UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odsłonić

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odsłonię
odsłonimy
2 os. odsłonisz
odsłonicie
3 os. odsłoni
odsłonią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odsłoniłem
+(e)m odsłonił
odsłoniłam
+(e)m odsłoniła
odsłoniłom
+(e)m odsłoniło
odsłoniliśmy
+(e)śmy odsłonili
odsłoniłyśmy
+(e)śmy odsłoniły
2 os. odsłoniłeś
+(e)ś odsłonił
odsłoniłaś
+(e)ś odsłoniła
odsłoniłoś
+(e)ś odsłoniło
odsłoniliście
+(e)ście odsłonili
odsłoniłyście
+(e)ście odsłoniły
3 os. odsłonił
odsłoniła
odsłoniło
odsłonili
odsłoniły

bezosobnik: odsłonięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odsłońmy
2 os. odsłoń
odsłońcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odsłoniłbym
bym odsłonił
odsłoniłabym
bym odsłoniła
odsłoniłobym
bym odsłoniło
odsłonilibyśmy
byśmy odsłonili
odsłoniłybyśmy
byśmy odsłoniły
2 os. odsłoniłbyś
byś odsłonił
odsłoniłabyś
byś odsłoniła
odsłoniłobyś
byś odsłoniło
odsłonilibyście
byście odsłonili
odsłoniłybyście
byście odsłoniły
3 os. odsłoniłby
by odsłonił
odsłoniłaby
by odsłoniła
odsłoniłoby
by odsłoniło
odsłoniliby
by odsłonili
odsłoniłyby
by odsłoniły

bezosobnik: odsłonięto by

bezokolicznik: odsłonić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

odsłoniwszy

gerundium: odsłonięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odsłonięcie
odsłonięcia
D. odsłonięcia
odsłonięć
C. odsłonięciu
odsłonięciom
B. odsłonięcie
odsłonięcia
N. odsłonięciem
odsłonięciami
Ms. odsłonięciu
odsłonięciach
W. odsłonięcie
odsłonięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: odsłonięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odsłonięty
odsłonięty
odsłonięty
odsłonięte
odsłonięta
D. odsłoniętego
odsłoniętego
odsłoniętego
odsłoniętego
odsłoniętej
C. odsłoniętemu
odsłoniętemu
odsłoniętemu
odsłoniętemu
odsłoniętej
B. odsłoniętego
odsłoniętego
odsłonięty
odsłonięte
odsłoniętą
N. odsłoniętym
odsłoniętym
odsłoniętym
odsłoniętym
odsłoniętą
Ms. odsłoniętym
odsłoniętym
odsłoniętym
odsłoniętym
odsłoniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odsłonięci
odsłonięci
odsłonięte
odsłonięte
D. odsłoniętych
odsłoniętych
odsłoniętych
odsłoniętych
C. odsłoniętym
odsłoniętym
odsłoniętym
odsłoniętym
B. odsłoniętych
odsłoniętych
odsłoniętych
odsłonięte
N. odsłoniętymi
odsłoniętymi
odsłoniętymi
odsłoniętymi
Ms. odsłoniętych
odsłoniętych
odsłoniętych
odsłoniętych

odpowiednik aspektowy: odsłaniać

Pochodzenie

Czasownik z przedrostkiem od- (z psł. *otъ-) od psł. *sloniti 'pochylać coś, opierać coś na czymś, pokrywać czymś, osłaniać'

1. okno

Definicja

spowodować, że coś wcześniej niewidocznego stało się widoczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zasłonić

Połączenia

  • śnieg odsłonił
  • odsłonić głowę, oczy, twarz; freski, okno

Cytaty

Prawie całkiem podarte, przesiąknięte smrodem łachmany, odsłoniły nagie ciało.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

[...] topniejący śnieg odsłonił chodniki, drogi wewnętrzne, ścieżki, placyki i pojawił się nowy problem. Ciężka zima zrobiła swoje. Na wielu dużych osiedlach mieszkaniowych drogi i chodniki są w fatalnym stanie.

źródło: NKJP: I tak źle, i tak niedobrze, Trybuna Śląska, 2002-01-30

Chcielibyśmy te freski odsłonić, przebadać, a potem opracować taką koncepcję wystawienniczą, żeby gdańszczanie mogli je oglądać - opowiada dyrektor Koperkiewicz.

źródło: NKJP: Grażyna Antoniewicz: Niech przemówi gdański ratusz!, Dziennik Bałtycki, 2008-01-02

[...] odsłonił twarz, ale prosił o zachowanie nazwiska do wiadomości redakcji.

źródło: NKJP: Sławomir Sowa: Nikt nie chce słuchać o zwyczajnych ludziach, Trybuna Śląska, 2000-11-03

Składnia

bez ograniczeń + odsłonić +
CO

2. firankę

Definicja

ściągnąć na boki lub do góry materiał, który wisi gdzieś na stałe i służy do uniemożliwiania komuś zobaczenia kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zasłonić

Połączenia

  • odsłonić firankę, kurtynę, zasłonkę, żaluzję

Cytaty

Kiedy odsłoniłam firankę, spodobało mi się to, co zobaczyłam.

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2001

Odsłoniłem roletę, wpuszczając więcej światła.

źródło: NKJP: Tomasz Jastrun: Rzeka podziemna, 2005

Składnia

bez ograniczeń + odsłonić +
CO

3. pomnik

Definicja

oficjalnie zapoczątkować istnienie obiektu upamiętniającego zdarzenie lub osobę, odkrywając go

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Połączenia

  • odsłonić pomnik, tablicę
  • oficjalnie, uroczyście odsłonić

Cytaty

W 1963 odsłonięto tu pomnik Nieznanego Żołnierza.

źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

Na zakończenie uroczystości arcybiskup odsłonił tablicę wmurowaną w ścianę łódzkiej katedry w pierwszą rocznicę spotkania papieża ze środowiskiem akademickim.

źródło: NKJP: Papieskie tablice, Express Ilustrowany, 2003-06-12

Składnia

bez ograniczeń + odsłonić +
CO

4. wojsko

Definicja

wystawić na atak

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Cytaty

Jej odejście odsłoniło prawe skrzydło 20 Dywizji Piechoty w okolicy Rzęgnowa – w lukę zaczęły się wciskać niemieckie oddziały, dążąc do oskrzydlenia polskich pozycji (prawego skrzydła mławskiej reduty bronił 79 Pułk Piechoty).

źródło: NKJP: S. Żagiel: Gdzie Wasze imię?, Tygodnik Ciechanowski, 2005-05-09

Składnia

bez ograniczeń + odsłonić +
CO

5. prawdę

Definicja

spowodować, że ludzie dowiadują się o czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odkryć, ujawnić

Połączenia

  • odsłonić kulisy czegoś, prawdę, swoje plany, tajemnicę

Cytaty

Film nie odsłoni przed nami, niestety (albo na szczęście), tajników wielu sztuczek, ale kilku – tak.

źródło: NKJP: Borys Jagielski: Abrakadabra, Esensja, 2007

Nie odsłonię tajemnicy, jak pozyskałem wszystkie dokumenty.

źródło: NKJP: Internet

Ich zeznania mają [...] odsłonić kulisy jednej z największych afer polityczno-gospodarczych w naszym kraju.

źródło: NKJP: Anna Rokicińska: Komisja śledcza od kuchni, Agencja Prasowa Polskapresse, 2004-12-06

Składnia

bez ograniczeń + odsłonić +
CO + (przed KIM)

Frazeologizmy

ktoś wyłożył karty na stół
ktoś odsłonił karty
ktoś odsłonił przyłbicę
Data ostatniej modyfikacji: 15.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json