UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

musztarda

Chronologizacja

1560, SPXVI
W postaci: mustarda

Pochodzenie

wł. mostarda

1.a przyprawa

Definicja

ostra, półpłynna masa o żółtobrązowej barwie, otrzymywana ze zmielonych nasion gorczycy, octu winnego, korzeni i innych przypraw, stosowana jako dodatek do ciepłych i zimnych potraw mięsnych i sosów

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ przyprawy, smaki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przyprawa

Połączenia

  • łagodna, ostra, słodka musztarda; musztarda chrzanowa, kremowa, miodowa, sarepska; angielska, francuska, słowacka
  • musztarda w kubeczkach, w tubkach
  • chrzan i musztarda; ketchup i musztarda
  • produkcja, wyrób; zapach; kleks, łyżeczka, łyżka, słoik musztardy
  • frytki, golonka, kiełbasa, kiszka, parówka, szponder; słoik z musztardą
  • słoik, słój, szklanka po musztardzie; kurczak, śledzie w musztardzie
  • użyć musztardy
  • produkować; dodać musztardę
  • nasmarować, natrzeć, posmarować, smarować; dekorować coś; poplamiony, splamiony, umazany musztardą
  • połączyć, utrzeć, wymieszać, zmieszać; podawać; jeść coś z musztardą
  • maczać coś w musztardzie

Cytaty

Zmęczeni zakupami klienci mogą posilić się grzańcem galicyjskim, grochówką, golonką, szaszłykiem, stekiem, a także zwykłą kiełbasą z musztardą.

źródło: NKJP: Pajacyki i żyrafy, Dziennik Polski, 1999-11-29

Na jednym rogu ulicy orkiestra grała dosyć żałosne ballady, gdzieś dalej przekupień sprzedawał gorące parówki. Od czasu do czasu jakiś przechodzień kupował parę tych parówek, maczał w musztardzie, zajadał naprędce i szedł dalej.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Wolne miasto, 2002

Kupiliśmy skrzynkę musztardy w kubeczkach, którą wyrzucaliśmy za burtę, żeby mieć z czego pić kawę.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Rejs w ciemno, Polityka, 2000-01-08

Wielkim ośrodkiem wyrobu musztardy było [...] miasto Dijon.

źródło: NKJP: Francuski notes: Potrójna sława Dijon, Dziennik Polski, 2001-11-24

Mięso natrzeć musztardą, tymiankiem, owinąć plastrami boczku wędzonego, spiąć wykałaczkami i grillować ok. 5 minut.

źródło: NKJP: (RD): Polędwica a la city, Dziennik Polski, 2000-12-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. musztarda
musztardy
D. musztardy
musztard
C. musztardzie
musztardom
B. musztardę
musztardy
N. musztardą
musztardami
Ms. musztardzie
musztardach
W. musztardo
musztardy

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b porcja

Definicja

pojemnik musztardy - przyprawy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ przyprawy, smaki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  porcja

Połączenia

  • dwie, trzy musztardy
  • kupić musztardę

Cytaty

W lodówce pełno ponapoczynanych słoików z papryką, dżemem, ogórkami, sokami własnej roboty. Ze trzy musztardy, ze dwa ketchupy, majonez, jakaś wędlina, masło.

źródło: Internet

Kupiłam dzieciom trochę smakołyków i jak policzyłam sobie, to wyszło mi, że u nas zapłaciłabym tak samo. Chłopu wzięłam butelkę rumu na Wielkanoc, a sobie kupiłam musztardę, ale nie taką zagraniczną - tylko słowacką. Bo najlepsza.

źródło: NKJP: Bojcorka: Plotki, ploteczki, prasa, 1999

Często zazdrościłem kumplom, że mieli kogoś za granicą, że ktoś z nich dostał musztardę angielską, że ktoś inny dostał ze Stanów Zjednoczonych puszkę pieprzu.

źródło: NKJP: Bartłomiej Dobroczyński: Orkiestra Klubu Pomocnych Serc, czyli Monolog wodospad Jurka Owsiaka, 1999

Peweks kojarzył mi się odświętnie, bo dwa razy w roku - z okazji urodzin i imienin - dostawałem od rodziców po parę dolarów, szedłem do Peweksu i kupowałem sobie butelkę angielskiego dżinu, oryginalny tonik, francuską musztardę, puszkę anchois i wodę kolońską.

źródło: NKJP: Piotr Bratkowski: Smak szczęścia w PRL, Gazeta Wyborcza, 1993-09-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. musztarda
musztardy
D. musztardy
musztard
C. musztardzie
musztardom
B. musztardę
musztardy
N. musztardą
musztardami
Ms. musztardzie
musztardach
W. musztardo
musztardy

Frazeologizmy

musztarda po obiedzie
Data ostatniej modyfikacji: 10.06.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json