Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | teraźniejszy |
teraźniejszy |
teraźniejszy |
teraźniejsze |
teraźniejsza |
| D. | teraźniejszego |
teraźniejszego |
teraźniejszego |
teraźniejszego |
teraźniejszej |
| C. | teraźniejszemu |
teraźniejszemu |
teraźniejszemu |
teraźniejszemu |
teraźniejszej |
| B. | teraźniejszego |
teraźniejszego |
teraźniejszy |
teraźniejsze |
teraźniejszą |
| N. | teraźniejszym |
teraźniejszym |
teraźniejszym |
teraźniejszym |
teraźniejszą |
| Ms. | teraźniejszym |
teraźniejszym |
teraźniejszym |
teraźniejszym |
teraźniejszej |
| W. | teraźniejszy |
teraźniejszy |
teraźniejszy |
teraźniejsze |
teraźniejsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | teraźniejsi |
teraźniejsi |
teraźniejsze |
teraźniejsze |
| D. | teraźniejszych |
teraźniejszych |
teraźniejszych |
teraźniejszych |
| C. | teraźniejszym |
teraźniejszym |
teraźniejszym |
teraźniejszym |
| B. | teraźniejszych |
teraźniejszych |
teraźniejszych |
teraźniejsze |
| N. | teraźniejszymi |
teraźniejszymi |
teraźniejszymi |
teraźniejszymi |
| Ms. | teraźniejszych |
teraźniejszych |
teraźniejszych |
teraźniejszych |
| W. | teraźniejsi |
teraźniejsi |
teraźniejsze |
teraźniejsze |
Pochodzenie
Od: dawnego (XVI-XVII w.) i dial. teraźni ‘dzisiejszy, obecny, teraźniejszy’ z przyrostkiem -ejszy. Zob. teraz I
1. świat
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | aktualny, dzisiejszy, obecny |
Połączenia
- teraźniejszy czas, świat; kształt czegoś, stan czegoś; teraźniejsza chwila, działalność, sytuacja; teraźniejsze życie; teraźniejsi ludzie; teraźniejsze potrzeby, warunki; rzeczy teraźniejsze
- przeszły i teraźniejszy; teraźniejszy i przyszły
Cytaty
|
[...] studenci z Rumunii, Serbii, Ukrainy, Rosji i Białorusi [...] rozważać będą kwestie związane z historią, ale i teraźniejszą sytuacją naszej części Europy, oczywiście także w kontekście integracji europejskiej. źródło: NKJP: Budowanie więzi, Dziennik Polski, 2003-07-15 |
|
|
Czyżby [...] autor tak dobrze wiedział, co się z teraźniejszymi ludźmi stanie? Prawda jest smutna. Chęć posiadania pieniędzy, władzy, próżność i bezsens ludzkiego życia, które są przedstawione w utworze, dziś rządzą naszym światem. źródło: NKJP: W poszukiwaniu sensu, Dziennik Polski, 2001-05-28 |
|
|
Skoncentrowanie swej uwagi na chwili teraźniejszej oddala od nas wszelkie urojone lęki o przyszłość. źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Jak osiągnąć sukces w świecie ducha i materii, 2001 |
|
|
[...] wśród kultur Wschodu można wskazać takie, w których cały nacisk położony był na czas teraźniejszy - wartością i sztuką było przeżywanie każdej chwili, nieważne, co było wczoraj i co przyniesie jutro. źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Okopani w teraźniejszości, Gazeta Wyborcza, 1993-04-30 |
|
|
To, co jest „dane do widzenia”, zawsze jest teraźniejsze, obecne, dzieje się w chwili, gdy na to patrzymy. źródło: NKJP: Dorota Siwicka (red.): Szybko i szybciej, 1996 |
2. dyrektor
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Cytaty
|
[...] w mieście jest jeszcze tyle do zrobienia, że pomysłów [...] długo nie zabraknie. I wystarczy ich dla wszystkich prezydentów. Teraźniejszych i przyszłych. źródło: NKJP: Wiesław Ziobro: Pomnik podziemny, Dziennik Polski, 2008-11-28 |
|
|
Manifestacja maturzystów miała na celu wyrażenie sprzeciwu wobec polityki byłego i teraźniejszego rządu w sprawie matury 2002. źródło: NKJP: DAG: Manifestacja w skromnym gronie, Gazeta Poznańska, 2001-11-15 |
|
|
Na spotkanie przybyła z Warszawy żona reżysera Barbara Swinarska, także wielu aktorów, którzy mieli szczęście z nim pracować [...]. Dało się natomiast zauważyć nieobecność teraźniejszej dyrekcji tej sceny... źródło: NKJP: Smutne rozmowy, Dziennik Polski, 2000-10-17 |
Składnia
| Rz | + | teraźniejszy | + |
|
| szyk: tylko prepozycja | ||||