UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

karat

Chronologizacja

1538, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. karat
 karaty
D. karata
 karatów
C. karatowi
 karatom
B. karat
 karaty
N. karatem
 karatami
Ms. karacie
 karatach
W. karacie
 karaty

Pochodzenie

internac.

niem. Karat

wł. carato

łac. śred. caratum

z gr. kerátion 'rożek; odważnik, ciężarek'

1. kamieni szlachetnych

Definicja

metrol. 
jednostka masy równa dwustu miligramom, używana do określania wielkości kamieni szlachetnych i pereł

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Cytaty

W jej biżuterii nie było ani uncji kruszcu, ani karata kamienia - nosiła wyłącznie perły, korale i bursztyny.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Aby wydobyć jeden karat diamentu, trzeba przesiać co najmniej 250 ton skały.

źródło: NKJP: Jacek Pawlicki: Kamienie szlachetne, Gazeta Wyborcza, 1995-12-22

Znany jubiler Harry Winston zapłacił najwyższą dotąd cenę za taki kamień - 238 tys. dolarów za karat.

źródło: NKJP: Kamyki za miliony, Gazeta Wyborcza, 1997-11-03

O wartości brylantu decyduje masa wyrażona w karatach, jego czystość, barwa i jakość szlifu.

źródło: NKJP: Tatiana Audycka: Brylanty wybrały kobietę, Wieczór Wybrzeża, 1998-01-09

[...] tylko bardzo małe perły mierzy się w karatach.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + karat +
(CZEGO)

Skróty

ct

2. złota

Definicja

metrol. 
miara równa jednej dwudziestej czwartej zawartości wagowej złota w stopie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Cytaty

Czyste złoto ma 24 karaty, złoto 18-karatowe zawiera 18/24, czyli 75% czystego złota, zaś złoto 14-karatowe - 14/24 = 58,3% czystego złota.

źródło: NKJP: Katarzyna Kromka: Złoto nasze najdroższe, Piznezka.pl, 2005-1

– Złoto jest próby 23 karatów – mówi kierownik pracowni konserwacji rzemiosła artystycznego [...].

źródło: NKJP: (krop): Złote wskazówki zegara, Gazeta Krakowska, 2005-12-13

W stomatologii nie stosuje się stopów złota poniżej 18 karatów z obawy przed możliwością ich korozji w jamie ustnej.

źródło: NKJP: Katarzyna Rożko: Nie ma nieważnych zębów, Dziennik Zachodni, 2005-12-17

Sama nagroda też ma charakter dyplomu, który waży 25 kg - na postumencie z zielonego marmuru umieszczono dyplom z pozłacanego (24 karaty) mosiądzu.

źródło: NKJP: (ECe): Ośmiu z regionu, Gazeta Krakowska, 2002-03-11

Skróty

ct
Data ostatniej modyfikacji: 17.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN