UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szpieg

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. szpiegować

1. wojskowy

Definicja

ten, kto zdobywa i przekazuje władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  agent, szpicel

Połączenia

  • amerykański, izraelski, niemiecki, polski, rosyjski...; wojenny, wojskowy; imperialistyczny, komunistyczny; obcy, zagraniczny; słynny, ważny, wybitny, znany; podwójny; płatny, zawodowy; tajny szpieg
  • szpieg cesarza, króla, księcia; jakiegoś wywiadu
  • szpieg i dywersant; szpieg i sabotażysta; szpieg i zdrajca
  • nazwisko; historia, życie szpiega; armia, grupa; działalność, szkolenie; wymiana szpiegów
  • informacje o szpiegach
  • szpieg donosi; pracuje dla kogoś
  • aresztować, powiesić, ujawnić, wykryć, zaaresztować, zabić, zdemaskować, złapać; posłać, wysłać/wysyłać szpiega
  • stać się, zostać szpiegiem
  • uznać za szpiega

Cytaty

Rząd Narodowy miał swe organy prasowe [...], wydawał dekrety, ściągał podatki, ustanowił też trybunały rewolucyjne i ferował wyroki śmierci na szpiegów i zdrajców.

źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1996

Korespondentka „Tagesspiegla” Edith Heller napisała, że informacje o szpiegach w Watykanie pośrednio potwierdził b. minister spraw wewnętrznych Krzysztof Kozłowski.

źródło: NKJP: Kto szpiegował w Watykanie?, Gazeta Wyborcza, 1996-09-23

Jak się łatwo domyślić, Brytyjczycy nie złapali szpiega, który miał dokonać zamachu i wkrótce dochodzenie w tej sprawie umorzono.

źródło: NKJP: Niewygodny generał, Dziennik Polski, 1999-06-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szpieg
szpiedzy
ndepr
szpiegi
depr
D. szpiega
szpiegów
C. szpiegowi
szpiegom
B. szpiega
szpiegów
N. szpiegiem
szpiegami
Ms. szpiegu
szpiegach
W. szpiegu
szpiedzy
ndepr
szpiegi
depr

2. donoszący na kogoś

Definicja

ten, kto obserwuje kogoś, a następnie donosi na niego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  delator, donosiciel, kapuś, konfitura

Połączenia

  • płatny, zawodowy; tajny szpieg
  • szpieg donosi
  • zrobić z kogoś szpiega
  • nazwać kogoś; okazać się szpiegiem

Cytaty

Zdaniem wielu szefów, personelowi nie należy ufać, dlatego też stosowane są liczne wewnętrzne kontrole. Zdarza się także, że z niektórych wybranych pracowników, kadra usiłuje zrobić szpiegów, donoszących na swoich współpracowników pod groźbą zwolnienia.

źródło: NKJP: Anna Tywanek: Praca w hipermarketach, Mazowieckie To i Owo, 2002-11-03

Haqqani był wiceministrem od wspierania cnoty i walki z występkiem [...]. To jego resort rozstrzygał takie kwestie, jak długość męskich bród i spodni, stosowność damskiej odzieży [...]. To jego szpiedzy donosili, kto przestrzegał przepisów, a kto miał je za nic, kto narzekał.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szpieg
szpiedzy
ndepr
szpiegi
depr
D. szpiega
szpiegów
C. szpiegowi
szpiegom
B. szpiega
szpiegów
N. szpiegiem
szpiegami
Ms. szpiegu
szpiegach
W. szpiegu
szpiedzy
ndepr
szpiegi
depr
Data ostatniej modyfikacji: 18.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json