UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wybór

Chronologizacja

1460, SStp
W postaci: wybora

Pochodzenie

Od: przedrostkowego czasownika wybrać (zob.), ze starą wymianą samogłoski rdzennej e > o.

1.a studiów

Definicja

wybranie czegoś spośród dwóch lub więcej możliwości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

dobry, doskonały, świetny, zły; prosty, trudny; racjonalny, świadomy, właściwy; dramatyczny, osobisty, życiowy wybór
wybór drogi zakonnej, życiowej..., zawodu; małżonka, małżonki, męża; lokalu, miejsca; imienia, koloru; języka, lektury, studiów, szkoły, uczelni; oferty, terminu; mniejszego zła
wybór spośród ofert, setek produktów, propozycji; pomysłów
wybór między komunizmem a demokracją; między emeryturą dożywotnią a emeryturą małżeńską, między pracą a rodziną; między dobrem a złem; pomiędzy dobrem a złem; pomiędzy wiarą i rozumem
wybór i decyzja; wybór i opracowanie, wybór i redakcja, wybór i układ fotografii, tekstów...
możliwość, możność, niemożność, prawo, swoboda, szansa, wolność; akt, decyzja, konieczność; kryterium wyboru
dokonać/dokonywać, nie mieć wyboru
potwierdzić (swój) wybór
otrzymać coś do wyboru; zacząć, zależeć od wyboru
zastanawiać się nad wyborem; postawić kogoś, stać, stanąć przed wyborem; zwlekać z wyborem
decydować, zadecydować o wyborze; kierować się czymś przy wyborze; pomóc/pomagać, przesądzić/przesądzać o wyborze

Cytaty

	[...] musimy dołożyć wszelkich starań, aby klient wiedział, że dokonał słusznego wyboru, powierzając bezpieczeństwo swoje i swoich bliskich WARCIE VITA. źródło: NKJP: Warta Vita ma już 10 lat!, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2005-04-19
	Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że wybór studiów determinuje całą drogę zawodową człowieka. źródło: NKJP: Język chiński gwarancją dostania pracy?, Dlaczego?, 2009-08-07
	Fakt, iż mamy wybór pomiędzy dobrem a złem, mamy alternatywę, sprawa, że niejednokrotnie czujemy się zdezorientowani. źródło: NKJP: Kasia S: Znak zapytania, Co Tydzień Jaworzno, 2003-03-12
	Sądzę, że polityk współczesny stoi przed wyborem, czy uzyskiwać poparcie społeczne za pomocą nienawiści, bo to wzbudza poczucie wspólnoty, czy też zabiega o takie poparcie wyzwalając w ludziach - przepraszam za patetyczność - poczucie braterstwa i solidarności. źródło: NKJP: Odrobina braterstwa, Gazeta Wyborcza, 1993-09-16
	Ich, jakże różny, los będzie symbolizował dramatyczne wybory, przed którymi stawali młodzi Polacy w powojenno-komunistycznej rzeczywistości. źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Bohater na szafocie, Esensja, 2009-05-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wybór	wybory
D.	wyboru	wyborów
C.	wyborowi	wyborom
B.	wybór	wybory
N.	wyborem	wyborami
Ms.	wyborze	wyborach
W.	wyborze	wybory

Składnia

+	wybór	+	(CZEGO) + (spośród CZEGO)
+	wybór	+	(między CZYM a CZYM)
+	wybór	+	ZDANIE

1.b w sklepie

Definicja

zbiór rzeczy, spośród których można wybierać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Ilość, liczby i liczenie ➔ ogólne określenia ilości

Połączenia

bogaty, duży, mały, niewielki, ograniczony, ogromny, szeroki, wielki; poważny, przyzwoity wybór
wybór alkoholi, dań, drinków, napojów, pieczywa, piwa, win; towaru; butów, kolczyków; czasopism, gier, książek
wybór w sklepach

Cytaty

	Duży wybór drinków, dużo miejsca i miłe dyskretne zakątki, niezbyt głośna muzyka i kameralna atmosfera. Idealne miejsce na randkę. źródło: NKJP: Ryszard Bonisławski, Michał Koliński, Dawid Lasociński: Łódź Przewodnik turystyczny, 2004
	Droższa klasa business oferuje dodatkowo lepsze wyżywienie, piwo, białe i czerwone wino, szerszy wybór czasopism oraz gorące ręczniki do odświeżenia się w podróży. źródło: NKJP: Piotr Jach: No to lecimy na Zachód!, Express Ilustrowany, 2004-02-27
	Jedynym mankamentem ośrodka jest słabo zaopatrzony bar. Zapiekanki i frytki to zbyt mały wybór. źródło: NKJP: (bbs): Oblężone baseny, Dziennik Łódzki, 2005-08-02
	Na zamku mieści się także restauracja z doskonałą kuchnią i całkiem przyzwoitym wyborem win. źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Schowek na głowę, Polityka, 2006-07-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wybór	wybory
D.	wyboru	wyborów
C.	wyborowi	wyborom
B.	wybór	wybory
N.	wyborem	wyborami
Ms.	wyborze	wyborach
W.	wyborze	wybory

Składnia

wybór

JAKI + (CZEGO)

2. prezydenta

Definicja

podjęcie decyzji w głosowaniu, że ktoś ma zajmować jakiś urząd lub pełnić jakąś funkcję

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

wybór dyrektora, premiera, prezydenta; biskupa, papieża; kandydata
wybór do rady, do parlamentu, do sejmu, do senatu
wybór na burmistrza, na marszałka, na premiera, na prezydenta, na radnego, na senatora, na sołtysa, na szefa, na wójta; na biskupa, na papieża; na króla
wybór w drodze konkursu
komentować, skomentować czyjś wybór
głosować za wyborem

Cytaty

	[...] nigdzie nie pojawiła się żadna informacja o przebiegu konkursu, o wyborze kandydata na stanowisko dyrektora, o jego rezygnacji i o decyzji o odstąpieniu od ponownego konkursu. źródło: NKJP: Tadeusz Sikorski: Jak to z konkursem było..., Głos Siemiatycz, 2006-10-13
	- Wybór dyrektora wołomińskiego domu kultury wywołał wiele emocji. źródło: NKJP: Agata Bochenek: Gorzej być nie może, Wieści Podwarszawskie, 2009-10-18
	A na katolicyzm przeszłam po wyborze Polaka na papieża. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Niemiecki taniec, 2009
	76 senatorów głosowało za wyborem, 6 – przeciw, 6 wstrzymało się od głosu. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 33. posiedzenia Senatu RP w dniu 6 lutego 2003 r.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wybór	wybory
D.	wyboru	wyborów
C.	wyborowi	wyborom
B.	wybór	wybory
N.	wyborem	wyborami
Ms.	wyborze	wyborach
W.	wyborze	wybory

Składnia

wybór

KOGO + (na KOGO)

3. poezji

Definicja

zbiór dzieł literatury lub sztuki wydany razem przez wzgląd na pewne wspólne cechy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

wybór artykułów, dzieł, felietonów, liryków, listów, literatury, opowiadań, pism, poezji, prac, recenzji, tekstów, utworów, wierszy
wybór i wstęp
przeczytać wybór

Cytaty

Zamierzałem ułożyć wybór poezji Dziekońskiego i odrębnie takowy opublikować.

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1959

Całość znajdą państwo w wyborze utworów satyryka, przygotowywanym na maj przez Antoniego Marianowicza.

źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Ostry dużyr, Polityka, 2001-02-24

Na początku spotkania Jerzy Trela przeczytał wybór siedmiu wierszy z tomiku. Później przyszedł czas na rozmowę.

źródło: NKJP: Niebywale ważna sprawa, Dziennik Polski, 2006-03-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wybór	wybory
D.	wyboru	wyborów
C.	wyborowi	wyborom
B.	wybór	wybory
N.	wyborem	wyborami
Ms.	wyborze	wyborach
W.	wyborze	wybory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

wybór

CZEGO

Frazeologizmy

do wyboru, do koloru
ktoś/coś nie pozostawia wyboru komuś
ktoś/coś nie pozostawił/pozostawiło wyboru komuś
wybór pada na kogoś/coś
wybór padł na kogoś/coś
z wyboru I
z wyboru II

Data ostatniej modyfikacji: 26.02.2025