UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zakonny

Chronologizacja

1403, SStp
W połączeniu mąż zakonny 'człowiek pobożny, żyjący zgodnie z religią'

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakonny
zakonny
zakonny
zakonne
zakonna
D. zakonnego
zakonnego
zakonnego
zakonnego
zakonnej
C. zakonnemu
zakonnemu
zakonnemu
zakonnemu
zakonnej
B. zakonnego
zakonnego
zakonny
zakonne
zakonną
N. zakonnym
zakonnym
zakonnym
zakonnym
zakonną
Ms. zakonnym
zakonnym
zakonnym
zakonnym
zakonnej
W. zakonny
zakonny
zakonny
zakonne
zakonna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakonni
zakonni
zakonne
zakonne
D. zakonnych
zakonnych
zakonnych
zakonnych
C. zakonnym
zakonnym
zakonnym
zakonnym
B. zakonnych
zakonnych
zakonnych
zakonne
N. zakonnymi
zakonnymi
zakonnymi
zakonnymi
Ms. zakonnych
zakonnych
zakonnych
zakonnych
W. zakonni
zakonni
zakonne
zakonne

Pochodzenie

Zob. zakon

1. związany z zakonem - wspólnotą religijną

Definicja

związany z zakonem - wspólnotą religijną

Cytaty

1.a wspólnota

Definicja

będący zakonem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • kongregacja, rodzina, wspólnota zakonna; bractwo, zgromadzenie zakonne
  • świecki i zakonny

Cytaty

W r. 1964 wspólnota Małych Sióstr uzyskuje zatwierdzenie jako kongregacja zakonna na prawie papieskim, zaś w r. 1989, na krótko przed zgonem Siostry Magdaleny, władze kościelne udzielają definitywnej aprobaty opracowanej przez nią konstytucji Wspólnoty.

źródło: NKJP: Jerzy Turowicz: Jak zaczyn w cieście, prasa, 1994

[...] w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach odbędzie się modlitwa wspólnot zakonnych w intencji kardynała.

źródło: NKJP: Mija 25 lat, Dziennik Polski - Małopolska, 2003-12-19

[...] pamiętajmy, że zgromadzenia zakonne były zakładane w konkretnych celach. Jezuici za jeden z takich celów uznali naukę, ale to nie jedyny cel zgromadzeń zakonnych.

źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007

1.b brat

Definicja

będący członkiem zakonu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • ojciec, przełożony zakonny; siostra zakonna; bracia, współbracia; nowicjusze zakonni; osoby zakonne
  • zakonny i diecezjalny; duchowny i zakonny

Cytaty

Działalność sióstr zakonnych w Polsce kojarzona jest powszechnie z pracą fizyczną: siostry sprzątają kościoły, prowadzą plebanie, żłobki.

źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007

„Bliźniemu swemu...” to początek przesłania skierowanego przez św. Brata Alberta do współbraci zakonnych, a zarazem idea i tytuł jednej z najstarszych w Polsce aukcji charytatywnej, organizowanej cyklicznie od 1990 r. w Rzeszowie [...]

źródło: NKJP: „Bliźniemu swemu...” - w Krakowie, Dziennik Polski - Kultura, 2002-01-12

Przepisy dotyczące odraczania zasadniczej służby wojskowej ze względu na odbywanie nauki mają zastosowanie również do alumnów seminariów kapłańskich i nowicjuszy zakonnych.

źródło: NKJP: Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 lutego 1997

Pragnę [...] podziękować wszystkim - duchownym, osobom zakonnym i świeckim - którzy na co dzień wykazują wrażliwość na potrzeby innych, umiejętność ofiarnego dzielenia się dobrami i wielkie zaangażowanie na rzecz drugiego człowieka.

źródło: NKJP: Jan Paweł II: Jan Paweł II w Polsce, Gazeta Wyborcza, 1997-06-03

W pewnym momencie ojciec zakonny wręczył panu Ludwikowi pęk kluczy do pomieszczeń zamkniętych klasztoru, tzw. klauzury, dostępnych do zwiedzania tylko nielicznym.

źródło: NKJP: Jerzy Karaszkiewicz: Opowieści, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1994-02-11

1.c władze

Definicja

składający się z członków zakonu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • chór zakonny; prowincja zakonna; władze zakonne

Cytaty

Wbrew zamierzeniom władz zakonnych więzi ziem pozostających w granicach państwa krzyżackiego z Królestwem stawały się coraz silniejsze.

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

W Polsce działa 70 zakonów i 73 prowincje zakonne męskie.

źródło: NKJP: Czas werbunku, Dziennik Polski - Kraj, 2003-07-12

1.d kościół

Definicja

należący do zakonu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • zakonne katakumby; chór; budynek, dom, kościół zakonny; cela, kaplica; parafia zakonna

Cytaty

Myśl o śmierci, krótkości życia ziemskiego, oraz marności spraw doczesnych, stale towarzyszyła kamedułom. W ich celach znajdowały się czaszki - symbole śmierci i przemijania oraz trumny, w których przenoszono zmarłych do zakonnych katakumb.

źródło: NKJP: W ciszy i samotności, Dziennik Polski, 2000-07-01

Trzebinia to miejsce szczególne dla wszystkich salwatorianów. Tu bowiem powstał pierwszy dom zakonny tego duchowego zgromadzenia w Polsce, co miało miejsce równe sto lat temu.

źródło: NKJP: Łącznicy wieków, Dziennik Polski, 2001-05-15

Modlitwy przy relikwiach siostry Faustyny i przed obrazem Jezusa Miłosiernego [...], ofiarowanym do kaplicy zakonnej w Łagiewnikach jako wotum za ocalenie rodziny z wypadków wojennych, trwały już od soboty wieczorem.

źródło: NKJP: Ścieżki do Pana Boga, Dziennik Polski, 2001-04-23

Kościół św. św. Piotra i Pawła jest przykładem budownictwa emporowo-halowego charakterystycznego dla barokowych kościołów zakonnych Śląska [...].

źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

Parafia zakonna księży misjonarzy pod wezwaniem Św. Krzyża w Warszawie wnioskiem z dnia 17 kwietnia 1990 r. zwróciła się do Komisji Majątkowej o przywrócenie własności nieruchomości położonych w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 1 i 3, przylegających do kościoła Św. Krzyża.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 20.03.1992

1.e powołanie

Definicja

związany z przynależnością do zakonu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • zakonna klauzura, konstytucja; formacja, reguła; profesja zakonna; imię; powołanie; śluby, życie zakonne
  • kapłański i zakonny

Cytaty

Formacja zakonna i kapłańska stwarza okazje do kolejnych kroków w rozeznaniu i wyborze powołania.

źródło: NKJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002

Urodzony 20 sierpnia 1845 roku w Igołomi Chmielowski zasłynął przede wszystkim z szeroko zakrojonej działalności charytatywnej, którą podjął po roku 1880 pod przybranym imieniem zakonnym brata Alberta.

źródło: NKJP: (ALG): Malarz, patriota, święty, Dziennik Polski - Proszowice, 2000-08-21 -

Duże znaczenie dla ostatecznej stabilizacji instytucjonalnej franciszkanów miały rządy mistrza generalnego, św. Bonawentury (1257-1274). Za jego rządów powstał nowy tekst konstytucji zakonnej.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Powołanie zakonne, jak każde powołanie, jest darem. Ale jest i tajemnicą. Zarazem jest znakiem i świadectwem. Najpierw świadectwem prymatu Boga. On jest najważniejszy, Jemu służymy bezpośrednio i całkowicie.

źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007

Reguła zakonna, według której ojcowie cystersi żyją ­ ora et labora, czyli módl się i pracuj, była, jest i zawsze będzie aktualna oraz stanowi wskazówkę dla dobrego i szlachetnego życia każdego z nas.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.08.1998

1.f habit

Definicja

charakterystyczny dla członka zakonu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • zakonny habit; zakonna sukienka; zakonne szaty; moda zakonna

Cytaty

Podczas pokazu mody zakonnej zaprezentowali swoje stroje przedstawiciele pobliskich klasztorów: księża misjonarze w zwykłych sutannach, kanonicy regularni, których paradny strój jest biały z pelerynką, trynitarze w białym habicie z niebiesko-czerwonym krzyżem [...]

źródło: NKJP: Szkaplerz na pokazie, Dziennik Polski - Kraków, 2002-06-18

Obecnie już 172 słuchaczy Wyższej Szkoły Biznesu w Nowym Sączu przychodzi na zajęcia w szatach zakonnych lub koloratkach.

źródło: NKJP: W kieszeni i na tacy, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-07-06

[...] miejsce, na którym stoi klasztor zostało nazwane „Srebrną Górą”. Zaś od białego koloru zakonnych habitów, okolicę, w której znajduje się erem, nazwano Bielanami.

źródło: NKJP: W ciszy i samotności, Dziennik Polski - Podróże, 2000-07-01

[...] można też złożyć śluby bez zakładania zakonnej sukienki. - Ten zwyczaj uznany przez Kościół od czasów apostolskich dzisiaj przeżywa renesans. Bardzo wiele ludzi ma takie pragnienie.

źródło: NKJP: /DOK/: Renesans wieczystych ślubów czystości, Echo Dnia, 2006-01-12

1.g szkoła

Definicja

prowadzony przez zakon

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • szkoła zakonna; seminarium zakonne
  • diecezjalny i zakonny

Cytaty

W ostatnim przed wybuchem II wojny światowej roku akademickim - 1938/39 - studiowało w Krakowie 982 kleryków, w tym 593 w seminariach zakonnych, 389 na Uniwersytecie Jagiellońskim.

źródło: NKJP: Śląskie Seminarium Duchowne, Dziennik Polski- Pejzaż, 2002-06-15

Wychowała się w szkole zakonnej dla sierot i dopiero po latach dowiedziała się, że rodzice byli Żydami.

źródło: NKJP: Tomasz Ejtminowicz: Nie mam żalu do bankierów, Gazeta Wyborcza, 1997-08-19

Data ostatniej modyfikacji: 28.11.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json