałom
+(e)m spłaszczało
spłaszczaliśmy
+(e)śmy spłaszczali
spłaszczałyśmy
+(e)śmy spłaszczały
2 os. spłaszczałeś
+(e)ś spłaszczał
spłaszczałaś
+(e)ś spłaszczała
spłaszczałoś
+(e)ś spłaszczało
spłaszczaliście
+(e)ście spłaszczali
spłaszczałyście
+(e)ście spłaszczały
3 os. spłaszczał
spłaszczała
spłaszczało
spłaszczali
spłaszczały

bezosobnik: spłaszczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę spłaszczał
będę spłaszczać
będę spłaszczała
będę spłaszczać
będę spłaszczało
będę spłaszczać
będziemy spłaszczali
będziemy spłaszczać
będziemy spłaszczały
będziemy spłaszczać
2 os. będziesz spłaszczał
będziesz spłaszczać
będziesz spłaszczała
będziesz spłaszczać
będziesz spłaszczało
będziesz spłaszczać
będziecie spłaszczali
będziecie spłaszczać
będziecie spłaszczały
będziecie spłaszczać
3 os. będzie spłaszczał
będzie spłaszczać
będzie spłaszczała
będzie spłaszczać
będzie spłaszczało
będzie spłaszczać
będą spłaszczali
będą spłaszczać
będą spłaszczały
będą spłaszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spłaszczajmy
2 os. spłaszczaj
spłaszczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spłaszczałbym
bym spłaszczał
spłaszczałabym
bym spłaszczała
spłaszczałobym
bym spłaszczało
spłaszczalibyśmy
byśmy spłaszczali
spłaszczałybyśmy
byśmy spłaszczały
2 os. spłaszczałbyś
byś spłaszczał
spłaszczałabyś
byś spłaszczała
spłaszczałobyś
byś spłaszczało
spłaszczalibyście
byście spłaszczali
spłaszczałybyście
byście spłaszczały
3 os. spłaszczałby
by spłaszczał
spłaszczałaby
by spłaszczała
spłaszczałoby
by spłaszczało
spłaszczaliby
by spłaszczali
spłaszczałyby
by spłaszczały

bezosobnik: spłaszczano by

bezokolicznik: spłaszczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spłaszczając

gerundium: spłaszczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spłaszczanie
spłaszczania
D. spłaszczania
spłaszczań
C. spłaszczaniu
spłaszczaniom
B. spłaszczanie
spłaszczania
N. spłaszczaniem
spłaszczaniami
Ms. spłaszczaniu
spłaszczaniach
W. spłaszczanie
spłaszczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spłaszczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spłaszczający
spłaszczający
spłaszczający
spłaszczające
spłaszczająca
D. spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczającej
C. spłaszczającemu
spłaszczającemu
spłaszczającemu
spłaszczającemu
spłaszczającej
B. spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczający
spłaszczające
spłaszczającą
N. spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającą
Ms. spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spłaszczający
spłaszczający
spłaszczające
spłaszczające
D. spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
C. spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
B. spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
spłaszczające
N. spłaszczającymi
spłaszczającymi
spłaszczającymi
spłaszczającymi
Ms. spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spłaszczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spłaszczany
spłaszczany
spłaszczany
spłaszczane
spłaszczana
D. spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczanej
C. spłaszczanemu
spłaszczanemu
spłaszczanemu
spłaszczanemu
spłaszczanej
B. spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczany
spłaszczane
spłaszczaną
N. spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczaną
Ms. spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spłaszczani
spłaszczani
spłaszczane
spłaszczane
D. spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
C. spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
B. spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczane
N. spłaszczanymi
spłaszczanymi
spłaszczanymi
spłaszczanymi
Ms. spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych

odpowiednik aspektowy: spłaszczyć

Składnia

Rzosobowy + spłaszczać +
CO

3. płace

Definicja

usuwając różnice, zrównywać coś do średniego poziomu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse podatki, opłaty, świadczenia pieniężne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:  różnicować

Połączenia

  • spłaszczać emerytury, płace, strukturę społeczną, system podatkowy

Cytaty

Nie można spłaszczać skali podatkowej w oderwaniu od systemu opieki nad ludźmi starszymi, nad bezrobotnymi, nad rodzinami z dziećmi. System podatkowy nie działa przecież w próżni.

źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Jak teraz rosnąć?, Polityka, 2007-12-01

Żeby doraźnie podtrzymać na ciele i duchu tych, którzy żyją w nędzy, trzeba ująć po plasterku szynki z tacy sytych. Podkreślam słowo: doraźnie. Na dłuższą metę siłowego spłaszczania dochodów utrzymać się nie da.

źródło: NKJP: Dariusz Rostkowski: Telefoniczna opinia publiczna, Gazeta Wyborcza, 1993-11-19

Uważam, że decyzja rządu, spłaszczająca emerytury, była słuszna.

źródło: NKJP: Ewa Milewicz: Rząd nie najlepszy, ale lepszy niż kryzys, Gazeta Wyborcza, 1993-02-10

Dla przeciętnego klienta kupno nowego zachodniego samochodu, nawet nie obciążonego cłem, wciąż jest luksusem. W ramach kontyngentu dodatkowo spłaszcza się ceny: podnosi się ceny najtańszych samochodów.

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Szlaban na auta, Gazeta Wyborcza, 1994-06-29

Czy bardziej godzi się nazwać wyzyskiem zróżnicowanie płac według zasług - czy spłaszczający system podatkowy, który zrównuje pracowitego i lenia?

źródło: NKJP: Andrzej Krzysztof Wróblewski: Między niebem a piekłem, Polityka, 2000-10-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spłaszczam
spłaszczamy
2 os. spłaszczasz
spłaszczacie
3 os. spłaszcza
spłaszczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spłaszczałem
+(e)m spłaszczał
spłaszczałam
+(e)m spłaszczała
spłaszczałom
+(e)m spłaszczało
spłaszczaliśmy
+(e)śmy spłaszczali
spłaszczałyśmy
+(e)śmy spłaszczały
2 os. spłaszczałeś
+(e)ś spłaszczał
spłaszczałaś
+(e)ś spłaszczała
spłaszczałoś
+(e)ś spłaszczało
spłaszczaliście
+(e)ście spłaszczali
spłaszczałyście
+(e)ście spłaszczały
3 os. spłaszczał
spłaszczała
spłaszczało
spłaszczali
spłaszczały

bezosobnik: spłaszczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę spłaszczał
będę spłaszczać
będę spłaszczała
będę spłaszczać
będę spłaszczało
będę spłaszczać
będziemy spłaszczali
będziemy spłaszczać
będziemy spłaszczały
będziemy spłaszczać
2 os. będziesz spłaszczał
będziesz spłaszczać
będziesz spłaszczała
będziesz spłaszczać
będziesz spłaszczało
będziesz spłaszczać
będziecie spłaszczali
będziecie spłaszczać
będziecie spłaszczały
będziecie spłaszczać
3 os. będzie spłaszczał
będzie spłaszczać
będzie spłaszczała
będzie spłaszczać
będzie spłaszczało
będzie spłaszczać
będą spłaszczali
będą spłaszczać
będą spłaszczały
będą spłaszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spłaszczajmy
2 os. spłaszczaj
spłaszczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spłaszczałbym
bym spłaszczał
spłaszczałabym
bym spłaszczała
spłaszczałobym
bym spłaszczało
spłaszczalibyśmy
byśmy spłaszczali
spłaszczałybyśmy
byśmy spłaszczały
2 os. spłaszczałbyś
byś spłaszczał
spłaszczałabyś
byś spłaszczała
spłaszczałobyś
byś spłaszczało
spłaszczalibyście
byście spłaszczali
spłaszczałybyście
byście spłaszczały
3 os. spłaszczałby
by spłaszczał
spłaszczałaby
by spłaszczała
spłaszczałoby
by spłaszczało
spłaszczaliby
by spłaszczali
spłaszczałyby
by spłaszczały

bezosobnik: spłaszczano by

bezokolicznik: spłaszczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spłaszczając

gerundium: spłaszczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spłaszczanie
spłaszczania
D. spłaszczania
spłaszczań
C. spłaszczaniu
spłaszczaniom
B. spłaszczanie
spłaszczania
N. spłaszczaniem
spłaszczaniami
Ms. spłaszczaniu
spłaszczaniach
W. spłaszczanie
spłaszczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spłaszczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spłaszczający
spłaszczający
spłaszczający
spłaszczające
spłaszczająca
D. spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczającej
C. spłaszczającemu
spłaszczającemu
spłaszczającemu
spłaszczającemu
spłaszczającej
B. spłaszczającego
spłaszczającego
spłaszczający
spłaszczające
spłaszczającą
N. spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającą
Ms. spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spłaszczający
spłaszczający
spłaszczające
spłaszczające
D. spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
C. spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
spłaszczającym
B. spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
spłaszczające
N. spłaszczającymi
spłaszczającymi
spłaszczającymi
spłaszczającymi
Ms. spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających
spłaszczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spłaszczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spłaszczany
spłaszczany
spłaszczany
spłaszczane
spłaszczana
D. spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczanej
C. spłaszczanemu
spłaszczanemu
spłaszczanemu
spłaszczanemu
spłaszczanej
B. spłaszczanego
spłaszczanego
spłaszczany
spłaszczane
spłaszczaną
N. spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczaną
Ms. spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spłaszczani
spłaszczani
spłaszczane
spłaszczane
D. spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
C. spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
spłaszczanym
B. spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczane
N. spłaszczanymi
spłaszczanymi
spłaszczanymi
spłaszczanymi
Ms. spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych
spłaszczanych

odpowiednik aspektowy: spłaszczyć

Składnia

bez ograniczeń + spłaszczać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 24.12.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json