UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prostować

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. prosty I

1. kolana

Definicja

czynić prostym coś, co jest zgięte, skrzywione lub pochylone

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyprostowywać
hiperonimy:  kształtować

Połączenia

  • prostować ciało, kolana, nadgarstki, nogi, palce, plecy, przedramię, ramiona, ręce, skrzydła
  • prostować z trudem
  • zacząć prostować
  • prostować i zginać; uginać i prostować

Cytaty

Powoli zaczął ożywiać się, podnosić łeb, prostować skrzydła i reagować na obecność człowieka.

źródło: NKJP: Zatruty lot, Dziennik Polski, 2001-05-25

Te dzieci mają bardzo upośledzoną funkcję układu nerwowego i trzeba im kręgosłup prostować, żeby nie pogarszało się oddychanie z powodu ucisku na płuca.

źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Ból ujarzmiony, Gazeta Wyborcza, 1998-09-25

Przychodzi tu systematycznie od kilku dziesięcioleci. Wyrywa zielsko, prostuje krzyże, odnawia napisy, ogarnia groby.

źródło: NKJP: K.Jakubowski: Epitafium dla „moich” kobiet, Tygodnik Ciechanowski, 2005-04-12

Ciekawe, czy nasi rodzice się kochali? [...] Śmierć ich nie rozłączyła. – I kłócą się w zaświatach – dodał Henryk, prostując plecy.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostuję
prostujemy
2 os. prostujesz
prostujecie
3 os. prostuje
prostują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałem
+(e)m prostował
prostowałam
+(e)m prostowała
prostowałom
+(e)m prostowało
prostowaliśmy
+(e)śmy prostowali
prostowałyśmy
+(e)śmy prostowały
2 os. prostowałeś
+(e)ś prostował
prostowałaś
+(e)ś prostowała
prostowałoś
+(e)ś prostowało
prostowaliście
+(e)ście prostowali
prostowałyście
+(e)ście prostowały
3 os. prostował
prostowała
prostowało
prostowali
prostowały

bezosobnik: prostowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prostował
będę prostować
będę prostowała
będę prostować
będę prostowało
będę prostować
będziemy prostowali
będziemy prostować
będziemy prostowały
będziemy prostować
2 os. będziesz prostował
będziesz prostować
będziesz prostowała
będziesz prostować
będziesz prostowało
będziesz prostować
będziecie prostowali
będziecie prostować
będziecie prostowały
będziecie prostować
3 os. będzie prostował
będzie prostować
będzie prostowała
będzie prostować
będzie prostowało
będzie prostować
będą prostowali
będą prostować
będą prostowały
będą prostować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostujmy
2 os. prostuj
prostujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałbym
bym prostował
prostowałabym
bym prostowała
prostowałobym
bym prostowało
prostowalibyśmy
byśmy prostowali
prostowałybyśmy
byśmy prostowały
2 os. prostowałbyś
byś prostował
prostowałabyś
byś prostowała
prostowałobyś
byś prostowało
prostowalibyście
byście prostowali
prostowałybyście
byście prostowały
3 os. prostowałby
by prostował
prostowałaby
by prostowała
prostowałoby
by prostowało
prostowaliby
by prostowali
prostowałyby
by prostowały

bezosobnik: prostowano by

bezokolicznik: prostować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

prostując

gerundium: prostowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prostowanie
prostowania
D. prostowania
prostowań
C. prostowaniu
prostowaniom
B. prostowanie
prostowania
N. prostowaniem
prostowaniami
Ms. prostowaniu
prostowaniach
W. prostowanie
prostowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prostujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prostujący
prostujący
prostujący
prostujące
prostująca
D. prostującego
prostującego
prostującego
prostującego
prostującej
C. prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującej
B. prostującego
prostującego
prostujący
prostujące
prostującą
N. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującą
Ms. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prostujący
prostujący
prostujące
prostujące
D. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących
C. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
B. prostujących
prostujących
prostujących
prostujące
N. prostującymi
prostującymi
prostującymi
prostującymi
Ms. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prostowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prostowany
prostowany
prostowany
prostowane
prostowana
D. prostowanego
prostowanego
prostowanego
prostowanego
prostowanej
C. prostowanemu
prostowanemu
prostowanemu
prostowanemu
prostowanej
B. prostowanego
prostowanego
prostowany
prostowane
prostowaną
N. prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowaną
Ms. prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prostowani
prostowani
prostowane
prostowane
D. prostowanych
prostowanych
prostowanych
prostowanych
C. prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanym
B. prostowanych
prostowanych
prostowanych
prostowane
N. prostowanymi
prostowanymi
prostowanymi
prostowanymi
Ms. prostowanych
prostowanych
prostowanych
prostowanych

odpowiednik aspektowy: wyprostować

Składnia

Rzżywotny + prostować +
CO

2. włosy

Definicja

czynić gładkim coś, co jest pofałdowane lub pomięte

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyprostowywać
hiperonimy:  gładzić

Połączenia

  • prostować felgi, włosy

Cytaty

Zanim doszło do prezentacji psów przed komisją oceniającą, przybyli mogli obserwować, jakim zabiegom poddawane są pieskie gwiazdy. Ich właściciele starannie czesali, pudrowali, poprawiali, upinali sierść swoim pupilom, a nawet prostowali ją za pomocą prostownicy.

źródło: NKJP: (JaGA): Pieskie gwiazdy, Nowiny Raciborskie, 2007-10-23

Nowe apartamentowce i rozpadające się kamienice. Wiklinowy fotel przy bramie, pod dachem zbitym z desek. W podwórku: prostowanie felg i jakaś tajemnicza maszyna.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostuję
prostujemy
2 os. prostujesz
prostujecie
3 os. prostuje
prostują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałem
+(e)m prostował
prostowałam
+(e)m prostowała
prostowałom
+(e)m prostowało
prostowaliśmy
+(e)śmy prostowali
prostowałyśmy
+(e)śmy prostowały
2 os. prostowałeś
+(e)ś prostował
prostowałaś
+(e)ś prostowała
prostowałoś
+(e)ś prostowało
prostowaliście
+(e)ście prostowali
prostowałyście
+(e)ście prostowały
3 os. prostował
prostowała
prostowało
prostowali
prostowały

bezosobnik: prostowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prostował
będę prostować
będę prostowała
będę prostować
będę prostowało
będę prostować
będziemy prostowali
będziemy prostować
będziemy prostowały
będziemy prostować
2 os. będziesz prostował
będziesz prostować
będziesz prostowała
będziesz prostować
będziesz prostowało
będziesz prostować
będziecie prostowali
będziecie prostować
będziecie prostowały
będziecie prostować
3 os. będzie prostował
będzie prostować
będzie prostowała
będzie prostować
będzie prostowało
będzie prostować
będą prostowali
będą prostować
będą prostowały
będą prostować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostujmy
2 os. prostuj
prostujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałbym
bym prostował
prostowałabym
bym prostowała
prostowałobym
bym prostowało
prostowalibyśmy
byśmy prostowali
prostowałybyśmy
byśmy prostowały
2 os. prostowałbyś
byś prostował
prostowałabyś
byś prostowała
prostowałobyś
byś prostowało
prostowalibyście
byście prostowali
prostowałybyście
byście prostowały
3 os. prostowałby
by prostował
prostowałaby
by prostowała
prostowałoby
by prostowało
prostowaliby
by prostowali
prostowałyby
by prostowały

bezosobnik: prostowano by

bezokolicznik: prostować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

prostując

gerundium: prostowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prostowanie
prostowania
D. prostowania
prostowań
C. prostowaniu
prostowaniom
B. prostowanie
prostowania
N. prostowaniem
prostowaniami
Ms. prostowaniu
prostowaniach
W. prostowanie
prostowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prostujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prostujący
prostujący
prostujący
prostujące
prostująca
D. prostującego
prostującego
prostującego
prostującego
prostującej
C. prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującej
B. prostującego
prostującego
prostujący
prostujące
prostującą
N. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującą
Ms. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prostujący
prostujący
prostujące
prostujące
D. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących
C. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
B. prostujących
prostujących
prostujących
prostujące
N. prostującymi
prostującymi
prostującymi
prostującymi
Ms. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prostowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prostowany
prostowany
prostowany
prostowane
prostowana
D. prostowanego
prostowanego
prostowanego
prostowanego
prostowanej
C. prostowanemu
prostowanemu
prostowanemu
prostowanemu
prostowanej
B. prostowanego
prostowanego
prostowany
prostowane
prostowaną
N. prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowaną
Ms. prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prostowani
prostowani
prostowane
prostowane
D. prostowanych
prostowanych
prostowanych
prostowanych
C. prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanym
B. prostowanych
prostowanych
prostowanych
prostowane
N. prostowanymi
prostowanymi
prostowanymi
prostowanymi
Ms. prostowanych
prostowanych
prostowanych
prostowanych

odpowiednik aspektowy: wyprostować

Składnia

bez ograniczeń + prostować +
CO

3. rzekę

Definicja

nadawać prosty kierunek czemuś, co zakręca lub się wije

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyprostowywać

Połączenia

  • prostować koryto (rzeki), rzekę

Cytaty

Tą maszyną Czesi usypali wały, odsunęli wodę spod rodzinnego domu sołtysa i zaczęli prostować rzekę tak jak przed powodzią.

źródło: NKJP: Dariusz Kortko: Drzewa są już czeskie, Gazeta Wyborcza, 1997-08-05

Odra była kompleksowo regulowana przez Niemców od XVIII wieku do drugiej wojny światowej według ówczesnego stanu wiedzy. - Prostowali koryto i spowodowali większy spadek wody, by szybciej ją odprowadzać w razie wezbrań.

źródło: NKJP: Michał Matys: Jak uchronić się w przyszłości przed powodzią?, Gazeta Wyborcza, 1997-07-25

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostuję
prostujemy
2 os. prostujesz
prostujecie
3 os. prostuje
prostują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałem
+(e)m prostował
prostowałam
+(e)m prostowała
prostowałom
+(e)m prostowało
prostowaliśmy
+(e)śmy prostowali
prostowałyśmy
+(e)śmy prostowały
2 os. prostowałeś
+(e)ś prostował
prostowałaś
+(e)ś prostowała
prostowałoś
+(e)ś prostowało
prostowaliście
+(e)ście prostowali
prostowałyście
+(e)ście prostowały
3 os. prostował
prostowała
prostowało
prostowali
prostowały

bezosobnik: prostowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prostował
będę prostować
będę prostowała
będę prostować
będę prostowało
będę prostować
będziemy prostowali
będziemy prostować
będziemy prostowały
będziemy prostować
2 os. będziesz prostował
będziesz prostować
będziesz prostowała
będziesz prostować
będziesz prostowało
będziesz prostować
będziecie prostowali
będziecie prostować
będziecie prostowały
będziecie prostować
3 os. będzie prostował
będzie prostować
będzie prostowała
będzie prostować
będzie prostowało
będzie prostować
będą prostowali
będą prostować
będą prostowały
będą prostować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostujmy
2 os. prostuj
prostujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałbym
bym prostował
prostowałabym
bym prostowała
prostowałobym
bym prostowało
prostowalibyśmy
byśmy prostowali
prostowałybyśmy
byśmy prostowały
2 os. prostowałbyś
byś prostował
prostowałabyś
byś prostowała
prostowałobyś
byś prostowało
prostowalibyście
byście prostowali
prostowałybyście
byście prostowały
3 os. prostowałby
by prostował
prostowałaby
by prostowała
prostowałoby
by prostowało
prostowaliby
by prostowali
prostowałyby
by prostowały

bezosobnik: prostowano by

bezokolicznik: prostować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

prostując

gerundium: prostowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prostowanie
prostowania
D. prostowania
prostowań
C. prostowaniu
prostowaniom
B. prostowanie
prostowania
N. prostowaniem
prostowaniami
Ms. prostowaniu
prostowaniach
W. prostowanie
prostowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prostujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prostujący
prostujący
prostujący
prostujące
prostująca
D. prostującego
prostującego
prostującego
prostującego
prostującej
C. prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującej
B. prostującego
prostującego
prostujący
prostujące
prostującą
N. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującą
Ms. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prostujący
prostujący
prostujące
prostujące
D. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących
C. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
B. prostujących
prostujących
prostujących
prostujące
N. prostującymi
prostującymi
prostującymi
prostującymi
Ms. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prostowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prostowany
prostowany
prostowany
prostowane
prostowana
D. prostowanego
prostowanego
prostowanego
prostowanego
prostowanej
C. prostowanemu
prostowanemu
prostowanemu
prostowanemu
prostowanej
B. prostowanego
prostowanego
prostowany
prostowane
prostowaną
N. prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowaną
Ms. prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prostowani
prostowani
prostowane
prostowane
D. prostowanych
prostowanych
prostowanych
prostowanych
C. prostowanym
prostowanym
prostowanym
prostowanym
B. prostowanych
prostowanych
prostowanych
prostowane
N. prostowanymi
prostowanymi
prostowanymi
prostowanymi
Ms. prostowanych
prostowanych
prostowanych
prostowanych

odpowiednik aspektowy: wyprostować

Składnia

bez ograniczeń + prostować +
CO

4. prąd

Definicja

zmieniać prąd zmienny na prąd stały

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia elektryczność

Połączenia

  • prostować prąd

Cytaty

Mostek Graetza to pełnookresowy prostownik z czterech diod prostowniczych połączonych w specyficzny układ prostujący prąd przy wykorzystaniu obu połówek napięcia przemiennego.

źródło: NKJP: Mostek Graetza, Wikipedia.pl, 2008-10-30

Zasilacz, czyli PSU z ang.(Power Supply Unit), dostosowuje napięcie, prostuje prąd płynący z sieci (Polska 230V), do potrzeb komputera na złącza ATX i inne.

źródło: NKJP: Podstawowe komponenty komputera, Wikibooks.org

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostuję
prostujemy
2 os. prostujesz
prostujecie
3 os. prostuje
prostują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałem
+(e)m prostował
prostowałam
+(e)m prostowała
prostowałom
+(e)m prostowało
prostowaliśmy
+(e)śmy prostowali
prostowałyśmy
+(e)śmy prostowały
2 os. prostowałeś
+(e)ś prostował
prostowałaś
+(e)ś prostowała
prostowałoś
+(e)ś prostowało
prostowaliście
+(e)ście prostowali
prostowałyście
+(e)ście prostowały
3 os. prostował
prostowała
prostowało
prostowali
prostowały

bezosobnik: prostowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prostował
będę prostować
będę prostowała
będę prostować
będę prostowało
będę prostować
będziemy prostowali
będziemy prostować
będziemy prostowały
będziemy prostować
2 os. będziesz prostował
będziesz prostować
będziesz prostowała
będziesz prostować
będziesz prostowało
będziesz prostować
będziecie prostowali
będziecie prostować
będziecie prostowały
będziecie prostować
3 os. będzie prostował
będzie prostować
będzie prostowała
będzie prostować
będzie prostowało
będzie prostować
będą prostowali
będą prostować
będą prostowały
będą prostować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostujmy
2 os. prostuj
prostujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałbym
bym prostował
prostowałabym
bym prostowała
prostowałobym
bym prostowało
prostowalibyśmy
byśmy prostowali
prostowałybyśmy
byśmy prostowały
2 os. prostowałbyś
byś prostował
prostowałabyś
byś prostowała
prostowałobyś
byś prostowało
prostowalibyście
byście prostowali
prostowałybyście
byście prostowały
3 os. prostowałby
by prostował
prostowałaby
by prostowała
prostowałoby
by prostowało
prostowaliby
by prostowali
prostowałyby
by prostowały

bezosobnik: prostowano by

bezokolicznik: prostować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

prostując

gerundium: prostowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prostowanie
prostowania
D. prostowania
prostowań
C. prostowaniu
prostowaniom
B. prostowanie
prostowania
N. prostowaniem
prostowaniami
Ms. prostowaniu
prostowaniach
W. prostowanie
prostowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prostujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prostujący
prostujący
prostujący
prostujące
prostująca
D. prostującego
prostującego
prostującego
prostującego
prostującej
C. prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującej
B. prostującego
prostującego
prostujący
prostujące
prostującą
N. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującą
Ms. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prostujący
prostujący
prostujące
prostujące
D. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących
C. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
B. prostujących
prostujących
prostujących
prostujące
N. prostującymi
prostującymi
prostującymi
prostującymi
Ms. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących

Składnia

bez ograniczeń + prostować +
CO

5. czyjeś słowa

Definicja

poprawiać to, co jest błędne w czyjejś wypowiedzi, mówiąc lub pisząc, jak jest naprawdę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  korygować

Połączenia

  • prostować błędy, bzdury, głupoty, kłamstwa, nieścisłości, omyłki, plotki, pomyłki, przeinaczenia, przekłamania, skrzywienia; informacje, obraz czegoś, jakąś sprawę, czyjeś słowa, stwierdzenia, jakiś tekst, czyjąś wypowiedź
  • prostować natychmiast, wielokrotnie
  • chcieć, musieć, próbować, starać się, usiłować, nie mieć zamiaru/nie zamierzać prostować czegoś; trzeba prostować
  • prostować i uzupełniać; demaskować i prostować, odpowiadać i prostować, polemizować i prostować, poprawiać się i prostować, protestować i prostować, przepraszać i prostować, wyjaśniać i prostować

Cytaty

Mam drugie pytanie: czy w sytuacji fałszywych alarmów o domniemanej inwazji organy państwowe mają obowiązek prostowania tych informacji na łamach prasy czy też nie?

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 25.10.1996

Projekt ustawy, bardzo krótki, zwięzły, nie niesie żadnych zagrożeń, a wręcz przeciwnie, poprzez swoje uregulowania wyjaśnia i prostuje wiele obiegowych opinii na temat denominacji.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.06.1994

Ale jednak na jedną informację błędną przypada gazetom z dziesięć poprawnych. A te błędne – są prostowane.

źródło: NKJP: W.Giełżyński: Asia się dokształca, Tygodnik Ciechanowski, 2005-07-04

- Może to będzie trzeciego października - mówię [...]. - Raczej nie. Myślę, że to będzie sierpień albo wrzesień - prostuje Aga.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007

Nie przejął się jej irytacją i nawet nie prostował, że nie miał brata, tylko starszą siostrę.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostuję
prostujemy
2 os. prostujesz
prostujecie
3 os. prostuje
prostują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałem
+(e)m prostował
prostowałam
+(e)m prostowała
prostowałom
+(e)m prostowało
prostowaliśmy
+(e)śmy prostowali
prostowałyśmy
+(e)śmy prostowały
2 os. prostowałeś
+(e)ś prostował
prostowałaś
+(e)ś prostowała
prostowałoś
+(e)ś prostowało
prostowaliście
+(e)ście prostowali
prostowałyście
+(e)ście prostowały
3 os. prostował
prostowała
prostowało
prostowali
prostowały

bezosobnik: prostowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prostował
będę prostować
będę prostowała
będę prostować
będę prostowało
będę prostować
będziemy prostowali
będziemy prostować
będziemy prostowały
będziemy prostować
2 os. będziesz prostował
będziesz prostować
będziesz prostowała
będziesz prostować
będziesz prostowało
będziesz prostować
będziecie prostowali
będziecie prostować
będziecie prostowały
będziecie prostować
3 os. będzie prostował
będzie prostować
będzie prostowała
będzie prostować
będzie prostowało
będzie prostować
będą prostowali
będą prostować
będą prostowały
będą prostować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prostujmy
2 os. prostuj
prostujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prostowałbym
bym prostował
prostowałabym
bym prostowała
prostowałobym
bym prostowało
prostowalibyśmy
byśmy prostowali
prostowałybyśmy
byśmy prostowały
2 os. prostowałbyś
byś prostował
prostowałabyś
byś prostowała
prostowałobyś
byś prostowało
prostowalibyście
byście prostowali
prostowałybyście
byście prostowały
3 os. prostowałby
by prostował
prostowałaby
by prostowała
prostowałoby
by prostowało
prostowaliby
by prostowali
prostowałyby
by prostowały

bezosobnik: prostowano by

bezokolicznik: prostować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

prostując

gerundium: prostowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prostowanie
prostowania
D. prostowania
prostowań
C. prostowaniu
prostowaniom
B. prostowanie
prostowania
N. prostowaniem
prostowaniami
Ms. prostowaniu
prostowaniach
W. prostowanie
prostowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prostujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prostujący
prostujący
prostujący
prostujące
prostująca
D. prostującego
prostującego
prostującego
prostującego
prostującej
C. prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującemu
prostującej
B. prostującego
prostującego
prostujący
prostujące
prostującą
N. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującą
Ms. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
prostującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prostujący
prostujący
prostujące
prostujące
D. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących
C. prostującym
prostującym
prostującym
prostującym
B. prostujących
prostujących
prostujących
prostujące
N. prostującymi
prostującymi
prostującymi
prostującymi
Ms. prostujących
prostujących
prostujących
prostujących

odpowiedniki aspektowe: wyprostować , sprostować

Składnia

Rzosobowy + prostować +
CO
Rzosobowy + prostować +
MOWA WPROST
Rzosobowy + prostować +
że ZDANIE

Frazeologizmy

ktoś prostuje ścieżki komuś
ktoś spada na drzewo
ktoś spada na drzewo banany prostować
Data ostatniej modyfikacji: 10.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json