UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spust

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Rzeczownik od przedrostkowego czasownika s-puścić.
Zob. puścić

1. pistoletu

Definicja

metalowy języczek broni palnej, którego pociągnięcie powoduje wystrzał

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cyngiel

Połączenia

  • spust broni, dubeltówki, karabinu, pistoletu
  • nacisnąć/naciskać spust
  • pociągnąć za spust

Cytaty

Okazało się, że to nie Katarzyna pociągnęła za spust strzelby, z której zastrzelono Toma i Nancy Bultonów.

źródło: NKJP: Jeremi Kostecki: Zeznania w hipnozie, Detektyw,1999

Nie naciskałem spustu, pistolet sam wystrzelił [...].

źródło: NKJP: Alina Janusz, Dariusz Ryń: Strzały poza kontrolą, Gazeta Wyborcza, 1996-06-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spust
spusty
D. spustu
spustów
C. spustowi
spustom
B. spust
spusty
N. spustem
spustami
Ms. spuście
spustach
W. spuście
spusty

2. urządzenie

Definicja

urządzenie umożliwiające opróżnienie zbiornika z cieczą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Połączenia

  • podnieść, unieść spust

Cytaty

O tej godzinie słońce już na dobre zapełnia horyzont, oświetla ziemię, wchodzi do wsi. Od razu też czuje się jego obecność, od razu jest gorąco, jakby ktoś nagle uniósł spust hutniczego pieca.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Heban, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spust
spusty
D. spustu
spustów
C. spustowi
spustom
B. spust
spusty
N. spustem
spustami
Ms. spuście
spustach
W. spuście
spusty

3. surówki

Definicja

wylanie ciekłego produktu z pieca hutniczego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

Połączenia

  • spust miedzi, stali, surówki, żelaza
  • spust do kadzi
  • spust w hucie

Cytaty

Od początków telewizji przekaz „Dziennika Telewizyjnego” nie był dla widza. Spust surówki w hucie, wodowanie statku, wmurowanie kamienia węgielnego były informacjami dla decydentów.

źródło: NKJP: Wojciech Markiewicz: Burza w garnku z kalafiorem, Polityka, 2009-04-11

Obowiązuje [...] zasada, że im większe powinowactwo do tlenu wykazuje dany dodatek stopowy, tym później wprowadza się go do kąpieli. Na przykład żelazotytan wprowadza się bezpośrednio przed spustem stali.

źródło: NKJP: Mieczysław Hering: Podstawy elektrotermii, 1992

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spust
spusty
D. spustu
spustów
C. spustowi
spustom
B. spust
spusty
N. spustem
spustami
Ms. spuście
spustach
W. spuście
spusty

4. po rzece

Definicja

przest. 
spław

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spław

Cytaty

Spław tratew i spust drzewa luźnego na prywatnych wodach płynących jest nadal dozwolony.

źródło: Fryderyk Zoll: Prawo cywilne w zarysie, t. 2, z. 2, 1947 (SPDor)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spust
spusty
D. spustu
spustów
C. spustowi
spustom
B. spust
spusty
N. spustem
spustami
Ms. spuście
spustach
W. spuście
spusty

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

ktoś ma spust
ktoś ma dobry spust
ktoś zamknął na cztery spusty coś
ktoś zamknął na siedem spustów coś
ktoś pozamykał na cztery spusty coś
ktoś zamknął się na cztery spusty
ktoś pozamykał się na cztery spusty
ktoś zamyka na cztery spusty coś
ktoś zamyka się na cztery spusty
Data ostatniej modyfikacji: 12.05.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json