UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mus

Chronologizacja

1566, SPXVI

1.a potrawa

Definicja

kulin. 
potrawa z przetartych lub zmiksowanych owoców, a współcześnie także innych produktów żywnościowych, mająca konsystencję puszystą, półpłynną lub kremową, w zależności od użytych składników i sposobu przygotowania

Pochodzenie

fr. mousse 'piana'

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  musik
hiperonimy:  potrawa

Połączenia

  • delikatny mus; mus owocowy; jabłkowy, malinowy, morelowy,...; czekoladowy; łososiowy; ziemniaczany
  • mus z owoców; z jabłek, z czekolady; z łososia, z pstrąga, z tuńczyka; z drobiu, z kurczaka, z szynki, z wątróbki; z selera
  • mus z sosem śmietanowym
  • ciasto, naleśniki, placki, rogal; makaron z musem; słoik z musem

Cytaty

Na deser był mus czekoladowy z sosem herbacianym. Genialny! Jeszcze teraz czuję jego zapach.

źródło: NKJP: Witaj w klubie grzecznych dziewczynek, prasa, 1998

Panna Cotta - to wykwintne ciasto o smaku śmietankowo-waniliowym z aromatycznym musem owocowym, inspirowane najpopularniejszym, włoskim deserem o tej samej nazwie.

źródło: NKJP: (P): Nowości handlowe, Dziennik Polski, 2006-08-17

Trudno się połapać w szerokiej gamie ciast i tortów, które wyglądają superapetycznie, choć bardzo się różnią jakością. Bierzcie przede wszystkim fantastyczny tort z grubą warstwą arcylekkiego, delikatnego musu cytrynowego (w kolorze białym) na podwójnym spodzie [...].

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Jadłem w..., Gazeta Wyborcza, 1992-05-08

Natomiast spośród zapowiadanych licznych atrakcji stołu warto wymienić m.in.: roladki Afrodyty, tort cytrynowy, pomidorki koktajlowe faszerowane musem z łososia, indyka w maladze, wołowinę po burgundzku i polędwicę po angielsku.

źródło: NKJP: (PK): Charytatywny taniec, Dziennik Polski, 2002-01-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mus
musy
D. musu
musów
C. musowi
musom
B. mus
musy
N. musem
musami
Ms. musie
musach
W. musie
musy

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b porcja

Definicja

porcja musu - potrawy z przetartych owoców z dodatkiem piany z białek i cukru, czasem ze zmiksowanych ryb albo warzyw

Pochodzenie

fr. mousse 'piana'

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  porcja

Połączenia

  • dwa, trzy musy
  • zamówić mus

Cytaty

Koleżanka zamówiła mus z białej czekolady z wiśniami i rozpływała się w zachwytach nad jego smakiem.

źródło: Internet

Musy siedzą w lodówce.

źródło: Internet

Ja gościom nie żałuję i zawsze przygotowuję co najmniej po dwa musy na głowę, jednak rzadko goście dają radę zjeść oba, choć i tacy zawodnicy się zdarzają.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mus
musy
D. musu
musów
C. musowi
musom
B. mus
musy
N. musem
musami
Ms. musie
musach
W. musie
musy

2. kosmetyk

Definicja

kosmet. 
kosmetyk o delikatnej konsystencji przypominającej konsystencję musu - potrawy

Pochodzenie

fr. mousse 'piana'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

Relacje znaczeniowe

synonimy:  musik
hiperonimy:  kosmetyk

Połączenia

  • mus kremowy; nawilżający
  • mus do ciała
  • mus (kremowy) na noc

Cytaty

Mus do ciała Tutti Frutti zawiera fitoendorfiny - cząsteczki szczęścia, które wprowadzają w doskonały nastrój, stymulują pozytywną energię, radość i chęć do działania.

źródło: Etykietka ze słoiczka z kosmetykiem

Walencja kremowy mus nawilżający na noc.

źródło: NKJP: Internet

Trzy wyjątkowe musy do ciała skutecznie dbają o wygląd i kondycję skóry, a niezwykłe zapachy produktów wprowadzają w doskonały i niepowtarzalny nastrój. Ciało pozostaje aksamitnie gładkie i miękkie w dotyku, nasycone delikatnym, apetycznym aromatem.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mus
musy
D. musu
musów
C. musowi
musom
B. mus
musy
N. musem
musami
Ms. musie
musach
W. musie
musy

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + mus +
(do CZEGO)

3. w życiu

Definicja

pot. 
coś, co powoduje, że człowiek czuje lub wie, że nie może nie robić tego, o czym jest mowa lub o czym wiadomo

Pochodzenie

niem. Muss '(nieodzowna) konieczność, przymus'

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • mus moralny, psychiczny, wewnętrzny
  • robić coś; chodzić do szkoły, malować, odzywać się, pracować z musu
  • mus to mus

Cytaty

Że niby ona do tej pory robiła to z musu?

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007

Przez pół wieku, tam daleko, na wschodzie, wydawało mu się, że żyje tymczasem, zastępczo, na niby, z musu. Normalne życie miało być w Polsce.

źródło: NKJP: Powrót zesłańca, Dziennik Polski, 1999-11-12

[...] nie zarysowana została zawarta w utworze filozoficzna myśl jego twórcy wskazująca dualizm świata i moralny mus podążania ku światłu i radości rozumianej jako ład i piękno.

źródło: NKJP: Mistrzowska inauguracja, Dziennik Polski, 2000-04-20

Wypełniłam w ten sposób pustkę moich dni, wkomponowałam pasję malarską i poetycką w swoje życie - mówiła podczas wernisażu autorka prac. Określiła także swoje zainteresowania jako „mus psychiczny, który działa jak narkotyk, więc po pierwszym zażyciu będzie się mieć z nim do czynienia do końca”.

źródło: NKJP: (SK): Tworzenie jak mus, Dziennik Polski, 2001-06-09

Za tydzień zagram znowu Callas, będzie przyjemnie, i nic więcej. A kiedyś to nie była przyjemność, lecz tak jak mówisz: absolutny wewnętrzny mus.

źródło: NKJP: Krystyna Janda, Bożena Janicka: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mus
musy
D. musu
musów
C. musowi
musom
B. mus
musy
N. musem
musami
Ms. musie
musach
W. musie
musy

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 04.06.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json