UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mleczny

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. mleko

1. związany z mlekiem - tłuszczem zwierzęcym

Definicja

związany z mlekiem (krowim)

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a przetwór

Definicja

przyrządzony z mleka lub z dodatkiem mleka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Połączenia

  • mleczny pokarm; artykuł, przetwór, wyrób; deser; koktajl, napój; mleczna potrawa; galanteria; kawa; zupa; czekolada; odżywka; kuchnia; dieta, kuracja; mleczne danie

Cytaty

X to mleko modyfikowane bez dodatków smakowych i zbożowych, mogące być bazą dla różnych dań mlecznych (dla dzieci powyżej 12. miesiąca).

źródło: NKJP: Nowości, Dziennik Polski, 2005-08-04

Pani na folwarku miała pod swym zarządem służbę, zwłaszcza personel żeński; to ona nadzorowała obory i kurniki i doglądała wyrobu produktów mlecznych.

źródło: NKJP: Współpracownik: Być kobietą w staropolskich czasach, Tygodnik Ciechanowski, 2006-04-06

- Magda, czy jest jeszcze coś do picia? Jest, jest, mama kazała nastawić czajnik, może być herbata, może być także koktajl mleczny, mikser stoi na parapecie, mleko w lodówce, dżem truskawkowy.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1995

[...] projekt wspierała firma X, producent galanterii mlecznej, m.in. jogurtów, deserów, kefirów oraz serków, który angażuje się w projekty proekologiczne skierowane do mieszkańców gminy.

źródło: NKJP: Internet

Do judaizmu Kasi i Lwa musiała dorosnąć cała rodzina. Kuchnia jest zorganizowana tak, żeby móc przygotowywać koszerne jedzenie - naczynia na potrawy mleczne przechowywane są oddzielnie, na mięsne oddzielnie.

źródło: NKJP: Monika Stelmach: Pukanie do synagogi, Polityka, 2007-11-03

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
D. mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznej
C. mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznej
B. mlecznego
mlecznego
mleczny
mleczne
mleczną
N. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mleczną
Ms. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznej
W. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne
D. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
C. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
B. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mleczne
N. mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
Ms. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
W. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne

1.b rynek

Definicja

związany z przetwórstwem i sprzedażą mleka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rodzaje przemysłu

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

  • mleczny rynek, sektor; gospodarstwo; limit; mleczna branża; produkcja; farma; mleczne przetwórstwo; mleczne dopłaty, kwoty, rezerwy

Cytaty

Na mlecznym rynku, obok zagranicznych potentatów, świetnie też radzą sobie uznane już spółdzielnie mleczarskie [...].

źródło: NKJP: Góra się odchudza, Polityka, 2003-05-03

Ponad 80 mln kg mleka trafi zatem do ogólnopolskiej rezerwy mlecznej, która będzie rozdzielona tym rolnikom, którzy przekroczyli swoje limity produkcji w poprzednim roku kwotowym.

źródło: NKJP: (DSF): Ile za karę?, Dziennik Polski, 2006-10-14

Za miesiąc wejdzie w życie nowe rozporządzenie ministra rolnictwa o warunkach produkcji mlecznej.

źródło: NKJP: Tylko nierdzewka!, Dziennik Polski, 2002-09-21

Protestujemy też przeciw znoszeniu mechanizmów gwarantujących opłacalność magazynowania produktów nie znajdujących natychmiastowego zbytu. Przyjęcie takiej reformy PAC oznaczałoby upadek dziesiątków tysięcy gospodarstw mlecznych.

źródło: NKJP: Marek Rapacki: Wzmocnicie chłopskie lobby, Gazeta Wyborcza, 1999-03-25

[...] hodowcy krów z gminy mają szansę otrzymać [...] dopłaty do hodowli tzw. mleczne kwoty. Jest to ilość mleka, którą hodowca będzie mógł dostarczać po cenach preferencyjnych.

źródło: NKJP: (LIZ): Szansa na pieniądze, Dziennik Polski, 2003-06-10

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
D. mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznej
C. mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznej
B. mlecznego
mlecznego
mleczny
mleczne
mleczną
N. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mleczną
Ms. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznej
W. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne
D. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
C. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
B. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mleczne
N. mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
Ms. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
W. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne

1.c krowa

Definicja

zootechn. 
dający dużo mleka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Połączenia

  • mleczna koza, krowa, owca; rasa; mleczne bydło

Cytaty

Norbert [...] gospodaruje z żoną na 50 ha ziemi. Uprawia m.in. buraki, kukurydzę i zboża. Część gruntów to łąki. Hoduje ponad 160 sztuk bydła, w tym 82 krowy mleczne.

źródło: NKJP: (e.Ż): Gospodarzy nie brak, Nowiny Raciborskie, 2006-09-05

Poza hodowlą kóz mlecznych pani Lucyna Sukman posiada szklarnię, w której uprawia sałatę, ogórki i pomidory. Zajmuje się również agroturystyką.

źródło: NKJP: Wiktoria Sobczyk: Substancje obce w żywności. Żywność bezpieczna, 2000

Za cielaka po simentalach można dostać 10-14 zł za kilogram, podczas gdy za pozostałe rasy mleczne płaci się na targach ok. 5 zł.

źródło: NKJP: (HAUS): Simentalki mają wzięcie, Dziennik Polski, 2001-02-15

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
D. mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznej
C. mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznej
B. mlecznego
mlecznego
mleczny
mleczne
mleczną
N. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mleczną
Ms. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznej
W. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne
D. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
C. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
B. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mleczne
N. mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
Ms. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
W. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne

1.d gruczoł

Definicja

związany z wytwarzaniem mleka (krowiego i matczynego)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mlekowy

Połączenia

  • mleczny gruczoł, przewód; mleczna pierś

Cytaty

[...] piersi rozwijają się zazwyczaj sześć lat, a ich rozwój można podzielić na pięć etapów. W pierwszej fazie są one płaskie; jest to okres dzieciństwa. Drugi etap następuje, gdy przewody mleczne i tkanka tłuszczowa zaczynają tworzyć zaokrąglenia.

źródło: NKJP: Beata Alukiewicz: Gdy zaczyna rosnąć biust, Echo Dnia, 2007-10-18

Naukowcy z Wrocławia stworzyli substancję, która spowalnia rozwój choroby Alzheimera. Otrzymali ją z wydzieliny gruczołów mlecznych owiec.

źródło: NKJP: (DD): Ścigać się z czasem, Dziennik Polski, 2006-09-21

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
D. mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznej
C. mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznej
B. mlecznego
mlecznego
mleczny
mleczne
mleczną
N. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mleczną
Ms. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznej
W. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne
D. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
C. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
B. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mleczne
N. mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
Ms. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
W. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne

Składnia

Rz + mleczny + bez ograniczeń
szyk: tylko postpozycja

2. związany z mlekiem - płynem roślinnym

Definicja

związany z mlekiem - białawym płynem otrzymywanym z niektórych roślin

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • mleczny sok; mleczne rurki

Cytaty

Jako roślinę leczniczą i oleistą uprawia się tylko jeden gatunek - roczny mak lekarski. Pod względem użytkowania dzieli się odmiany maku na dwie grupy: oleiste, odznaczające się słabo rozwiniętym systemem członkowanych rurek mlecznych ze skąpą zawartością soku mlecznego i opiumowe z dobrze rozwiniętym systemem rurek mlecznych i obfitym sokiem mlecznym.

źródło: NKJP: TAJEMNICE ZDROWIA MAK LEKARSKI, prasa, 1988

Łodygi kaktusów zwykle nie zawierają soku mlecznego, tak charakterystycznego dla wilczomleczy.

źródło: NKJP: ROŚLINY DONICZKOWE , prasa, 1995

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
D. mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznej
C. mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznej
B. mlecznego
mlecznego
mleczny
mleczne
mleczną
N. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mleczną
Ms. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznej
W. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne
D. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
C. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
B. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mleczne
N. mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
Ms. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
W. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne

Składnia

Rz + mleczny + bez ograniczeń
szyk: tylko postpozycja

3. kolor

Definicja

koloru białego, takiego jak mleko

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Połączenia

  • mleczna cera; szyba, żarówka; mleczne szkło

Cytaty

[...] uwielbiam irlandzkie rudowłose piękności o mlecznej cerze.

źródło: NKJP: PRZEMYSŁAW OSUCHOWSKI: Czego oczy nie widzą, sercu nie żal, Dziennik Polski, 2008-04-08

Pełno tu palet kolorów do makijażu, różnego rodzaju pędzelków, pojemników na lakier do włosów, puder i tusz. Nie brak też typowego teatralnego lustra z pionowym rzędem mlecznych żarówek.

źródło: NKJP: Bomba w ostatnim ujęciu, Dziennik Polski, 2001-07-18

Na wystawie niezwykle ciekawie pokazane zostały meble łazienkowe - zintegrowane z umywalką szafki, tworzące rodzaj nowoczesnych toaletek. Nieodłączny element mebli łazienkowych stanowi również oświetlenie. Efekt lekkości i estetyki łączą podświetlone od wewnątrz szafki i szuflady z frontami z mlecznego szkła.

źródło: NKJP: Klimat funkcjonalnej łazienki, Dziennik Polski, 2004-04-21

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
D. mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznego
mlecznej
C. mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznemu
mlecznej
B. mlecznego
mlecznego
mleczny
mleczne
mleczną
N. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mleczną
Ms. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznej
W. mleczny
mleczny
mleczny
mleczne
mleczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne
D. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
C. mlecznym
mlecznym
mlecznym
mlecznym
B. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mleczne
N. mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
mlecznymi
Ms. mlecznych
mlecznych
mlecznych
mlecznych
W. mleczni
mleczni
mleczne
mleczne

Frazeologizmy

bar mleczny
brat mleczny
Droga Mleczna
siostra mleczna
ząb mleczny
Data ostatniej modyfikacji: 17.04.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json