Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
odsłonię |
odsłonimy |
|||
| 2 os. |
odsłonisz |
odsłonicie |
|||
| 3 os. |
odsłoni |
odsłonią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odsłoniłem +(e)m odsłonił |
odsłoniłam +(e)m odsłoniła |
odsłoniłom +(e)m odsłoniło |
odsłoniliśmy +(e)śmy odsłonili |
odsłoniłyśmy +(e)śmy odsłoniły |
| 2 os. |
odsłoniłeś +(e)ś odsłonił |
odsłoniłaś +(e)ś odsłoniła |
odsłoniłoś +(e)ś odsłoniło |
odsłoniliście +(e)ście odsłonili |
odsłoniłyście +(e)ście odsłoniły |
| 3 os. |
odsłonił |
odsłoniła |
odsłoniło |
odsłonili |
odsłoniły |
bezosobnik: odsłonięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
odsłońmy |
|
| 2 os. |
odsłoń |
odsłońcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odsłoniłbym bym odsłonił |
odsłoniłabym bym odsłoniła |
odsłoniłobym bym odsłoniło |
odsłonilibyśmy byśmy odsłonili |
odsłoniłybyśmy byśmy odsłoniły |
| 2 os. |
odsłoniłbyś byś odsłonił |
odsłoniłabyś byś odsłoniła |
odsłoniłobyś byś odsłoniło |
odsłonilibyście byście odsłonili |
odsłoniłybyście byście odsłoniły |
| 3 os. |
odsłoniłby by odsłonił |
odsłoniłaby by odsłoniła |
odsłoniłoby by odsłoniło |
odsłoniliby by odsłonili |
odsłoniłyby by odsłoniły |
bezosobnik: odsłonięto by
bezokolicznik: odsłonić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
odsłoniwszy
gerundium: odsłonięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | odsłonięcie |
odsłonięcia |
| D. | odsłonięcia |
odsłonięć |
| C. | odsłonięciu |
odsłonięciom |
| B. | odsłonięcie |
odsłonięcia |
| N. | odsłonięciem |
odsłonięciami |
| Ms. | odsłonięciu |
odsłonięciach |
| W. | odsłonięcie |
odsłonięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: odsłonięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odsłonięty |
odsłonięty |
odsłonięty |
odsłonięte |
odsłonięta |
| D. | odsłoniętego |
odsłoniętego |
odsłoniętego |
odsłoniętego |
odsłoniętej |
| C. | odsłoniętemu |
odsłoniętemu |
odsłoniętemu |
odsłoniętemu |
odsłoniętej |
| B. | odsłoniętego |
odsłoniętego |
odsłonięty |
odsłonięte |
odsłoniętą |
| N. | odsłoniętym |
odsłoniętym |
odsłoniętym |
odsłoniętym |
odsłoniętą |
| Ms. | odsłoniętym |
odsłoniętym |
odsłoniętym |
odsłoniętym |
odsłoniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odsłonięci |
odsłonięci |
odsłonięte |
odsłonięte |
| D. | odsłoniętych |
odsłoniętych |
odsłoniętych |
odsłoniętych |
| C. | odsłoniętym |
odsłoniętym |
odsłoniętym |
odsłoniętym |
| B. | odsłoniętych |
odsłoniętych |
odsłoniętych |
odsłonięte |
| N. | odsłoniętymi |
odsłoniętymi |
odsłoniętymi |
odsłoniętymi |
| Ms. | odsłoniętych |
odsłoniętych |
odsłoniętych |
odsłoniętych |
odpowiednik aspektowy: odsłaniać
Pochodzenie
Czasownik z przedrostkiem od- (z psł. *otъ-) od psł. *sloniti 'pochylać coś, opierać coś na czymś, pokrywać czymś, osłaniać'
1. okno
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | zasłonić |
Połączenia
- śnieg odsłonił
- odsłonić głowę, oczy, twarz; freski, okno
Cytaty
|
Prawie całkiem podarte, przesiąknięte smrodem łachmany, odsłoniły nagie ciało. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
|
|
[...] topniejący śnieg odsłonił chodniki, drogi wewnętrzne, ścieżki, placyki i pojawił się nowy problem. Ciężka zima zrobiła swoje. Na wielu dużych osiedlach mieszkaniowych drogi i chodniki są w fatalnym stanie. źródło: NKJP: I tak źle, i tak niedobrze, Trybuna Śląska, 2002-01-30 |
|
|
Chcielibyśmy te freski odsłonić, przebadać, a potem opracować taką koncepcję wystawienniczą, żeby gdańszczanie mogli je oglądać - opowiada dyrektor Koperkiewicz. źródło: NKJP: Grażyna Antoniewicz: Niech przemówi gdański ratusz!, Dziennik Bałtycki, 2008-01-02 |
|
|
[...] odsłonił twarz, ale prosił o zachowanie nazwiska do wiadomości redakcji. źródło: NKJP: Sławomir Sowa: Nikt nie chce słuchać o zwyczajnych ludziach, Trybuna Śląska, 2000-11-03 |
Składnia
|
+ | odsłonić | + |
CO
|
2. firankę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | zasłonić |
Połączenia
- odsłonić firankę, kurtynę, zasłonkę, żaluzję
Cytaty
|
Kiedy odsłoniłam firankę, spodobało mi się to, co zobaczyłam. źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2001 |
|
|
Odsłoniłem roletę, wpuszczając więcej światła. źródło: NKJP: Tomasz Jastrun: Rzeka podziemna, 2005 |
Składnia
|
+ | odsłonić | + |
CO
|
3. pomnik
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje
Połączenia
- odsłonić pomnik, tablicę
- oficjalnie, uroczyście odsłonić
Cytaty
|
W 1963 odsłonięto tu pomnik Nieznanego Żołnierza. źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997 |
|
|
Na zakończenie uroczystości arcybiskup odsłonił tablicę wmurowaną w ścianę łódzkiej katedry w pierwszą rocznicę spotkania papieża ze środowiskiem akademickim. źródło: NKJP: Papieskie tablice, Express Ilustrowany, 2003-06-12 |
Składnia
|
+ | odsłonić | + |
CO
|
4. wojsko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Cytaty
|
Jej odejście odsłoniło prawe skrzydło 20 Dywizji Piechoty w okolicy Rzęgnowa – w lukę zaczęły się wciskać niemieckie oddziały, dążąc do oskrzydlenia polskich pozycji (prawego skrzydła mławskiej reduty bronił 79 Pułk Piechoty). źródło: NKJP: S. Żagiel: Gdzie Wasze imię?, Tygodnik Ciechanowski, 2005-05-09 |
Składnia
|
+ | odsłonić | + |
CO
|
5. prawdę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- odsłonić kulisy czegoś, prawdę, swoje plany, tajemnicę
Cytaty
|
Film nie odsłoni przed nami, niestety (albo na szczęście), tajników wielu sztuczek, ale kilku – tak. źródło: NKJP: Borys Jagielski: Abrakadabra, Esensja, 2007 |
|
|
Nie odsłonię tajemnicy, jak pozyskałem wszystkie dokumenty. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Ich zeznania mają [...] odsłonić kulisy jednej z największych afer polityczno-gospodarczych w naszym kraju. źródło: NKJP: Anna Rokicińska: Komisja śledcza od kuchni, Agencja Prasowa Polskapresse, 2004-12-06 |
Składnia
|
+ | odsłonić | + |
CO +
(przed KIM)
|