UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaniedbać

Chronologizacja

SStp, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. dbać

1. obowiązki

Definicja

nie wywiązać się ze swoich obowiązków lub nie poświęcić czemuś należytej uwagi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zawalić

Połączenia

zaniedbać dozoru, plewienia, rytuału, wyjaśnienia
zaniedbać działalność, edukację, interesy, kontakty, naukę, obowiązki, pracę, studia; nie zaniedbać okazji, praktyk religijnych

Cytaty

	Muszę wreszcie znaleźć czas na własne interesy. Ostatnio trochę je zaniedbałem. źródło: KWSJP: Michał Klim, Marek Michałowski: Łysina i wielkie ściganie, Super Express, 1998
	Hania zaniedbała muzykę poważną i śpiewa prawie wyłącznie cygańskie romanse i modne piosenki. źródło: KWSJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała, 1962
	Kanał łączący Morze Śródziemne z Czerwonym istniał już za czasów faraonów, cztery tysiące lat temu. [...] Kleopatra zaniedbała kanał i dlatego straciła resztę floty po przegranej bitwie morskiej pod Akcjum. źródło: KWSJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999
	Nie zaniedbał koniecznych środków ostrożności: czuwał na mostku kapitańskim, nie odrywając lunety od oka. źródło: KWSJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965
	Trzeba było ukrócić nadużycia przy mobilizacji wojska. Ale tego, że arimannowie mogliby zaniedbać posiadania i noszenia broni, czyli okazywania swojej pozycji społecznej, Liutprand jeszcze się nie obawiał. źródło: KWSJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaniedbam	zaniedbamy
2 os.	zaniedbasz	zaniedbacie
3 os.	zaniedba	zaniedbają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaniedbałem +(e)m zaniedbał	zaniedbałam +(e)m zaniedbała	zaniedbałom +(e)m zaniedbało	zaniedbaliśmy +(e)śmy zaniedbali	zaniedbałyśmy +(e)śmy zaniedbały
2 os.	zaniedbałeś +(e)ś zaniedbał	zaniedbałaś +(e)ś zaniedbała	zaniedbałoś +(e)ś zaniedbało	zaniedbaliście +(e)ście zaniedbali	zaniedbałyście +(e)ście zaniedbały
3 os.	zaniedbał	zaniedbała	zaniedbało	zaniedbali	zaniedbały

bezosobnik: zaniedbano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaniedbajmy
2 os.	zaniedbaj	zaniedbajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaniedbałbym bym zaniedbał	zaniedbałabym bym zaniedbała	zaniedbałobym bym zaniedbało	zaniedbalibyśmy byśmy zaniedbali	zaniedbałybyśmy byśmy zaniedbały
2 os.	zaniedbałbyś byś zaniedbał	zaniedbałabyś byś zaniedbała	zaniedbałobyś byś zaniedbało	zaniedbalibyście byście zaniedbali	zaniedbałybyście byście zaniedbały
3 os.	zaniedbałby by zaniedbał	zaniedbałaby by zaniedbała	zaniedbałoby by zaniedbało	zaniedbaliby by zaniedbali	zaniedbałyby by zaniedbały

bezosobnik: zaniedbano by

bezokolicznik: zaniedbać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaniedbawszy

gerundium: zaniedbanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaniedbanie	zaniedbania
D.	zaniedbania	zaniedbań
C.	zaniedbaniu	zaniedbaniom
B.	zaniedbanie	zaniedbania
N.	zaniedbaniem	zaniedbaniami
Ms.	zaniedbaniu	zaniedbaniach
W.	zaniedbanie	zaniedbania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaniedbany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaniedbany	zaniedbany	zaniedbany	zaniedbane	zaniedbana
D.	zaniedbanego	zaniedbanego	zaniedbanego	zaniedbanego	zaniedbanej
C.	zaniedbanemu	zaniedbanemu	zaniedbanemu	zaniedbanemu	zaniedbanej
B.	zaniedbanego	zaniedbanego	zaniedbany	zaniedbane	zaniedbaną
N.	zaniedbanym	zaniedbanym	zaniedbanym	zaniedbanym	zaniedbaną
Ms.	zaniedbanym	zaniedbanym	zaniedbanym	zaniedbanym	zaniedbanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaniedbani	zaniedbani	zaniedbane	zaniedbane
D.	zaniedbanych	zaniedbanych	zaniedbanych	zaniedbanych
C.	zaniedbanym	zaniedbanym	zaniedbanym	zaniedbanym
B.	zaniedbanych	zaniedbanych	zaniedbanych	zaniedbane
N.	zaniedbanymi	zaniedbanymi	zaniedbanymi	zaniedbanymi
Ms.	zaniedbanych	zaniedbanych	zaniedbanych	zaniedbanych

odpowiednik aspektowy: zaniedbywać

Składnia

Rz_osobowy	+	zaniedbać	+	CO
Rz_osobowy	+	zaniedbać	+	CZEGO

2. żonę

Definicja

nie poświęcić komuś wystarczająco dużo czasu i troski

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

zaniedbać córkę, dzieci, męża, partnera, przyjaciół, rodzinę, syna, żonę

Cytaty

Marek coraz bardziej pochłonięty odnawianiem przyjaźni z Grażyną do reszty zaniedbał rodzinę.

źródło: NKJP: www.wikipedia.org

- Biedny chłopiec! Zaniedbałem go ostatnio w nawale innych spraw.

źródło: KWSJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Kiedy byłam z ostatnim narzeczonym, kompletnie zaniedbałam moich przyjaciół.

źródło: KWSJP: Zuzanna Maj: Poszukiwaczka zaginionego, Cosmopolitan, 2000, nr 3