UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

unijny

Chronologizacja

SJPDor, SJPSz, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Pochodny od unia

1. dotyczący związku państw

Definicja

dotyczący unii - związku co najmniej dwóch państw, osób, partii, przynoszącego im korzyści

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • związek unijny; umowa unijna

Cytaty

Hiszpanie poszli jeszcze dalej od nas w tym kierunku, bo zafundowali sobie niemiecką dynastię, bo, poza unią personalną z Niemcami za Karola V, mieli stały taki związek unijny z innymi sąsiadami Francji, Niderlandami a także Mediolanem.

źródło: NKJP: W. A. Zbyszewski: Impresje hiszpańskie, Kultura, 1964

W roku 1569, na mocy zawartej 28 czerwca na sejmie w Lublinie umowy unijnej Polski z Litwą, wieś Łuniewo została inkorporowana z Litwy przez Koronę.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
D. unijnego
unijnego
unijnego
unijnego
unijnej
C. unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnej
B. unijnego
unijnego
unijny
unijne
unijną
N. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijną
Ms. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijnej
W. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. unijni
unijni
unijne
unijne
D. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
C. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
B. unijnych
unijnych
unijnych
unijne
N. unijnymi
unijnymi
unijnymi
unijnymi
Ms. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
W. unijni
unijni
unijne
unijne

2. dotyczący partii

Definicja

dotyczący partii politycznej mającej słowo „unia” w nazwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

Połączenia

  • unijny minister, premier; rząd; unijne głosy, listy wyborcze, wybory

Cytaty

Najbliższe wybory mogą przynieść Polsce wybór między dekadą podwojenia dochodu narodowego a dekadą straconą - powiedziała wczoraj premier [...], otwierając posiedzenie Rady Unii Demokratycznej. Rada zebrała się, by zatwierdzić unijne listy wyborcze do Sejmu.

źródło: NKJP: Czar par, Gazeta Wyborcza, 1993-07-19

Być może unijny premier łatwiej by przeszedł w koalicji trzech partii niż dwóch.

źródło: NKJP: Ernest Skalski: Kontrakt głosów i etosów?, Gazeta Wyborcza, 1993-09-21

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
D. unijnego
unijnego
unijnego
unijnego
unijnej
C. unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnej
B. unijnego
unijnego
unijny
unijne
unijną
N. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijną
Ms. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijnej
W. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. unijni
unijni
unijne
unijne
D. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
C. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
B. unijnych
unijnych
unijnych
unijne
N. unijnymi
unijnymi
unijnymi
unijnymi
Ms. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
W. unijni
unijni
unijne
unijne

3. dotyczący Unii Europejskiej

Definicja

związany z Unią Europejską

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

3.a komisarz

Definicja

polit. 
pracujący w instytucjach związanych z Unią Europejską

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • unijny dyplomata, ekspert, komisarz, minister, polityk, urzędnik; parlament; unijni koledzy, partnerzy; komisja unijna; władze unijne;

Cytaty

Dzięki wprowadzeniu euro wyeliminowane zostaną koszty transakcji bankowych i kapitałowych związanych z istnieniem kilkunastu walut Unii. [...] Unijni eksperci szacują, że po wprowadzeniu euro tylko z tego powodu będzie można zaoszczędzić ok. 17,5 mld dolarów rocznie.

źródło: NKJP: Jacek Pawlicki: Witaj euro, Gazeta Wyborcza, 1999-01-02

Wasza minister [...] znana jest z tego, że na obradach siedzi cicho i nie zabiera głosu - komentuje jeden z unijnych dyplomatów.

źródło: NKJP: Adam Grzeszak: Ole, ole, nie damy się, Polityka, 2006-11-25

W programie sesji znalazło się spotkanie z czołowymi politykami unijnymi w Parlamencie Europejskim [...].

źródło: NKJP: Podróże na wschód i zachód, Dziennik Polski, 2003-05-30

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
D. unijnego
unijnego
unijnego
unijnego
unijnej
C. unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnej
B. unijnego
unijnego
unijny
unijne
unijną
N. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijną
Ms. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijnej
W. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. unijni
unijni
unijne
unijne
D. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
C. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
B. unijnych
unijnych
unijnych
unijne
N. unijnymi
unijnymi
unijnymi
unijnymi
Ms. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
W. unijni
unijni
unijne
unijne

3.b prawo

Definicja

praw. 
ustanowiony przez Unię Europejską

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • unijny program, projekt, system; traktat unijny; dyrektywa; konstytucja, regulacja, reguła, zasada unijna; prawo, prawodawstwo, rozporządzenie, ustawodawstwo unijne; normy, przepisy, standardy, wymogi unijne

Cytaty

Parlament Europejski chce zmusić tanie linie lotnicze do porzucenia praktyk reklamowania „biletów za złotówkę”. Poparł on projekt unijnego rozporządzenia, które nakłada obowiązek podawania pełnych kosztów przelotu.

źródło: NKJP: Lipa w powietrzu, Polityka, 2007-07-21

Problemem jest to, że Unia proponuje nam 10-letni okres przejściowy, w którym będziemy dochodzili do pełnych dopłat. My chcemy, aby okres ten był jak najkrótszy. Bo unijne ustawodawstwo nakazuje wszystkich rolników traktować równo.

źródło: NKJP: K. Kowalski: Rozstrzygnie się w listopadzie, Tygodnik Ciechanowski, 2002-09-09

Jaka jest relacja prawa unijnego do prawa narodowego w takich kwestiach, jak uznawane normy moralne czy wielowiekowa tradycja kulturowa narodu [...]?

źródło: NKJP: Krystyna Czuba: Czego można się spodziewać po integracji Polski z Unią Europejską w sprawie dotyczącej polskiej kultury?, Niedziela, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
D. unijnego
unijnego
unijnego
unijnego
unijnej
C. unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnej
B. unijnego
unijnego
unijny
unijne
unijną
N. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijną
Ms. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijnej
W. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. unijni
unijni
unijne
unijne
D. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
C. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
B. unijnych
unijnych
unijnych
unijne
N. unijnymi
unijnymi
unijnymi
unijnymi
Ms. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
W. unijni
unijni
unijne
unijne

3.c dotacja

Definicja

będący środkami finansowymi przyznawanymi przez Unię Europejską

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • budżet unijny; dotacja, kasa, pomoc unijna; dofinansowania, dopłaty, fundusze, pieniądze, środki unijne

Cytaty

Komisja Europejska oświadczyła wczoraj, że unijne dotacje do eksportu żywności mogą zostać obniżone najwcześniej za rok, po reformie wspólnej polityki rolnej.

źródło: NKJP: Przez granicę z dopłatą, Dziennik Polski, 1999-02-12

Ironia polega też na tym, że dodatek specjalny sam w sobie jest nagrodą za szczególne osiągnięcia pracownika, a w naszym powiecie starosta [...] nie zmobilizował swoich pracowników, żeby pozyskali środki unijne, po które z powodzeniem sięgają inne powiaty i gminy. Za co więc ten dodatek?

źródło: NKJP: Agnieszka Traczykowska: Starosto, oddaj dodatek!, Głos Szczeciński, 2006

[...] zapadła decyzja o przyznaniu [...] uczelni potężnego unijnego dofinansowania. W sprawie podziału unijnych dotacji zaprotestowały stołeczne uczelnie, co przedłużyło procedurę o kilka miesięcy.

źródło: NKJP: R. Nadaj: PWSZ w Ciechanowie i Mławie: Uczelnia ma szansę na szybki rozwój, Tygodnik Ciechanowski, 2005-07-19

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
D. unijnego
unijnego
unijnego
unijnego
unijnej
C. unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnej
B. unijnego
unijnego
unijny
unijne
unijną
N. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijną
Ms. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijnej
W. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. unijni
unijni
unijne
unijne
D. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
C. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
B. unijnych
unijnych
unijnych
unijne
N. unijnymi
unijnymi
unijnymi
unijnymi
Ms. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
W. unijni
unijni
unijne
unijne

3.d instytucja

Definicja

należący do Unii Europejskiej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • unijna dyplomacja, instytucja, kasa; unijne koncerny, kraje, mocarstwa, państwa, rynki, wody; strona unijna

Cytaty

Szefowa unijnej dyplomacji [...] tłumaczy się ze swojej przeszłości. Pojawiły się podejrzenia, iż w czasie, gdy sprawowała stanowisko skarbnika międzynarodowego ruchu [...], organizacja ta przyjmowała pieniądze z byłego Związku Radzieckiego.

źródło: NKJP: (XX): Świat w skrócie, Dziennik Zachodni, 2009-11-28

W zeszłym roku eksport na unijne rynki wzrósł o 1 proc., a import o 26,4 proc.

źródło: NKJP: Jacek Pawlicki: Polska-Unia Europejska, Gazeta Wyborcza, 1997-06-06

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
D. unijnego
unijnego
unijnego
unijnego
unijnej
C. unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnej
B. unijnego
unijnego
unijny
unijne
unijną
N. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijną
Ms. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijnej
W. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. unijni
unijni
unijne
unijne
D. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
C. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
B. unijnych
unijnych
unijnych
unijne
N. unijnymi
unijnymi
unijnymi
unijnymi
Ms. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
W. unijni
unijni
unijne
unijne

3.e hymn

Definicja

charakterystyczny dla Unii Europejskiej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • hymn unijny; flaga; polityka unijna; struktury unijne

Cytaty

Odśpiewany zostanie hymn unijny, a następnie będą ogłoszone konkursy. Zacznie się też prareferendum, w którym każdy uczestnik festynu będzie mógł wypowiedzieć się, czy jest „za”, czy „przeciw” przystąpieniu Polski do UE.

źródło: NKJP: (Z): Dziś nad zalewem Europejski Jarmark, Express Ilustrowany, 2003-05-17

Motylki zostały ułożone w kształcie gwiazd z flagi unijnej. W środku znajdował się orzeł biały.

źródło: NKJP: Teresa Masłowska: Europejskie motylki, Gazeta Poznańska, 2003-05-30

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
D. unijnego
unijnego
unijnego
unijnego
unijnej
C. unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnemu
unijnej
B. unijnego
unijnego
unijny
unijne
unijną
N. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijną
Ms. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
unijnej
W. unijny
unijny
unijny
unijne
unijna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. unijni
unijni
unijne
unijne
D. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
C. unijnym
unijnym
unijnym
unijnym
B. unijnych
unijnych
unijnych
unijne
N. unijnymi
unijnymi
unijnymi
unijnymi
Ms. unijnych
unijnych
unijnych
unijnych
W. unijni
unijni
unijne
unijne
Data ostatniej modyfikacji: 20.08.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json