Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. prosić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Połączenia
- przepraszać Boga, czytelników, rodziców, pasażerów, mieszkańców, wyborców
- przepraszać za błędy, za grzechy, za hałasy, za incydent, za nieobecność, za opóźnienie, za pomówienie, za spóźnienie, za wszystko, za zachowanie, za zbrodnie
- przepraszać serdecznie
- ktoś ani myśli, nie zamierza przepraszać
- przepraszać i obiecywać poprawę
Cytaty
|
Pan Tanenbaum, którego uważam za jednego z najrozumniejszych członków polskiej delegacji pokojowej, zrozumiał popełnioną gafę i bardzo mnie przepraszał. źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Wolne miasto, 2002 |
|
|
Przepraszałem, jak mogłem, starałem się go ułagodzić, ale bez powodzenia. źródło: NKJP: Maciej Wierzyński: Młodzieńczy głos, Polityka, 2005-01-29 |
|
|
Po pięciu latach dostałem następny list. Tym razem przepraszała mnie za swoje zachowanie i dziękowała, że powiedziałem jej prawdę. źródło: NKJP: Henryka Bochniarz, Jacek Santorski: Bądź sobą i wygraj: 10 podpowiedzi dla aktywnej kobiety, 2003 |
|
|
Do mieszkania Romów wpuścił mnie mały, śniady chłopczyk, z olbrzymimi, błyszczącymi oczami. […] Na zasłanym tapczanie najważniejsza w rodzinie osoba: matka i babka. Przeprasza mnie, że nie wstaje, ale dopiero wyszła ze szpitala. źródło: KWSJP: Małgorzata Trzcionkowska: Reportaż, Kronika Ziemi Żarskiej, 1997 |
|
|
Byli tacy, co mówili po polsku pięknym literackim językiem ze wschodnim zaśpiewem, inni wplatali w polskie zdania rosyjskie zwroty. Niektórzy przepraszali, że nie mówią biegle językiem ojczystym, więc wolą - po rosyjsku. źródło: NKJP: Zdarzył się cud..., Przekrój, 1995 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przepraszam |
przepraszamy |
|||
| 2 os. |
przepraszasz |
przepraszacie |
|||
| 3 os. |
przeprasza |
przepraszają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przepraszałem +(e)m przepraszał |
przepraszałam +(e)m przepraszała |
przepraszałom +(e)m przepraszało |
przepraszaliśmy +(e)śmy przepraszali |
przepraszałyśmy +(e)śmy przepraszały |
| 2 os. |
przepraszałeś +(e)ś przepraszał |
przepraszałaś +(e)ś przepraszała |
przepraszałoś +(e)ś przepraszało |
przepraszaliście +(e)ście przepraszali |
przepraszałyście +(e)ście przepraszały |
| 3 os. |
przepraszał |
przepraszała |
przepraszało |
przepraszali |
przepraszały |
bezosobnik: przepraszano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę przepraszał będę przepraszać |
będę przepraszała będę przepraszać |
będę przepraszało będę przepraszać |
będziemy przepraszali będziemy przepraszać |
będziemy przepraszały będziemy przepraszać |
| 2 os. |
będziesz przepraszał będziesz przepraszać |
będziesz przepraszała będziesz przepraszać |
będziesz przepraszało będziesz przepraszać |
będziecie przepraszali będziecie przepraszać |
będziecie przepraszały będziecie przepraszać |
| 3 os. |
będzie przepraszał będzie przepraszać |
będzie przepraszała będzie przepraszać |
będzie przepraszało będzie przepraszać |
będą przepraszali będą przepraszać |
będą przepraszały będą przepraszać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przepraszajmy |
|
| 2 os. |
przepraszaj |
przepraszajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przepraszałbym bym przepraszał |
przepraszałabym bym przepraszała |
przepraszałobym bym przepraszało |
przepraszalibyśmy byśmy przepraszali |
przepraszałybyśmy byśmy przepraszały |
| 2 os. |
przepraszałbyś byś przepraszał |
przepraszałabyś byś przepraszała |
przepraszałobyś byś przepraszało |
przepraszalibyście byście przepraszali |
przepraszałybyście byście przepraszały |
| 3 os. |
przepraszałby by przepraszał |
przepraszałaby by przepraszała |
przepraszałoby by przepraszało |
przepraszaliby by przepraszali |
przepraszałyby by przepraszały |
bezosobnik: przepraszano by
bezokolicznik: przepraszać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
przepraszając
gerundium: przepraszanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przepraszanie |
przepraszania |
| D. | przepraszania |
przepraszań |
| C. | przepraszaniu |
przepraszaniom |
| B. | przepraszanie |
przepraszania |
| N. | przepraszaniem |
przepraszaniami |
| Ms. | przepraszaniu |
przepraszaniach |
| W. | przepraszanie |
przepraszania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: przepraszający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przepraszający |
przepraszający |
przepraszający |
przepraszające |
przepraszająca |
| D. | przepraszającego |
przepraszającego |
przepraszającego |
przepraszającego |
przepraszającej |
| C. | przepraszającemu |
przepraszającemu |
przepraszającemu |
przepraszającemu |
przepraszającej |
| B. | przepraszającego |
przepraszającego |
przepraszający |
przepraszające |
przepraszającą |
| N. | przepraszającym |
przepraszającym |
przepraszającym |
przepraszającym |
przepraszającą |
| Ms. | przepraszającym |
przepraszającym |
przepraszającym |
przepraszającym |
przepraszającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przepraszający |
przepraszający |
przepraszające |
przepraszające |
| D. | przepraszających |
przepraszających |
przepraszających |
przepraszających |
| C. | przepraszającym |
przepraszającym |
przepraszającym |
przepraszającym |
| B. | przepraszających |
przepraszających |
przepraszających |
przepraszające |
| N. | przepraszającymi |
przepraszającymi |
przepraszającymi |
przepraszającymi |
| Ms. | przepraszających |
przepraszających |
przepraszających |
przepraszających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przepraszany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przepraszany |
przepraszany |
przepraszany |
przepraszane |
przepraszana |
| D. | przepraszanego |
przepraszanego |
przepraszanego |
przepraszanego |
przepraszanej |
| C. | przepraszanemu |
przepraszanemu |
przepraszanemu |
przepraszanemu |
przepraszanej |
| B. | przepraszanego |
przepraszanego |
przepraszany |
przepraszane |
przepraszaną |
| N. | przepraszanym |
przepraszanym |
przepraszanym |
przepraszanym |
przepraszaną |
| Ms. | przepraszanym |
przepraszanym |
przepraszanym |
przepraszanym |
przepraszanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przepraszani |
przepraszani |
przepraszane |
przepraszane |
| D. | przepraszanych |
przepraszanych |
przepraszanych |
przepraszanych |
| C. | przepraszanym |
przepraszanym |
przepraszanym |
przepraszanym |
| B. | przepraszanych |
przepraszanych |
przepraszanych |
przepraszane |
| N. | przepraszanymi |
przepraszanymi |
przepraszanymi |
przepraszanymi |
| Ms. | przepraszanych |
przepraszanych |
przepraszanych |
przepraszanych |
odpowiednik aspektowy: przeprosić
Składnia
| Rzosobowy | + | przepraszać | + |
KOGO +
za CO
|
| Rzosobowy | + | przepraszać | + |
(KOGO) +
że ZDANIE
|