UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

arsenał

Chronologizacja

1609, KorBa

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arsenał
 arsenały
D. arsenału
 arsenałów
C. arsenałowi
 arsenałom
B. arsenał
 arsenały
N. arsenałem
 arsenałami
Ms. arsenale
 arsenałach
W. arsenale
 arsenały

Pochodzenie

fr. arsenal

wł. arsenale

1. miejski

Definicja

budynek lub pomieszczenie, w którym przechowuje się bądź w przeszłości przechowywało broń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zbrojnia, zbrojownia
hiperonimy:  budowla

Połączenia

  • poznański, warszawski, wenecki, wrocławski, zamojski; zasobny; dawny arsenał; arsenał miejski; królewski, książęcy
  • baszty i arsenał; koszary i arsenały
  • budynek, ściana arsenału
  • zbudować; opanować arsenał

Cytaty

Uzbrojenie jazdy koronnej z początków powstania składało się z [...] 660 par pistoletów i 6500 szabel znajdujących się w arsenale warszawskim przy ul. Długiej.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kwaśniewicz: Dzieje szabli w Polsce, 1993

Główne zapasy prochu zmagazynowane były poza arsenałem w prochowniach mieszczących się w kazamatach i podwalniach.

źródło: NKJP: Ryszard Henryk Bochenek: Twierdza Jasna Góra, 1997

Arsenał otaczały wysokie, kamienne mury i wieże warowne.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Król szwedzki zabrał z królewskiego arsenału działa, mające dużą wartość artystyczną.

źródło: NKJP: Szwedzi po raz wtóry, Dziennik Polski, 2002-05-25

Przed rokiem wstrzymano restaurację dawnego arsenału Władysława IV w Krakowie [...], w którym pomieszczono Instytut Geograficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego.

źródło: NKJP: (Nowa Reforma), Dziennik Polski, 1998-07-17

2. jądrowy

Definicja

zasób broni znajdującej się w czyjejś dyspozycji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Połączenia

  • mały, ogromny, olbrzymi, spory, znaczny; prawdziwy; nielegalny; kłusowniczy; iracki, poradziecki, rosyjski...; skonfiskowany, ujawniony; śmiercionośny arsenał; arsenał militarny; atomowy, jądrowy, nuklearny; strategiczne arsenały; arsenały wojskowe; rakietowe
  • arsenał bomb, broni, głowic jądrowych
  • budowa, redukcja arsenałów
  • dostęp do arsenału
  • posiadać; znaleźć arsenał; zniszczenie arsenału
  • dysponować arsenałem

Cytaty

Prezydent George W. Bush zasygnalizował gotowość znacznej redukcji arsenału broni jądrowej.

źródło: NKJP: Krystyna Grzybowska: Parasol nadziei, Dziennik Polski, 2001-11-15

Nie wolno zapominać o tym, że miny przeciwpiechotne są dalej [...] w arsenale naszej armii, w arsenale obronnym.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.07.2003

W czasie postępowania wyszło na jaw, że Benedykt S. ukrywał w swoim mieszkaniu cały arsenał broni palnej.

źródło: NKJP: Adrian Czarnota: Dożywocie dla mordercy, Nowiny Raciborskie, 2007-09-18

Broń prawdopodobnie wyładowana została w Belfaście, wzmacniając arsenały IRA.

źródło: NKJP: Henryk Mąka: Piraci znów atakują, 1995

Paryż [...] konsekwentnie odmawiał włączenia swych arsenałów do negocjacji rozbrojeniowych.

źródło: NKJP: Andrzej R.J. Szeptycki: Czynnik niemiecki w polityce wschodniej V Republiki 1958-1991, 2000

Składnia

bez ograniczeń + arsenał +
(CZEGO)

3. argumentów

Definicja

znaczny i różnorodny zasób środków wykorzystywanych do czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • bogaty, ograniczony, szeroki, ubogi; klasyczny, standardowy, tradycyjny arsenał; arsenał propagandowy
  • arsenał leków, narzędzi, urządzeń; argumentów, chwytów, metod, możliwości, środków, technik, umiejętności
  • wzbogacać arsenał
  • należeć; sięgnąć do arsenału; czerpać, zaczerpnąć coś z arsenału

Cytaty

Komitet protestacyjny [...] ma do dyspozycji ogromny arsenał środków prawnych: skarg i zażaleń, które mogą sprawić, że uchwała na długo utknie w sądach administracyjnych.

źródło: NKJP: G. Wawoczny: Magistrat okłamał mieszkańców, Nowiny Raciborskie, 2005-01-18

Medycyna dysponuje dziś całym arsenałem leków onkologicznych.

źródło: NKJP: Sławomir Zagórski: Onkologia, Gazeta Wyborcza, 1997-11-27

Sięgnijmy do arsenału dyplomatycznych wybiegów, których mistrzem był pierwszy minister cesarza Napoleona, Talleyrand.

źródło: NKJP: A.Fidrysiak: Konkurs na panią Walewską roztrzygnięty!, Tygodnik Ciechanowski, 2002-12-29

Wyczerpał im się arsenał argumentów używanych w ramach merytorycznej krytyki poglądów, stanowisk i programów.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 04.02.1995

Składnia

bez ograniczeń + arsenał +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN