UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

posługiwać się

Chronologizacja

SJPXVII, SL: posługować się, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. posługuję się
posługujemy się
2 os. posługujesz się
posługujecie się
3 os. posługuje się
posługują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. posługiwałem się
+(e)m się posługiwał
posługiwałam się
+(e)m się posługiwała
posługiwałom się
+(e)m się posługiwało
posługiwaliśmy się
+(e)śmy się posługiwali
posługiwałyśmy się
+(e)śmy się posługiwały
2 os. posługiwałeś się
+(e)ś się posługiwał
posługiwałaś się
+(e)ś się posługiwała
posługiwałoś się
+(e)ś się posługiwało
posługiwaliście się
+(e)ście się posługiwali
posługiwałyście się
+(e)ście się posługiwały
3 os. posługiwał się
posługiwała się
posługiwało się
posługiwali się
posługiwały się

bezosobnik: posługiwano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się posługiwał
będę się posługiwać
będę się posługiwała
będę się posługiwać
będę się posługiwało
będę się posługiwać
będziemy się posługiwali
będziemy się posługiwać
będziemy się posługiwały
będziemy się posługiwać
2 os. będziesz się posługiwał
będziesz się posługiwać
będziesz się posługiwała
będziesz się posługiwać
będziesz się posługiwało
będziesz się posługiwać
będziecie się posługiwali
będziecie się posługiwać
będziecie się posługiwały
będziecie się posługiwać
3 os. będzie się posługiwał
będzie się posługiwać
będzie się posługiwała
będzie się posługiwać
będzie się posługiwało
będzie się posługiwać
będą się posługiwali
będą się posługiwać
będą się posługiwały
będą się posługiwać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. posługujmy się
2 os. posługuj się
posługujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. posługiwałbym się
bym się posługiwał
posługiwałabym się
bym się posługiwała
posługiwałobym się
bym się posługiwało
posługiwalibyśmy się
byśmy się posługiwali
posługiwałybyśmy się
byśmy się posługiwały
2 os. posługiwałbyś się
byś się posługiwał
posługiwałabyś się
byś się posługiwała
posługiwałobyś się
byś się posługiwało
posługiwalibyście się
byście się posługiwali
posługiwałybyście się
byście się posługiwały
3 os. posługiwałby się
by się posługiwał
posługiwałaby się
by się posługiwała
posługiwałoby się
by się posługiwało
posługiwaliby się
by się posługiwali
posługiwałyby się
by się posługiwały

bezosobnik: posługiwano by się

bezokolicznik: posługiwać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: posługując się

gerundium: posługiwanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. posługiwanie się
posługiwania się
D. posługiwania się
posługiwań się
C. posługiwaniu się
posługiwaniom się
B. posługiwanie się
posługiwania się
N. posługiwaniem się
posługiwaniami się
Ms. posługiwaniu się
posługiwaniach się
W. posługiwanie się
posługiwania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: posługujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. posługujący się
posługujący się
posługujący się
posługujące się
posługująca się
D. posługującego się
posługującego się
posługującego się
posługującego się
posługującej się
C. posługującemu się
posługującemu się
posługującemu się
posługującemu się
posługującej się
B. posługującego się
posługującego się
posługujący się
posługujące się
posługującą się
N. posługującym się
posługującym się
posługującym się
posługującym się
posługującą się
Ms. posługującym się
posługującym się
posługującym się
posługującym się
posługującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. posługujący się
posługujący się
posługujące się
posługujące się
D. posługujących się
posługujących się
posługujących się
posługujących się
C. posługującym się
posługującym się
posługującym się
posługującym się
B. posługujących się
posługujących się
posługujących się
posługujące się
N. posługującymi się
posługującymi się
posługującymi się
posługującymi się
Ms. posługujących się
posługujących się
posługujących się
posługujących się

odpowiednik aspektowy: posłużyć się

Pochodzenie

Zob. sługa

1. narzędziem

Definicja

robić coś z tym, o czym mowa, tak że staje się to narzędziem albo środkiem do tego, aby osiągnąć zamierzony cel lub wykonać zamierzoną czynność

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  używać

Połączenia

  • posługiwać się analogią, argumentem, bronią, cytatem, fałszywym dokumentem, formułą, ilustracją, informacją, jakimś językiem, kłamstwem, mapą, metaforą, metodą, narzędziem, nazwą, obrazem, określeniem, pojęciem, przykładem, przysłowiem, rekwizytem, schematem, symbolem, szablonem, szantażem, techniką, terminem, terminologią, wiedzą, wzorem
  • posługiwać się z dużą wprawą
  • posługiwać się biegle, po mistrzowsku
  • umieć posługiwać się

Cytaty

Posługiwał się słowem po mistrzowsku, w sposób jemu tylko znany i właściwy, i zawsze osiągał zamierzony skutek.

źródło: KWSJP: Edward Kozikowski: Więcej prawdy niż plotki. Wspomnienia o pisarzach czasów minionych, 1964

Koptowie od trzystu lat posługują się językiem arabskim.

źródło: KWSJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Malarze posługiwali się szablonami ułatwiającymi pracę.

źródło: KWSJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Posługuję się tym kłamstwem, ponieważ żaden inny argument go nie przekonuje.

źródło: KWSJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005

Słynne narzędzia z wąwozu Olduvai w Tanzanii, sprzed 2 mln lat, wcale nie są doskonalsze od tych, którymi posługują się współczesne szympansy.

źródło: KWSJP: Krzysztof Kowalski: Antropologia: Jak szympans nie został człowiekiem, prasa, 1997

Składnia

Rzżywotny + posługiwać się +
CZYM

2. dzieckiem

Definicja

osiągać cel dzięki zmuszeniu lub zachęceniu do działania osoby lub osób, nad którymi ma się pewną przewagę albo kontrolę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  używać

Połączenia

  • posługiwać się dzieckiem, dziewczyną, posłańcem

Cytaty

Zawsze musisz posługiwać się mną?

źródło: KWSJP: Lucyna Legut: Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości, 1983

Z czasem szatan zaczął posługiwać się mną i służyłam mu coraz częściej.

źródło: Internet

Tłum odpychał inwalidę, nie okazywał względów nie rzucającej się w oczy ciąży. Kobietę z niemowlęciem na ręku pomawiał, że posługuje się dzieckiem dla szybkiego nabycia większej ilości wędlin.

źródło: KWSJP: Stanisław Dobiasz: Nienawidzę Seneki, 1984

Składnia

Rzosobowy + posługiwać się +
KIM
Data ostatniej modyfikacji: 23.12.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj